Mantra.Tips

ആലസ്യം ഹി മനുഷ്യാണാം ശരീരസ്ഥോ മഹാൻ രിപുഃ — Word-by-Word Meaning

आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थो महान् रिपुः

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

आलस्यम्
ālasyam
അലസത, പ്രവൃത്തിയില്ലായ്മ, മന്ദത
हि
hi
നിശ്ചയമായും, വാസ്തവത്തിൽ
मनुष्याणाम्
manuṣyāṇām
മനുഷ്യരുടെ, ജനങ്ങൾക്ക്
शरीरस्थः
śarīrasthaḥ
ശരീരത്തിനുള്ളിൽ കുടികൊള്ളുന്ന, അകത്തു വസിക്കുന്ന
महान् रिपुः
mahān ripuḥ
ഒരു മഹാ ശത്രു
न अस्ति
na asti
ഇല്ല, നിലനിൽക്കുന്നില്ല
उद्यमसमः
udyama-samaḥ
ഉദ്യമത്തിന്/പ്രയത്നത്തിന് തുല്യമായ
बन्धुः
bandhuḥ
ബന്ധു, ബന്ധുവർഗം, സഹായി
कृत्वा
kṛtvā
അത് ചെയ്ത്/അഭ്യസിച്ച്
यम्
yam
ഏതു (ഉദ്യമത്തെ)
न अवसीदति
na avasīdati
മനുഷ്യൻ അധഃപതിക്കുന്നില്ല, നശിക്കുന്നില്ല

Complete Translation

അലസതയാണ് മനുഷ്യരുടെ ശരീരത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്ന മഹാ ശത്രു; ഉദ്യമത്തിന് (പ്രയത്നത്തിന്) തുല്യമായ ഒരു ബന്ധുവില്ല, അത് ചെയ്തവൻ ഒരിക്കലും അധഃപതനത്തിലേക്കു വീഴുന്നില്ല. ഈ ചാണക്യ നീതി ശ്ലോകം അലസതയെ ഉള്ളിൽ പതിയിരിക്കുന്ന ശത്രുവായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, നിരന്തര പ്രയത്നത്തെ വിജയത്തിന്റെ വഴിയിലെ യഥാർഥ മിത്രമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

Origin & History

Source: Chanakya Niti (Subhashita)

Author: Attributed to Chanakya (Kautilya)

Period: Classical Sanskrit literature (Mauryan era tradition, c. 4th century BCE onward)

ചാണക്യൻ, മഹാനായ രാജ്യതന്ത്രജ്ഞനും അർഥശാസ്ത്രത്തിന്റെ കർത്താവും, ചാണക്യ നീതി പാരമ്പര്യത്തിൽ പ്രായോഗിക ജ്ഞാനം, ഭരണം, ആത്മനിയന്ത്രണം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അനേകം സാരവത്തായ ശ്ലോകങ്ങൾക്കു ഖ്യാതി നേടുന്നു. ഈ ശ്ലോകം അദ്ദേഹം ആവർത്തിച്ച പ്രമേയങ്ങളിലൊന്നിനെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു — പ്രയത്നമാണ് വിജയത്തിന്റെ അടിത്തറ എന്നത്. അലസതയെ ശരീരത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്ന ശത്രുവായി പറഞ്ഞ്, ഇത് നിരന്തര പ്രയത്നത്തെ അധഃപതനത്തിനെതിരായ ഏറ്റവും ഉറപ്പുള്ള സംരക്ഷണമായി നിർബന്ധിക്കുന്നു.

Frequently Asked Questions

ആലസ്യം ഹി മനുഷ്യാണാം എന്നാൽ എന്താണ്?
ഇതിന്റെ അർഥം 'അലസതയാണ് മനുഷ്യരുടെ (മഹാ ശത്രു).' പൂർണ ശ്ലോകം അലസതയെ ശരീരത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്ന മഹാ ശത്രുവായി പറയുകയും ഉദ്യമത്തെ (പ്രയത്നത്തെ) ഏറ്റവും നല്ല മിത്രമായി പ്രകീർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, കാരണം പ്രയത്നിക്കുന്നവൻ ഒരിക്കലും അധഃപതിക്കുന്നില്ല.
ഈ ശ്ലോകം എവിടെ നിന്നാണ്?
ഇത് ചാണക്യ പാരമ്പര്യവും വിശാലമായ സംസ്കൃത സുഭാഷിത സാഹിത്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു സുപ്രസിദ്ധ നീതി ശ്ലോകമാണ്, പ്രയത്നത്തെക്കുറിച്ചും അലസതയുടെ അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള അതിന്റെ പ്രേരണാത്മക സന്ദേശത്തിനായി വ്യാപകമായി ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ സുഭാഷിതത്തിന്റെ മുഖ്യ ഉപദേശം എന്താണ്?
നമ്മുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശത്രു നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ അലസതയും, ഏറ്റവും വലിയ മിത്രം നമ്മുടെ സ്വന്തം നിരന്തര പ്രയത്നവുമാണ് എന്നതാണ്. ഉദ്യമം മനുഷ്യനെ പരാജയത്തിൽ നിന്നു കാക്കുന്നു, അലസത അധഃപതനത്തിലേക്കു നയിക്കുന്നു — അതിനാൽ നാം അലസതയ്ക്കു പകരം പ്രയത്നം തിരഞ്ഞെടുക്കണം.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →