ಧ್ರುವ ಸ್ತುತಿ (ಧ್ರುವನು ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಸ್ತುತಿ)
ध्रुव स्तुति
Also known as: dhruva stuti · yontah pravishya · dhruva krita bhagavat stuti · dhruva maharaja prayers · prayers of dhruva · dhruva stotram bhagavatam
Read in your language / script
✦ Meaning
The Dhruva Stuti is the radiant prayer offered by the boy-saint Dhruva Maharaja to Lord Vishnu, recorded in the Fourth Canto of the Srimad Bhagavata Purana (Chapter 9). When the Lord touched the speechless, awe-struck child with His conch, Dhruva's faculties awakened and these twelve verses poured forth. He glorifies the Lord as the all-powerful indweller, rejects heavenly rewards, and prays only for the association of pure devotees and unbroken loving devotion. It is treasured as a model of selfless bhakti by one who sought a kingdom yet found God.
Origin & Story
Srimad Bhagavata Purana, Canto 4, Chapter 9, verses 6–17 (Dhruva-krita Bhagavat-stuti) · Sage Veda-Vyasa (as spoken by Dhruva Maharaja) · Classical Puranic era
Dhruva, the five-year-old son of King Uttanapada, was insulted by his stepmother and resolved to attain a position higher than anyone had ever known. Guided by the sage Narada, he performed severe austerities in the forest at Madhuvana, meditating on Lord Vishnu. Pleased by his determination, the Lord appeared before him. The boy, overwhelmed and unable to speak, was touched on the cheek by the Lord's conch, and at once these twelve verses of glorification poured from his awakened heart. Having seen God, Dhruva no longer cared for the kingdom he had sought, and was ultimately granted the eternal, never-falling abode of the pole star, Dhruva-loka.
✦ As told in scripture
Tradition holds that the Lord's conch touching Dhruva's cheek instantly bestowed perfect Vedic knowledge and eloquence upon the illiterate child — the very awakening he describes in the first verse. So pleased was the Lord with this prayer that He granted Dhruva the imperishable polar abode, where he shines as the fixed pole star around which all the luminaries revolve, untouched even by the dissolution of the cosmos.
Complete Text with Meaning
Tap any line — or the ▶ button — to hear it recited
योऽन्तः प्रविश्य मम वाचमिमां प्रसुप्तां सञ्जीवयत्यखिलशक्तिधरः स्वधाम्ना । अन्यांश्च हस्तचरणश्रवणत्वगादीन् प्राणान्नमो भगवते पुरूषाय तुभ्यम् ॥ १ ॥
yo 'ntaḥ praviśya mama vācam imāṃ prasuptāṃ sañjīvayaty akhila-śakti-dharaḥ sva-dhāmnā | anyāṃś ca hasta-caraṇa-śravaṇa-tvag-ādīn prāṇān namo bhagavate puruṣāya tubhyam || 1 ||
Meaning:ಓ ಪ್ರಭೋ! ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಮಂತನು. ನನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿದ್ರಿಸಿದ್ದ ನನ್ನ ವಾಣಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದೆ; ನನ್ನ ಕೈ, ಕಾಲು, ಕಿವಿ, ಚರ್ಮ ಮುಂತಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೂ ಚೈತನ್ಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಆ ಪರಮಪುರುಷನಾದ ನಿನಗೆ ನನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರ.
एकस्त्वमेव भगवन्निदमात्मशक्त्या मायाख्ययोरुगुणया महदाद्यशेषम् । सृष्ट्वानुविश्य पुरुषस्तदसद्गुणेषु नानेव दारुषु विभावसुवद्विभासि ॥ २ ॥
ekas tvam eva bhagavann idam ātma-śaktyā māyākhyayoru-guṇayā mahad-ādy-aśeṣam | sṛṣṭvānuviśya puruṣas tad-asad-guṇeṣu nāneva dāruṣu vibhāvasu-vad vibhāsi || 2 ||
Meaning:ಓ ಭಗವಂತನೇ! ನೀನೊಬ್ಬನೇ; 'ಮಾಯೆ' ಎಂಬ ಉಗ್ರಗುಣಗಳುಳ್ಳ ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವ ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಅದರೊಳಗೆ ಪುರುಷರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅದರ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕರಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತೀಯೆ — ಒಂದೇ ಅಗ್ನಿ ವಿವಿಧ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಾ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ.
त्वद्दत्तया वयुनयेदमचष्ट विश्वं सुप्तप्रबुद्ध इव नाथ भवत्प्रपन्नः । तस्यापवर्ग्यशरणं तव पादमूलं विस्मर्यते कृतविदा कथमार्तबन्धो ॥ ३ ॥
tvad-dattayā vayunayedam acaṣṭa viśvaṃ supta-prabuddha iva nātha bhavat-prapannaḥ | tasyāpavargya-śaraṇaṃ tava pāda-mūlaṃ vismaryate kṛta-vidā katham ārta-bandho || 3 ||
Meaning:ಓ ನಾಥನೇ! ನೀನು ಕೊಟ್ಟ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೇ ಶರಣಾದ ಈ ಜೀವವು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತವನಂತೆ ಈ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಓ ಆರ್ತಬಂಧುವೇ! ಹಾಗಾದರೆ ವಿವೇಕಿಯಾದವನು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಏಕೈಕ ಆಶ್ರಯವಾದ ನಿನ್ನ ಚರಣಕಮಲಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರೆಯಬಲ್ಲನು?
नूनं विमुष्टमतयस्तव मायया ते ये त्वां भवाप्ययविमोक्षणमन्यहेतोः । अर्चन्ति कल्पकतरुं कुणपोपभोग्य- मिच्छन्ति यत्स्पर्शजं निरयेऽपि नॄणाम् ॥ ४ ॥
nūnaṃ vimuṣṭa-matayas tava māyayā te ye tvāṃ bhavāpyaya-vimokṣaṇam anya-hetoḥ | arcanti kalpaka-taruṃ kuṇapopabhogyam icchanti yat sparśajaṃ niraye 'pi nṝṇām || 4 ||
Meaning:ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವರ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿನ್ನ ಮಾಯೆ ಅಪಹರಿಸಿದೆ — ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವಾದ ನಿನ್ನನ್ನು, ಜನನ-ಮರಣಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿಯಂತಹ ಇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವವರ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಬಯಸುವ ಸ್ಪರ್ಶಜನ್ಯ ಭೋಗಗಳು ಶವದಂತಹವು, ನರಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸಿಗುವಂಥವು.
या निर्वृतिस्तनुभृतां तव पादपद्म- ध्यानाद्भवज्जनकथाश्रवणेन वा स्यात् । सा ब्रह्मणि स्वमहिमन्यपि नाथ मा भूत् किंत्वन्तकासिलुलितात्पततां विमानात् ॥ ५ ॥
yā nirvṛtis tanu-bhṛtāṃ tava pāda-padma- dhyānād bhavaj-jana-kathā-śravaṇena vā syāt | sā brahmaṇi sva-mahimany api nātha mā bhūt kiṃ tv antakāsi-lulitāt patatāṃ vimānāt || 5 ||
Meaning:ಓ ನಾಥನೇ! ನಿನ್ನ ಚರಣಕಮಲಗಳ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಆನಂದವು — ನಿನ್ನ ಸ್ವಮಹಿಮಾರೂಪ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ (ನಿರ್ವಿಶೇಷ ಮೋಕ್ಷದಲ್ಲಿ) ಲೀನವಾದರೂ ಸಿಗದಿರಲಿ; ಇನ್ನು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಖಡ್ಗದಿಂದ ವಿಮಾನಗಳು ನಾಶವಾಗುವ ಆ ಸ್ವರ್ಗಭೋಗಗಳ ಮಾತೇನು!
भक्तिं मुहुः प्रवहतां त्वयि मे प्रसङ्गो भूयादनन्त महताममलाशयानाम् । येनाञ्जसोल्बणमुरुव्यसनं भवाब्धिं नेष्ये भवद्गुणकथामृतपानमत्तः ॥ ६ ॥
bhaktiṃ muhuḥ pravahatāṃ tvayi me prasaṅgo bhūyād ananta mahatām amalāśayānām | yenāñjasolbaṇam uru-vyasanaṃ bhavābdhiṃ neṣye bhavad-guṇa-kathāmṛta-pāna-mattaḥ || 6 ||
Meaning:ಓ ಅನಂತನೇ! ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿ ಹರಿಯುವ ಮಹಾತ್ಮರ, ನಿರ್ಮಲಹೃದಯ ಭಕ್ತರ ಸಂಗವು ನನಗೆ ಸದಾ ದೊರೆಯಲಿ; ಅದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳ ಕಥಾಮೃತ ಪಾನದಿಂದ ಮತ್ತನಾಗಿ, ಘೋರ ವಿಪತ್ತುಗಳ ಈ ಭವಸಾಗರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟುವೆನು.
ते न स्मरन्त्यतितरां प्रियमीश मर्त्यं ये चान्वदः सुतसुहृद्गृहवित्तदाराः । ये त्वब्जनाभ भवदीयपदारविन्द- सौगन्ध्यलुब्धहृदयेषु कृतप्रसङ्गाः ॥ ७ ॥
te na smaranty atitarāṃ priyam īśa martyaṃ ye cānv adaḥ suta-suhṛd-gṛha-vitta-dārāḥ | ye tv abja-nābha bhavadīya-padāravinda- saugandhya-lubdha-hṛdayeṣu kṛta-prasaṅgāḥ || 7 ||
Meaning:ಓ ಕಮಲನಾಭನೇ! ನಿನ್ನ ಚರಣಕಮಲಗಳ ಸುಗಂಧಕ್ಕೆ ಲೋಭಿಸಿದ ಭಕ್ತರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡವರು, ಓ ಈಶನೇ! ಮಗ, ಮಿತ್ರ, ಮನೆ, ಧನ, ಹೆಂಡತಿ ಮುಂತಾದ ಈ ಮರ್ತ್ಯಲೋಕದ ಪ್ರಿಯವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
तिर्यङ्नगद्विजसरीसृपदेवदैत्य- मर्त्यादिभिः परिचितं सदसद्विशेषम् । रूपं स्थविष्ठमज ते महदाद्यनेकं नातः परं परम वेद्मि न यत्र वादः ॥ ८ ॥
tiryaṅ-naga-dvija-sarīsṛpa-deva-daitya- martyādibhiḥ paricitaṃ sad-asad-viśeṣam | rūpaṃ sthaviṣṭham aja te mahad-ādy-anekaṃ nātaḥ paraṃ parama vedmi na yatra vādaḥ || 8 ||
Meaning:ಓ ಅಜನೇ! ಪಶು, ವೃಕ್ಷ, ಪಕ್ಷಿ, ಸರೀಸೃಪ, ದೇವತೆ, ದೈತ್ಯ, ಮನುಷ್ಯ ಮುಂತಾದವರಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಸತ್-ಅಸತ್ ಭೇದವುಳ್ಳ ನಿನ್ನ ಈ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವಾದಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳ ಸ್ಥೂಲ ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ; ಅದನ್ನು ಮೀರಿದ ಯಾವ ಪರಮತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿವಾದವೇ ಇಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನೂ ಬಲ್ಲೆ.
कल्पान्त एतदखिलं जठरेण गृह्णन् शेते पुमान् स्वदृगनन्तसखस्तदङ्के । यन्नाभिसिन्धुरुहकाञ्चनलोकपद्म- गर्भे द्युमान् भगवते प्रणतोऽस्मि तस्मै ॥ ९ ॥
kalpānta etad akhilaṃ jaṭhareṇa gṛhṇan śete pumān sva-dṛg ananta-sakhas tad-aṅke | yan-nābhi-sindhu-ruha-kāñcana-loka-padma- garbhe dyumān bhagavate praṇato 'smi tasmai || 9 ||
Meaning:ಯಾವ ಪರಮಪುರುಷನು ಕಲ್ಪಾಂತದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಉದರದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶನಾಗಿ ಅನಂತಶೇಷನನ್ನು ಸಖನಾಗಿಸಿ ಅವನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುತ್ತಾನೋ, ಯಾರ ನಾಭಿಸಾಗರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸ್ವರ್ಣಲೋಕಪದ್ಮದ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೇಜೋಮಯ ಬ್ರಹ್ಮನು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾನೋ — ಆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಾನು ಪ್ರಣಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
त्वं नित्यमुक्तपरिशुद्धविबुद्ध आत्मा कूटस्थ आदिपुरुषो भगवांस्त्र्यधीशः । यद्बुद्ध्यवस्थितिमखण्डितया स्वदृष्ट्या द्रष्टा स्थितावधिमखो व्यतिरिक्त आस्से ॥ १० ॥
tvaṃ nitya-mukta-pariśuddha-vibuddha ātmā kūṭa-stha ādi-puruṣo bhagavāṃs try-adhīśaḥ | yad-buddhy-avasthitim akhaṇḍitayā sva-dṛṣṭyā draṣṭā sthitāv adhimakho vyatirikta āsse || 10 ||
Meaning:ನೀನು ನಿತ್ಯಮುಕ್ತನು, ಪರಿಶುದ್ಧನು, ವಿಬುದ್ಧ ಆತ್ಮನು, ಕೂಟಸ್ಥನು, ಆದಿಪುರುಷನು, ತ್ರಿಗುಣ/ತ್ರಿಲೋಕಾಧೀಶ್ವರನಾದ ಭಗವಂತನು. ನಿನ್ನ ಅಖಂಡ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬುದ್ಧಿಯ ಪ್ರತಿ ಅವಸ್ಥೆಗೂ ದ್ರಷ್ಟನಾಗಿದ್ದರೂ, ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯಾಗಿ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ ಇರುತ್ತೀಯೆ.
यस्मिन् विरुद्धगतयो ह्यनिशं पतन्ति विद्यादयो विविधशक्तय आनुपूर्व्यात् । तद्ब्रह्म विश्वभवमेकमनन्तमाद्य- मानन्दमात्रमविकारमहं प्रपद्ये ॥ ११ ॥
yasmin viruddha-gatayo hy aniśaṃ patanti vidyādayo vividha-śaktaya ānupūrvyāt | tad brahma viśva-bhavam ekam anantam ādyam ānanda-mātram avikāram ahaṃ prapadye || 11 ||
Meaning:ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆ-ಅವಿದ್ಯೆ ಮುಂತಾದ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ಗತಿಗಳುಳ್ಳ ವಿವಿಧ ಶಕ್ತಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಿರಂತರ ಉದಯಿಸುತ್ತವೆಯೋ — ಆ ಏಕೈಕ, ಅನಂತ, ಆದಿ, ಆನಂದಸ್ವರೂಪ, ನಿರ್ವಿಕಾರ, ವಿಶ್ವದ ಮೂಲವಾದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ನಾನು ಶರಣು ಹೊಂದುತ್ತೇನೆ.
सत्याशिषो हि भगवंस्तव पादपद्म- माशीस्तथानुभजतः पुरुषार्थमूर्तेः । अप्येवमार्य भगवान् परिपाति दीनान् वाश्रेव वत्सकमनुग्रहकातरोऽस्मान् ॥ १२ ॥
satyāśiṣo hi bhagavaṃs tava pāda-padmam āśīs tathānubhajataḥ puruṣārtha-mūrteḥ | apy evam ārya bhagavān paripāti dīnān vāśreva vatsakam anugraha-kātaro 'smān || 12 ||
Meaning:ಓ ಭಗವಂತನೇ! ಪುರುಷಾರ್ಥಸ್ವರೂಪವಾದ ನಿನ್ನ ಚರಣಕಮಲಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವವನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು ಸತ್ಯವೇ. ಆದರೂ, ಓ ಆರ್ಯನೇ! ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ದೀನಭಕ್ತರನ್ನು ಅವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ — ಪ್ರೇಮದಿಂದ ತಲ್ಲಣಿಸುವ ಹಸು ತನ್ನ ಅಸಹಾಯ ಕರುವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಂತೆ.
Word-by-Word Meaning
Click any word to hear its pronunciation
Benefits of Chanting ಧ್ರುವ ಸ್ತುತಿ (ಧ್ರುವನು ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಸ್ತುತಿ)
Embodies pure, motiveless devotion (ahaituki bhakti) and the rejection of all material and even liberation-seeking motives.
The famous prayer for the 'association of great pure-hearted devotees' (verse 6) inspires the seeker to value satsanga above all rewards.
Teaches that the bliss of meditating on the Lord's feet surpasses even impersonal liberation, deepening loving attachment to God.
Recited from the Bhagavata, it is held to purify the heart, steady the mind, and awaken dormant spiritual faculties as it did for Dhruva.
A powerful prayer for one facing hardship, modelled by a child who turned worldly ambition into divine realization.
Cultivates surrender, humility and the assurance of the Lord's protection, likened to a mother cow tending her calf.
How to Chant ಧ್ರುವ ಸ್ತುತಿ (ಧ್ರುವನು ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಸ್ತುತಿ)
Sit calmly before an image of Lord Vishnu or Krishna and recite the twelve verses slowly, contemplating their meaning — that the Lord is the all-powerful indweller who awakens the soul. Reflect especially on Dhruva's prayer for the company of pure devotees and unbroken devotion. The stuti is read as part of daily Bhagavata recitation; chant it with humility and a mood of selfless surrender, seeking the Lord alone rather than any reward.
Frequently Asked Questions
You May Also Like
ॐ
Explore more sacred mantras with complete meaning and chanting guides