ആപോ ഹി ഷ്ഠാ മയോഭുവഃ — Word-by-Word Meaning
आपो हि ष्ठा मयोभुवः
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
आपः
Apah
ഓ ജലമേ (ദിവ്യ, ജീവദായക ജലങ്ങൾ)
हि ष्ठा
Hi Shtha
നിശ്ചയമായും നീ ഉണ്ട്; സത്യമായും നീ നിലകൊള്ളുന്നു
मयोभुवः
Mayo-Bhuvah
സുഖത്തിന്റെയും ക്ഷേമത്തിന്റെയും ഉറവിടങ്ങൾ; ആനന്ദം നൽകുന്നവ
ता नः
Ta Nah
അതിനാൽ, ഞങ്ങൾക്ക്
ऊर्जे दधातन
Urje Dadhatana
ബലവും പോഷണവും (ഓജസ്സ്) നൽകൂ
महे रणाय चक्षसे
Mahe Ranaya Chakshase
മഹത്തായ ആനന്ദാനുഭവത്തിനായി (മഹത്തായ ആധ്യാത്മിക ദൃഷ്ടിക്കായും)
यो वः शिवतमो रसः
Yo Vah Shivatamo Rasah
നിന്റെ ആ പരമ ക്ഷേമകര, ആനന്ദമയ രസം
तस्य भाजयत इह नः
Tasya Bhajayata Iha Nah
അതിന്റെ അംശം ഇവിടെ (ഈ ലോകത്തിൽ) ഞങ്ങൾക്ക് തരൂ
उशतीरिव मातरः
Ushatir-Iva Matarah
ആ ഉത്സുക സ്നേഹമയ മാതാക്കളെപ്പോലെ (തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ പോറ്റാൻ ആതുരരായ)
तस्मा अरं गमाम वः
Tasma Aram Gamama Vah
അതിനായി ഞങ്ങൾ പൂർണമായി നിന്റെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു (സന്തോഷത്തോടെ ആശ്രയിക്കുന്നു)
यस्य क्षयाय जिन्वथ
Yasya Kshayaya Jinvatha
ഏതു (ആനന്ദ) ധാമത്തിലേക്ക് നീ ഞങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുവോ
आपो जनयथा च नः
Apo Janayatha Cha Nah
ഓ ജലമേ, കൂടാതെ (അങ്ങനെ) ഞങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും നവജീവൻ തരൂ / നവജന്മം തരൂ
Complete Translation
ഓ ജലമേ! നീ നിശ്ചയമായും സുഖത്തിന്റെയും ക്ഷേമത്തിന്റെയും ഉറവിടമാണ്; അതിനാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ബലവും പോഷണവും തരൂ, അതിലൂടെ ഞങ്ങൾ മഹത്തായ ആനന്ദം അനുഭവിക്കാൻ കഴിയും. നിന്റെ ആ പരമ ക്ഷേമകര രസത്തിന്റെ അംശം ഈ ലോകത്തിൽത്തന്നെ ഞങ്ങൾക്ക് തരൂ — തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ പോറ്റാൻ ഉത്സുകരായ ആ സ്നേഹമയ മാതാക്കളെപ്പോലെ. ആ ആനന്ദത്തിനായി ഞങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ നിന്റെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു, ഏതു ധാമത്തിലേക്ക് നീ ഞങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുവോ; ഓ ജലമേ, ഞങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും നവജീവൻ തരൂ. (ഇത് മാർജന-സൂക്തമാണ്, നിത്യ അനുഷ്ഠാനത്തിൽ പവിത്ര ജലം പ്രോക്ഷിക്കുമ്പോൾ ചൊല്ലുന്നു.)
Origin & History
Source: Rigveda 10.9.1–3 (also in Yajurveda); used in Sandhyavandana Marjana
Author: Rishi Sindhudvipa (Ambarisha)
Period: Vedic
ജലങ്ങൾക്കായുള്ള (ആപഃ) ഈ ചെറിയ സൂക്തം വേദത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജപിക്കപ്പെടുന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഋഗ്വേദത്തിന്റെ പത്താം മണ്ഡലത്തിൽ ഋഷി സിന്ധുദ്വീപന് ആരോപിക്കപ്പെട്ട ഇത് ജലത്തെ ബലം, ആനന്ദം, ആധ്യാത്മിക നവജീവൻ നൽകുന്ന ദിവ്യ, മാതൃസമ ശക്തിയായി മൂർത്തീകരിക്കുന്നു. ജലം മഹാ ശോധകമായതിനാൽ, പാരമ്പര്യം ഈ ഋക്കുകളെ നിത്യ മാർജന-കർമത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ വെച്ചു, അവിടെ ഉപാസകൻ ഇവ ചൊല്ലിക്കൊണ്ട് ശരീരത്തിൽ അഭിമന്ത്രിത ജലം തളിച്ച് പവിത്രമായതിന് സമീപം പോകുന്നതിന് മുമ്പ് സ്വയം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
'ആപോ ഹി ഷ്ഠാ' എന്നതിന്റെ അർഥം എന്ത്?▼
'ആപോ ഹി ഷ്ഠാ' എന്നാൽ 'ഓ ജലമേ, നീ നിശ്ചയമായും ഉണ്ട്…' എന്നർഥം. ഇത് മൂന്നു ഋക്കുകളുള്ള ഋഗ്വേദ സൂക്തത്തിന്റെ തുടക്കമാണ്, ഇത് ജലത്തെ 'മയോഭുവഃ' — ക്ഷേമം, ആനന്ദത്തിന്റെ ഉറവിടം — എന്ന് വാഴ്ത്തി അതിൽനിന്ന് ബലം, പരമ ക്ഷേമകര രസം, നവജീവൻ ചോദിക്കുന്നു.
ഈ മന്ത്രം എവിടെനിന്ന് വന്നു?▼
ഇത് ഋഗ്വേദത്തിൽനിന്നാണ് (മണ്ഡലം 10, സൂക്തം 9, ഋക്കുകൾ 1–3), ഋഷി സിന്ധുദ്വീപന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതേ ഋക്കുകൾ യജുർവേദത്തിലും വരുന്നു, നിത്യ സന്ധ്യാവന്ദനത്തിലും ക്ഷേത്ര പൂജയിലും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഇത് നിത്യ അനുഷ്ഠാനത്തിൽ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു?▼
ഇത് പ്രധാന മാർജന (ജല-പ്രോക്ഷണ) മന്ത്രമാണ്. ഉപാസകൻ ഇത് ചൊല്ലിക്കൊണ്ട് തലയിലും ശരീരത്തിലും പവിത്ര ജലം തളിക്കുകയോ സ്പർശിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു, അതിലൂടെ തുടർന്നുള്ള പൂജയ്ക്ക് മുമ്പ് ബാഹ്യ ശരീരവും അന്തരാത്മാവും ശുദ്ധമാകുന്നു.
ജലത്തെ 'മാതാക്കൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?▼
ഈ ഋക്ക് ജലത്തെ 'ഉശതീരിവ മാതരഃ' — തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ പോറ്റാൻ ഉത്സുകരായ സ്നേഹമയ മാതാക്കളോട് — ഉപമിക്കുന്നു. മാതാവ് തന്റെ പാൽ സ്വതന്ത്രമായി നൽകുന്നതുപോലെ, ജലത്തിൽനിന്ന് അതിന്റെ പരമ ആനന്ദമയ, ജീവധാരക രസത്തിന്റെ അംശം ഉപാസകനുമായി പങ്കിടാൻ പ്രാർഥിക്കുന്നു.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →