അംഗം ഹരേഃ പുലകഭൂഷണമ് — Word-by-Word Meaning
अङ्गं हरेः पुलकभूषणम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अङ्गं हरेः
Angam hareh
ഹരിയുടെ (വിഷ്ണുവിന്റെ) അംഗം (ശരീരം)
पुलकभूषणम्
Pulaka-bhushanam
പുളകത്താൽ (ആനന്ദ രോമാഞ്ചത്താൽ) അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്
आश्रयन्ती
Ashrayanti
ആശ്രയിച്ച്, ശരണം പ്രാപിച്ച്
भृङ्गाङ्गना
Bhringangana
ഒരു പെൺ വണ്ട്
इव
Iva
പോലെ, എപ്രകാരം
मुकुलाभरणम्
Mukulabharanam
മൊട്ടുകളാൽ / പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട
तमालम्
Tamalam
കറുത്ത തമാല വൃക്ഷം
अङ्गीकृत
Angikrita
സ്വീകരിച്ച, ധരിച്ച
अखिलविभूतिः
Akhila-vibhutih
സകല വിഭൂതി, സർവ ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും
अपाङ्गलीला
Apanga-lila
കടാക്ഷത്തിന്റെ (ഓരക്കണ്ണിന്റെ) ലീല
माङ्गल्यदा
Mangalyada
മംഗളവും ശ്രേയസ്സും അനുഗ്രഹിക്കുന്നവൾ
अस्तु मम
Astu mama
എനിക്ക് ആകട്ടെ
मङ्गलदेवतायाः
Mangaladevatayah
മംഗള ദേവതയുടെ (ലക്ഷ്മിയുടെ)
Complete Translation
മൊട്ടുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കറുത്ത തമാല വൃക്ഷത്തിന്മേൽ ഒരു വണ്ട് ഇരിക്കുന്നതുപോലെ, ഹരിയുടെ (വിഷ്ണുവിന്റെ) പുളകിത ശരീരത്തെ — അവളുടെ സ്പർശത്താൽ അവന്റെ രോമങ്ങൾ ആനന്ദത്താൽ എഴുന്നുനിൽക്കുമ്പോൾ — ആശ്രയിച്ച്, സകല ഐശ്വര്യവും വിഭൂതിയും ധരിച്ച ലക്ഷ്മിയുടെ ആ കടാക്ഷ ലീല; സർവ മംഗളവും അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ആ മംഗള ദേവതയുടെ ആ ശുഭകര സുന്ദര ദൃഷ്ടി എനിക്ക് മംഗളവും സമൃദ്ധിയും അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.
Origin & History
Source: Kanakadhara Stotram (verse 1 of the descriptive verses), composed by Adi Shankaracharya
Author: Adi Shankaracharya
Period: 8th century CE
ഏകദേശം എട്ട് വയസ്സുള്ള ബാല ബ്രഹ്മചാരിയായി ശങ്കരാചാര്യർ ഒരു അത്യന്തം ദരിദ്രയായ സ്ത്രീയുടെ വീട്ടുവാതിൽക്കൽ ഭിക്ഷ യാചിച്ചു, അവൾക്ക് നൽകാൻ ഒരു നെല്ലിക്ക അല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമില്ലായിരുന്നു. അവളുടെ നിസ്വാർത്ഥ ഔദാര്യത്താൽ അലിഞ്ഞ്, അദ്ദേഹം സ്വയമേവ ലക്ഷ്മി ദേവിയെ സ്തുതിച്ചു, ഈ ശ്ലോകം — 'അംഗം ഹരേഃ പുലകഭൂഷണമ്' — ആ പ്രാർത്ഥനയായ കനകധാരാ സ്തോത്രം ആരംഭിക്കുന്നു. സന്തുഷ്ടയായ ലക്ഷ്മി ആ സ്ത്രീയുടെ വീടിന്മേൽ സ്വർണ നെല്ലിക്കകൾ വർഷിച്ചു.
Frequently Asked Questions
ഈ ശ്ലോകം ഏത് സ്തോത്രത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ്?▼
ഇത് കനകധാരാ സ്തോത്രത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധമായ ആരംഭ വർണനാത്മക ശ്ലോകമാണ് (ഗണേശ ആവാഹനത്തിന് ശേഷമുള്ള ആദ്യ ശ്ലോകം), ഇത് ആദി ശങ്കരാചാര്യർ ലക്ഷ്മി ദേവിയുടെ സ്തുതിയായി രചിച്ചു.
'അംഗം ഹരേഃ പുലകഭൂഷണമ്' എന്നാൽ എന്ത്?▼
ലക്ഷ്മിയുടെ ദൃഷ്ടി ഹരിയുടെ (വിഷ്ണുവിന്റെ) ശരീരത്തിന്മേൽ വസിക്കുന്നു എന്നർത്ഥം, അത് പുളകത്താൽ 'അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്' — ദേവിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവന്റെ രോമങ്ങൾ ആനന്ദത്താൽ എഴുന്നുനിൽക്കുന്നു — പുഷ്പിച്ച തമാല വൃക്ഷത്തിന്മേൽ ഇരിക്കുന്ന വണ്ടിനെപ്പോലെ.
ഈ ശ്ലോകം എന്തിന് ധനത്തിനായി ജപിക്കുന്നു?▼
ഈ ശ്ലോകം ആദ്യ വർണനാത്മക ശ്ലോകമായ സമ്പൂർണ കനകധാരാ സ്തോത്രം, ലക്ഷ്മിയുടെ അനുഗ്രഹം ആവാഹിക്കാൻ രചിക്കപ്പെട്ടു, ഒരിക്കൽ സ്വർണ മഴ പെയ്യിച്ചു. സകല സമൃദ്ധിയും ധരിച്ച അവളുടെ മംഗളകര ദൃഷ്ടി ഭക്തനിലേക്ക് തിരിയണമെന്ന് ഈ ശ്ലോകം പ്രത്യേകം പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →