ದ್ವಾ ಸುಪರ್ಣಾ
ದ್ವಾ ಸುಪರ್ಣಾ (ಒಂದೇ ವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು) in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ದ್ವಾ ಸುಪರ್ಣಾ ಎಂದರೆ 'ಎರಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು', ವೇದಾಂತದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಪಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಇದು ಮುಂಡಕ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರ ಎರಡೂ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಶಾಶ್ವತ ಮಿತ್ರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಒಂದೇ ವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿವೆ — ಒಂದು ವೃಕ್ಷದ ಮಧುರ-ಕಹಿ ಫಲಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಂತವಾಗಿ ಕೇವಲ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಫಲ ತಿನ್ನುವ ಪಕ್ಷಿ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಫಲದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಾತ್ಮ, ನೋಡುವ ಪಕ್ಷಿ ಪರಮಾತ್ಮ; ಜೀವನು ಆ ಶಾಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Mundaka Upanishad, Verse 3.1.1 (also Shvetashvatara Upanishad 4.6) · Traditional (Upanishadic) · Vedic / Upanishadic
ಮೂರನೇ ಮುಂಡಕವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾ ಋಷಿ ಒಂದು ಮರೆಯಲಾಗದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಸ್ವರ್ಣ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಎರಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಗಾಢ ಮಿತ್ರರು, ಒಂದೇ ವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿವೆ. ಒಂದು ಆ ವೃಕ್ಷದ ಮಧುರ-ಕಹಿ ಫಲವನ್ನು ರುಚಿಸುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೊಂದು ಏನೂ ತಿನ್ನದೆ ಶಾಂತ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ವೃಕ್ಷ ಶರೀರ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಜಗತ್ತು; ಫಲ ತಿನ್ನುವ ಪಕ್ಷಿ ಸುಖದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಾತ್ಮ, ಕೇವಲ ನೋಡುವ ಪಕ್ಷಿ ಪರಮ ಆತ್ಮ. ಶೋಕಗ್ರಸ್ತ ಜೀವನು ಆ ಇನ್ನೊಂದು ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು — ಪೂಜ್ಯ ಈಶ್ವರನನ್ನು — ನೋಡಿ ಅದರ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದಾಗ ಅವನ ಶೋಕ ಅಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉಪನಿಷತ್ತು ಮುಂದೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ — ಹೀಗೆ ಈ ಚಿತ್ರ ಮೋಕ್ಷದ ದ್ವಾರವಾಗುತ್ತದೆ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಜೀವನು, ತನ್ನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಶೋಕಮಗ್ನನಾಗಿ, ತಿರುಗಿ ಆ ಇನ್ನೊಂದು ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು — ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು — ನೋಡಿ ಅದರ ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಶೋಕವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಉಪನಿಷತ್ತು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಮದ ಈ ಒಂದು ದರ್ಶನ ಜೀವನನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಂತ್ರ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ದ್ವಾ ಸುಪರ್ಣಾ ಸಯುಜಾ ಸಖಾಯಾ ಸಮಾನಂ ವೃಕ್ಷಂ ಪರಿಷಸ್ವಜಾತೇ । ತಯೋರನ್ಯಃ ಪಿಪ್ಪಲಂ ಸ್ವಾದ್ವತ್ತ್ಯನಶ್ನನ್ನನ್ಯೋ ಅಭಿಚಾಕಶೀತಿ ॥
dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṁ vṛkṣaṁ pariṣasvajāte tayoranyaḥ pippalaṁ svādvattyanaśnannanyo abhicākaśīti
ಅರ್ಥ:ಸುಂದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಎರಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಸದಾ ಜೊತೆಯಿರುವ ಮಿತ್ರರು, ಒಂದೇ ವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆ ವೃಕ್ಷದ ಮಧುರ ಫಲವನ್ನು ರುಚಿಸಿ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ತಿನ್ನದೆ ಕೇವಲ ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. (ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಕರ್ಮಫಲಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಜೀವಾತ್ಮ; ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಕ್ಷಿಮಾತ್ರವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ನೋಡುವ ಪರಮಾತ್ಮ.)
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ದ್ವಾ ಸುಪರ್ಣಾ (ಒಂದೇ ವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು) ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಜೀವ (ಜೀವಾತ್ಮ) ಮತ್ತು ಪರಮ ಆತ್ಮ (ಪರಮಾತ್ಮ)ವನ್ನು ಒಂದೇ ವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಎರಡು ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಗಾಢ ವೇದಾಂತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ — ಸುಖದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ 'ಭೋಕ್ತ'ನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ಶಾಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲು.
ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಗುರುತನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಅಹಂನಿಂದ ಮೌನ, ಸದಾ ನೋಡುವ ಆತ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯವಾದ ಸಾಕ್ಷಿ-ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಶೋಕದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಮ ಆತ್ಮ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಬೋಧವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮೋಕ್ಷದ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
ಆತ್ಮ, ಈಶ್ವರ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮನನಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಿಯ ಶ್ಲೋಕ.
ದ್ವಾ ಸುಪರ್ಣಾ (ಒಂದೇ ವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು) ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
'ದ್ವಾ ಸುಪರ್ಣಾ'ವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತನ್ನಿ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ 'ಫಲ ತಿನ್ನುವ ಪಕ್ಷಿ'ಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ — ಸುಖ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಫಲಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಭಾಗವನ್ನು — ನಂತರ 'ನೋಡುವ ಪಕ್ಷಿ'ಯನ್ನು, ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗದೆ ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇವಲ ನೋಡುವ ಶಾಂತ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು. ನಿಮ್ಮ 'ನಾನು'-ಭಾವವನ್ನು ಆ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ. ಜೀವನು ಶೋಕದಿಂದ ತಿರುಗಿ ಈ ಶಾಂತ ಪ್ರಭುವನ್ನು ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಪರಮ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಉಪನಿಷತ್ತು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ ದ್ವಾ ಸುಪರ್ಣಾ (ಒಂದೇ ವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು)ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ