അഷ്ടഭുജാഷ്ടകം — Complete Lyrics
अष्टभुजाष्टकम्
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
गजेन्द्ररक्षात्वरितं भवन्तं ग्राहैरिवाहं विषयैर्विकृष्टः ।
अपारविज्ञानदयानुभावम् आप्तं सतामष्टभुजं प्रपद्ये ॥ १ ॥
gajendrarakṣātvaritaṃ bhavantaṃ grāhairivāhaṃ viṣayairvikṛṣṭaḥ |
apāravijñānadayānubhāvam āptaṃ satāmaṣṭabhujaṃ prapadye || 1 ||
ഗജേന്ദ്രനെ മുതല വലിച്ചതുപോലെ, ഞാൻ വിഷയങ്ങളാൽ വലിക്കപ്പെടുന്നു; ഗജേന്ദ്രനെ രക്ഷിക്കാൻ വേഗത്തിൽ ഓടിയ, സാധുക്കളുടെ ആശ്രയമായ, അപാര ജ്ഞാന-ദയ-പ്രഭാവമുള്ള ആ അഷ്ടഭുജ ഭഗവാനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 2
त्वदेकशेषोऽहमनात्मतन्त्रस्त्वत्पादलिप्सां दिशता त्वयैव ।
असत्समोऽप्यष्टभुजास्पदेश सत्ताम् इदानीम् उपलम्भितोऽस्मि ॥ २ ॥
tvadekaśeṣo'hamanātmatantrastvatpādalipsāṃ diśatā tvayaiva |
asatsamo'pyaṣṭabhujāspadeśa sattām idānīm upalambhito'smi || 2 ||
ഞാൻ കേവലം അങ്ങയുടേതാണ് (അങ്ങേക്ക് അധീനൻ), സ്വതന്ത്രനല്ല. അങ്ങയുടെ പാദങ്ങളോടുള്ള ആഗ്രഹം എനിക്കു നൽകിയ അങ്ങയാൽത്തന്നെ, അസത്തിന് തുല്യനെങ്കിലും, ഇപ്പോൾ ഞാൻ സത്ത (യഥാർഥ ഉണ്മ) പ്രാപിച്ചു — ഹേ അഷ്ടഭുജ ക്ഷേത്ര നാഥാ!
Verse 3
स्वरूपरूपास्त्रविभूषणाद्यैः परत्वचिन्तां त्वयि दुर्निवाराम् ।
भोगे मृदूपक्रमताम् अभीप्सन् शीलादिभिर्वारयसीव पुंसाम् ॥ ३ ॥
svarūparūpāstravibhūṣaṇādyaiḥ paratvacintāṃ tvayi durnivārām |
bhoge mṛdūpakramatām abhīpsan śīlādibhirvārayasīva puṃsām || 3 ||
അങ്ങയുടെ സ്വരൂപം, രൂപം, ആയുധങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവയാൽ എന്നിൽ ഉണ്ടായ അങ്ങയുടെ പരത്വത്തിന്റെ (ശ്രേഷ്ഠതയുടെ) ദുർനിവാര ഭാവത്തെ — ഭോഗത്തിൽ സുലഭത ആഗ്രഹിച്ച്, അങ്ങയുടെ ശീലാദി ഗുണങ്ങളാൽ അങ്ങ് ഇല്ലാതാക്കുന്നതുപോലെ ചെയ്യുന്നു.
Verse 4
शक्तिं शरण्यान्तरशब्दभाजां सारं च सन्तोल्य फलान्तराणाम् ।
त्वद्दास्यहेतोस्त्वयि निर्विशङ्कं न्यस्तात्मनां नाथ बिभर्षि भारम् ॥ ४ ॥
śaktiṃ śaraṇyāntaraśabdabhājāṃ sāraṃ ca santolya phalāntarāṇām |
tvaddāsyahetostvayi nirviśaṅkaṃ nyastātmanāṃ nātha bibharṣi bhāram || 4 ||
ഹേ നാഥാ! മറ്റ് 'ശരണം' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവരുടെ ശക്തിയും, മറ്റ് ഫലങ്ങളുടെ സാരവും തൂക്കിനോക്കി, അങ്ങയുടെ ദാസ്യത്തിനായി നിസ്സംശയം തങ്ങളെ അങ്ങയിൽ ന്യാസം ചെയ്തവരുടെ ഭാരം അങ്ങ് വഹിക്കുന്നു.
Verse 5
अभीतिहेतोरनुवर्तनीयं नाथ त्वदन्यं न विभावयामि ।
भयं कुतः स्यात् त्वयि सानुकम्पे रक्षा कुतः स्यात् त्वयि जातरोषे ॥ ५ ॥
abhītihetoranuvartanīyaṃ nātha tvadanyaṃ na vibhāvayāmi |
bhayaṃ kutaḥ syāt tvayi sānukampe rakṣā kutaḥ syāt tvayi jātaroṣe || 5 ||
ഹേ നാഥാ! അഭയത്തിനായി പിന്തുടരേണ്ട അങ്ങയെയല്ലാതെ മറ്റൊരാളെ ഞാൻ സങ്കൽപിക്കുകപോലുമില്ല. അങ്ങ് സാനുകമ്പനായാൽ ഭയമെവിടെ? അങ്ങുതന്നെ (ഒരുപക്ഷേ) രുഷ്ടനായാൽ രക്ഷയെവിടെനിന്ന്?
Verse 6
त्वदेकतन्त्रं कमलासहाय स्वेनैव मां रक्षितुम् अर्हसि त्वम् ।
त्वयि प्रवृत्ते मम किं प्रयासैस्त्वय्यप्रवृत्ते मम किं प्रयासैः ॥ ६ ॥
tvadekatantraṃ kamalāsahāya svenaiva māṃ rakṣitum arhasi tvam |
tvayi pravṛtte mama kiṃ prayāsaistvayyapravṛtte mama kiṃ prayāsaiḥ || 6 ||
ഹേ കമലാസഹായാ (ലക്ഷ്മീപതേ)! ഞാൻ കേവലം അങ്ങയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു, അതിനാൽ അങ്ങുതന്നെ എന്നെ രക്ഷിക്കണം. അങ്ങ് മുന്നോട്ടുവന്നാൽ എന്റെ പ്രയത്നംകൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം? അങ്ങ് മുന്നോട്ടുവന്നില്ലെങ്കിലും എന്റെ പ്രയത്നംകൊണ്ട് എന്ത്?
Verse 7
समाधिभङ्गेष्वपि सम्पतत्सु शरण्यभूते त्वयि बद्धकक्ष्ये ।
अपत्रपे सोढुम् अकिञ्चनोऽहं दूराधिरोहं पतनं च नाथ ॥ ७ ॥
samādhibhaṅgeṣvapi sampatatsu śaraṇyabhūte tvayi baddhakakṣye |
apatrape soḍhum akiñcano'haṃ dūrādhirohaṃ patanaṃ ca nātha || 7 ||
സമാധി ഭംഗപ്പെട്ടാലും, വിഘ്നങ്ങൾ വന്നുവീണാലും, ശരണ്യനായ അങ്ങ് അര മുറുക്കി (രക്ഷയ്ക്ക് സന്നദ്ധനായി) നിൽക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ അകിഞ്ചനൻ, നിർലജ്ജൻ, ഹേ നാഥാ, കഠിനമായ ആരോഹണത്തെയും പതനത്തെയും — രണ്ടിനെയും സഹിക്കാൻ കഴിയും.
Verse 8
प्राप्ताभिलाषं त्वदनुग्रहान्माम् पद्मानिषेव्ये तव पादपद्मे ।
आदेहपातादपराधदूरम् आत्मान्तकैङ्कर्यरसं विधेयाः ॥ ८ ॥
prāptābhilāṣaṃ tvadanugrahānmām padmāniṣevye tava pādapadme |
ādehapātādaparādhadūram ātmāntakaiṅkaryarasaṃ vidheyāḥ || 8 ||
അങ്ങയുടെ കൃപയാൽ അഭീഷ്ടം പ്രാപിച്ച്, ഹേ ലക്ഷ്മിയാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്ന പാദപദ്മങ്ങളുള്ളവനേ! ഈ ദേഹം പതിക്കുവോളം എന്നെ അപരാധത്തിൽനിന്ന് അകറ്റിനിർത്തി, അങ്ങയുടെ പാദപദ്മങ്ങളിൽ അന്തരംഗ കൈങ്കര്യ രസത്തോടുകൂടിയവനാക്കണം.
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →