അഷ്ടഭുജാഷ്ടകം Meaning — Line by Line
अष्टभुजाष्टकम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of അഷ്ടഭുജാഷ്ടകം with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. gajendrarakṣātvaritaṃ bhavantaṃ grāhairivāhaṃ viṣayairvikṛṣṭaḥ |
- Verse 2. tvadekaśeṣo'hamanātmatantrastvatpādalipsāṃ diśatā tvayaiva |
- Verse 3. svarūparūpāstravibhūṣaṇādyaiḥ paratvacintāṃ tvayi durnivārām |
- Verse 4. śaktiṃ śaraṇyāntaraśabdabhājāṃ sāraṃ ca santolya phalāntarāṇām |
- Verse 5. abhītihetoranuvartanīyaṃ nātha tvadanyaṃ na vibhāvayāmi |
- Verse 6. tvadekatantraṃ kamalāsahāya svenaiva māṃ rakṣitum arhasi tvam |
- Verse 7. samādhibhaṅgeṣvapi sampatatsu śaraṇyabhūte tvayi baddhakakṣye |
- Verse 8. prāptābhilāṣaṃ tvadanugrahānmām padmāniṣevye tava pādapadme |
gajendrarakṣātvaritaṃ bhavantaṃ grāhairivāhaṃ viṣayairvikṛṣṭaḥ |
गजेन्द्ररक्षात्वरितं भवन्तं ग्राहैरिवाहं विषयैर्विकृष्टः । अपारविज्ञानदयानुभावम् आप्तं सतामष्टभुजं प्रपद्ये ॥ १ ॥
gajendrarakṣātvaritaṃ bhavantaṃ grāhairivāhaṃ viṣayairvikṛṣṭaḥ | apāravijñānadayānubhāvam āptaṃ satāmaṣṭabhujaṃ prapadye || 1 ||
Meaningഗജേന്ദ്രനെ മുതല വലിച്ചതുപോലെ, ഞാൻ വിഷയങ്ങളാൽ വലിക്കപ്പെടുന്നു; ഗജേന്ദ്രനെ രക്ഷിക്കാൻ വേഗത്തിൽ ഓടിയ, സാധുക്കളുടെ ആശ്രയമായ, അപാര ജ്ഞാന-ദയ-പ്രഭാവമുള്ള ആ അഷ്ടഭുജ ഭഗവാനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
tvadekaśeṣo'hamanātmatantrastvatpādalipsāṃ diśatā tvayaiva |
त्वदेकशेषोऽहमनात्मतन्त्रस्त्वत्पादलिप्सां दिशता त्वयैव । असत्समोऽप्यष्टभुजास्पदेश सत्ताम् इदानीम् उपलम्भितोऽस्मि ॥ २ ॥
tvadekaśeṣo'hamanātmatantrastvatpādalipsāṃ diśatā tvayaiva | asatsamo'pyaṣṭabhujāspadeśa sattām idānīm upalambhito'smi || 2 ||
Meaningഞാൻ കേവലം അങ്ങയുടേതാണ് (അങ്ങേക്ക് അധീനൻ), സ്വതന്ത്രനല്ല. അങ്ങയുടെ പാദങ്ങളോടുള്ള ആഗ്രഹം എനിക്കു നൽകിയ അങ്ങയാൽത്തന്നെ, അസത്തിന് തുല്യനെങ്കിലും, ഇപ്പോൾ ഞാൻ സത്ത (യഥാർഥ ഉണ്മ) പ്രാപിച്ചു — ഹേ അഷ്ടഭുജ ക്ഷേത്ര നാഥാ!
svarūparūpāstravibhūṣaṇādyaiḥ paratvacintāṃ tvayi durnivārām |
स्वरूपरूपास्त्रविभूषणाद्यैः परत्वचिन्तां त्वयि दुर्निवाराम् । भोगे मृदूपक्रमताम् अभीप्सन् शीलादिभिर्वारयसीव पुंसाम् ॥ ३ ॥
svarūparūpāstravibhūṣaṇādyaiḥ paratvacintāṃ tvayi durnivārām | bhoge mṛdūpakramatām abhīpsan śīlādibhirvārayasīva puṃsām || 3 ||
Meaningഅങ്ങയുടെ സ്വരൂപം, രൂപം, ആയുധങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവയാൽ എന്നിൽ ഉണ്ടായ അങ്ങയുടെ പരത്വത്തിന്റെ (ശ്രേഷ്ഠതയുടെ) ദുർനിവാര ഭാവത്തെ — ഭോഗത്തിൽ സുലഭത ആഗ്രഹിച്ച്, അങ്ങയുടെ ശീലാദി ഗുണങ്ങളാൽ അങ്ങ് ഇല്ലാതാക്കുന്നതുപോലെ ചെയ്യുന്നു.
śaktiṃ śaraṇyāntaraśabdabhājāṃ sāraṃ ca santolya phalāntarāṇām |
शक्तिं शरण्यान्तरशब्दभाजां सारं च सन्तोल्य फलान्तराणाम् । त्वद्दास्यहेतोस्त्वयि निर्विशङ्कं न्यस्तात्मनां नाथ बिभर्षि भारम् ॥ ४ ॥
śaktiṃ śaraṇyāntaraśabdabhājāṃ sāraṃ ca santolya phalāntarāṇām | tvaddāsyahetostvayi nirviśaṅkaṃ nyastātmanāṃ nātha bibharṣi bhāram || 4 ||
Meaningഹേ നാഥാ! മറ്റ് 'ശരണം' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവരുടെ ശക്തിയും, മറ്റ് ഫലങ്ങളുടെ സാരവും തൂക്കിനോക്കി, അങ്ങയുടെ ദാസ്യത്തിനായി നിസ്സംശയം തങ്ങളെ അങ്ങയിൽ ന്യാസം ചെയ്തവരുടെ ഭാരം അങ്ങ് വഹിക്കുന്നു.
abhītihetoranuvartanīyaṃ nātha tvadanyaṃ na vibhāvayāmi |
अभीतिहेतोरनुवर्तनीयं नाथ त्वदन्यं न विभावयामि । भयं कुतः स्यात् त्वयि सानुकम्पे रक्षा कुतः स्यात् त्वयि जातरोषे ॥ ५ ॥
abhītihetoranuvartanīyaṃ nātha tvadanyaṃ na vibhāvayāmi | bhayaṃ kutaḥ syāt tvayi sānukampe rakṣā kutaḥ syāt tvayi jātaroṣe || 5 ||
Meaningഹേ നാഥാ! അഭയത്തിനായി പിന്തുടരേണ്ട അങ്ങയെയല്ലാതെ മറ്റൊരാളെ ഞാൻ സങ്കൽപിക്കുകപോലുമില്ല. അങ്ങ് സാനുകമ്പനായാൽ ഭയമെവിടെ? അങ്ങുതന്നെ (ഒരുപക്ഷേ) രുഷ്ടനായാൽ രക്ഷയെവിടെനിന്ന്?
tvadekatantraṃ kamalāsahāya svenaiva māṃ rakṣitum arhasi tvam |
त्वदेकतन्त्रं कमलासहाय स्वेनैव मां रक्षितुम् अर्हसि त्वम् । त्वयि प्रवृत्ते मम किं प्रयासैस्त्वय्यप्रवृत्ते मम किं प्रयासैः ॥ ६ ॥
tvadekatantraṃ kamalāsahāya svenaiva māṃ rakṣitum arhasi tvam | tvayi pravṛtte mama kiṃ prayāsaistvayyapravṛtte mama kiṃ prayāsaiḥ || 6 ||
Meaningഹേ കമലാസഹായാ (ലക്ഷ്മീപതേ)! ഞാൻ കേവലം അങ്ങയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു, അതിനാൽ അങ്ങുതന്നെ എന്നെ രക്ഷിക്കണം. അങ്ങ് മുന്നോട്ടുവന്നാൽ എന്റെ പ്രയത്നംകൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം? അങ്ങ് മുന്നോട്ടുവന്നില്ലെങ്കിലും എന്റെ പ്രയത്നംകൊണ്ട് എന്ത്?
samādhibhaṅgeṣvapi sampatatsu śaraṇyabhūte tvayi baddhakakṣye |
समाधिभङ्गेष्वपि सम्पतत्सु शरण्यभूते त्वयि बद्धकक्ष्ये । अपत्रपे सोढुम् अकिञ्चनोऽहं दूराधिरोहं पतनं च नाथ ॥ ७ ॥
samādhibhaṅgeṣvapi sampatatsu śaraṇyabhūte tvayi baddhakakṣye | apatrape soḍhum akiñcano'haṃ dūrādhirohaṃ patanaṃ ca nātha || 7 ||
Meaningസമാധി ഭംഗപ്പെട്ടാലും, വിഘ്നങ്ങൾ വന്നുവീണാലും, ശരണ്യനായ അങ്ങ് അര മുറുക്കി (രക്ഷയ്ക്ക് സന്നദ്ധനായി) നിൽക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ അകിഞ്ചനൻ, നിർലജ്ജൻ, ഹേ നാഥാ, കഠിനമായ ആരോഹണത്തെയും പതനത്തെയും — രണ്ടിനെയും സഹിക്കാൻ കഴിയും.
prāptābhilāṣaṃ tvadanugrahānmām padmāniṣevye tava pādapadme |
प्राप्ताभिलाषं त्वदनुग्रहान्माम् पद्मानिषेव्ये तव पादपद्मे । आदेहपातादपराधदूरम् आत्मान्तकैङ्कर्यरसं विधेयाः ॥ ८ ॥
prāptābhilāṣaṃ tvadanugrahānmām padmāniṣevye tava pādapadme | ādehapātādaparādhadūram ātmāntakaiṅkaryarasaṃ vidheyāḥ || 8 ||
Meaningഅങ്ങയുടെ കൃപയാൽ അഭീഷ്ടം പ്രാപിച്ച്, ഹേ ലക്ഷ്മിയാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്ന പാദപദ്മങ്ങളുള്ളവനേ! ഈ ദേഹം പതിക്കുവോളം എന്നെ അപരാധത്തിൽനിന്ന് അകറ്റിനിർത്തി, അങ്ങയുടെ പാദപദ്മങ്ങളിൽ അന്തരംഗ കൈങ്കര്യ രസത്തോടുകൂടിയവനാക്കണം.
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Ashtabhuja Ashtakam (eight verses on the Ashtabhuja Perumal of Kanchipuram)
Author: Vedanta Desika (Venkatanatha)
Period: 13th-14th century CE
സ്വാമി വേദാന്ത ദേശികർ, തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം കാഞ്ചീപുരത്ത് ചെലവഴിച്ചയാൾ, ഈ അഷ്ടകം അഷ്ടഭുജ പെരുമാൾ — അഷ്ടഭുജാകരം ദിവ്യദേശത്തെ വിഷ്ണുവിന്റെ എട്ടു കൈകളുള്ള രൂപം — ന് പ്രപത്തി രൂപമായി രചിച്ചു. ഭഗവാന്റെ സൗന്ദര്യത്താലും കൃപയാലും ആകൃഷ്ടനായി, തന്നെ വിഷയങ്ങളെന്ന മുതലയാൽ വലിക്കപ്പെട്ട നിസ്സഹായനായ ഗജേന്ദ്രനോട് താരതമ്യം ചെയ്ത്, എട്ട് ശ്ലോകങ്ങളിൽ തന്നെ പൂർണമായും ഭഗവാന്റെ രക്ഷയ്ക്ക് സമർപ്പിച്ച്, മോക്ഷത്തെ സ്വയം ലക്ഷ്യമായി കരുതാതെ ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങളിൽ നിത്യ സേവനത്തിന്റെ ആനന്ദം പ്രാർഥിച്ചു.
Frequently Asked Questions
അഷ്ടഭുജ പെരുമാൾ ആര്?▼
അഷ്ടഭുജാഷ്ടകം രചിച്ചത് ആര്?▼
ഒന്നാം ശ്ലോകത്തിലെ ഗജേന്ദ്ര പരാമർശത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം എന്ത്?▼
ഈ സ്തോത്രത്തിൽ ഭക്തൻ ഒടുവിൽ എന്താണ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →