ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଂ ପରମସୁଖଦଂ (ଗୁରୁ / ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତି ଧ୍ଯାନ)
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ಪರಮಸುಖದಂ (ಗುರು / ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಧ್ಯಾನ) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଂ ପରମସୁଖଦଂ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଗୁରୁ-ବନ୍ଦନା ଶ୍ଲୋକ, ଯାହା ସଦ୍ଗୁରୁ ତଥା ଭଗବାନ ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ (ଶିବଙ୍କ ମୌନ-ଗୁରୁ ସ୍ୱରୂପ) କୃପା ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ପଠିତ ହୁଏ। ଗୋଟିଏ ଶ୍ଲୋକରେ ଏହା ଗୁରୁଙ୍କୁ ନିରାକାର ବ୍ରହ୍ମ ସମାନ — ଆନନ୍ଦମୟ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଆକାଶସଦୃଶ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ନିତ୍ୟ ଓ ତ୍ରିଗୁଣାତୀତ — ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ଏହାକୁ ପାଠ, ଧ୍ୟାନ ଓ ବେଦାନ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନର ଆରମ୍ଭରେ ପଢ଼ାଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Traditional Guru-stotra / Dakshinamurti dhyana shloka (Advaita Vedanta tradition) · Unknown (traditional; widely used in Vedantic and monastic lineages) · Classical / medieval
ଏହି ଏକକ ଧ୍ୟାନ ଶ୍ଲୋକଟି ଅଦ୍ୱୈତ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ସନାତନ ପରମ୍ପରାରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପଠିତ ଗୁରୁ-ବନ୍ଦନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହା ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ସହ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବେ ଯୁକ୍ତ — ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ଉପବିଷ୍ଟ ହୋଇ, ନିଜ ମୌନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଶିଷ୍ୟ ରୂପେ ଆସିଥିବା ବୃଦ୍ଧ ଋଷିମାନଙ୍କ ସଂଶୟ ଦୂର କରିଥିବା ଶିବଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେଦାନ୍ତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କରେ: ଗୁରୁ କେବଳ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନୁହନ୍ତି, ବରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସହ ଅଭିନ୍ନ ସେହି ଚେତନା, ସମସ୍ତ ମନର ସାକ୍ଷୀ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ଗୁଣର ଅତୀତ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ଉପବିଷ୍ଟ ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ମୌନ ଉପଦେଶରେ, ବୃଦ୍ଧ ଋଷି ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଚାରି ସନାତନ କୁମାର ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସଂଶୟ-ମୁକ୍ତ ହୋଇଗଲେ ବୋଲି ପରମ୍ପରା କହେ; ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ଭକ୍ତିର ସହ ପଠନ ସେହି ସମାନ ନିଃଶବ୍ଦ କୃପାକୁ ଆବାହନ କରେ, ଯାହା ପ୍ରକୃତ ସାଧକଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅଜ୍ଞାନକୁ ବିଲୀନ କରିଦିଏ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଂ ପରମସୁଖଦଂ କେଵଲଂ ଜ୍ଞାନମୂର୍ତିଂ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାତୀତଂ ଗଗନସଦୃଶଂ ତତ୍ତ୍ଵମସ୍ଯାଦିଲକ୍ଷ୍ଯମ୍। ଏକଂ ନିତ୍ଯଂ ଵିମଲମଚଲଂ ସର୍ଵଧୀସାକ୍ଷିଭୂତଂ ଭାଵାତୀତଂ ତ୍ରିଗୁଣରହିତଂ ସଦ୍ଗୁରୁଂ ତଂ ନମାମି॥
Brahmānandaṃ paramasukhadaṃ kevalaṃ jñānamūrtiṃ Dvandvātītaṃ gaganasadṛśaṃ tattvamasyādilakṣyam Ekaṃ nityaṃ vimalam achalaṃ sarvadhīsākṣibhūtaṃ Bhāvātītaṃ triguṇarahitaṃ sadguruṃ taṃ namāmi
ଅର୍ଥ:ବ୍ରହ୍ମର ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ, ପରମ ସୁଖର ଦାତା, କେବଳ (ଅଦ୍ୱିତୀୟ) ଏକ, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନର ସାକ୍ଷାତ୍ ମୂର୍ତ୍ତି ସେହି ସଦ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ; ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ଅତୀତ, ଆକାଶ ସଦୃଶ ବିଶାଳ ଓ ନିର୍ଲେପ, ଏବଂ 'ତତ୍ତ୍ୱମସି' ଆଦି ମହାବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସୂଚିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ; ଯିଏ ଏକ, ନିତ୍ୟ, ନିର୍ମଳ ଓ ଅଚଳ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୁଦ୍ଧିର ସାକ୍ଷୀ, ସମସ୍ତ ଭାବର ଅତୀତ ଏବଂ ତିନି ଗୁଣରୁ ରହିତ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ಪರಮಸುಖದಂ (ಗುರು / ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಧ್ಯಾನ) ପାଠର ଲାଭ
ଅଧ୍ୟୟନ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ ପୂର୍ବରୁ ସଦ୍ଗୁରୁଙ୍କ କୃପା ଓ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଆବାହନ କରେ
ମନକୁ ସାକ୍ଷୀ-ସ୍ୱରୂପ ଆତ୍ମାର ସଚେତନତାରେ (ସାକ୍ଷୀ-ଭାବ) ସ୍ଥିର କରେ
ବେଦାନ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ ବିବେଚିତ, କାରଣ ଏହା 'ତତ୍ତ୍ୱମସି' ମହାବାକ୍ୟକୁ ମୂର୍ତ୍ତ କରେ
ଅନ୍ତରର ସ୍ଥିରତା ଓ ଭକ୍ତି ଗଢ଼େ (ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ମୌନ ଉପଦେଶ)
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅଜ୍ଞାନକୁ ଦୂର କରେ ଏବଂ ସତ୍-ଅସତ୍ ର ବିବେକକୁ ଗଭୀର କରେ
ତିନି ଗୁଣର ଅତୀତ ତତ୍ତ୍ୱ ଆଡ଼କୁ ଧ୍ୟାନ ଫେରାଇ ପରମ ଶାନ୍ତିର ଭାବ ଦିଏ
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ಪರಮಸುಖದಂ (ಗುರು / ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಧ್ಯಾನ) ପାଠ ବିଧି
ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଆଡ଼କୁ ମୁଖ କରି ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବସନ୍ତୁ। ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ଶ୍ଲୋକକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ତିନିଥର ପଠନ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦର ଅର୍ଥରେ ମନ ସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ — ବିଶେଷତଃ 'ସର୍ବଧୀ-ସାକ୍ଷିଭୂତଂ' (ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତାର ସାକ୍ଷୀ) ଉପରେ। ଏହାକୁ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ବେଦାନ୍ତ ପାଠ ପୂର୍ବରୁ, ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପୂର୍ବରୁ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତ୍ତି — ମୌନରେ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିବା ଗୁରୁ — ଉପରେ ମୌନ ଧ୍ୟାନ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ପ୍ରାର୍ଥନା ରୂପେ ପଠିତ ହୁଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ಪರಮಸುಖದಂ (ಗುರು / ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಧ್ಯಾನ) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ