ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത ൧.൧ — ധര്മക്ഷേത്രേ കുരുക്ഷേത്രേ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १.१ — धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
धृतराष्ट्रः उवाच
dhṛitarāśhtraḥ uvācha
ധൃതരാഷ്ട്രര് പറഞ്ഞു
धर्मक्षेत्रे
dharma-kṣhetre
ധര്മത്തിന്റെ ഭൂമി
कुरुक्षेत्रे
kuru-kṣhetre
കുരുക്ഷേത്രത്തില്
समवेताः
samavetāḥ
ഒത്തുകൂടിയ
युयुत्सवः
yuyutsavaḥ
യുദ്ധം ചെയ്യാന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന
मामकाः
māmakāḥ
എന്റെ മക്കള്
पाण्डवाः
pāṇḍavāḥ
പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കള്
च
cha
ഒപ്പം
एव
eva
തീര്ച്ചയായും
किम्
kim
എന്ത്
अकुर्वत
akurvata
അവര് ചെയ്തു
सञ्जय
sañjaya
ഓ സഞ്ജയാ
Complete Translation
ധൃതരാഷ്ട്രര് പറഞ്ഞു: ഓ സഞ്ജയാ! യുദ്ധാഭിലാഷത്തോടെ ധര്മഭൂമിയായ കുരുക്ഷേത്രത്തില് ഒത്തുകൂടിയ എന്റെ മക്കളും പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളും എന്തു ചെയ്തു?
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 1
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ഭഗവദ്ഗീത ആദ്യ അധ്യായമായ 'അര്ജുന വിഷാദ യോഗ'ത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്നു. മഹായുദ്ധം ആരംഭിക്കാന് പോകുമ്പോള്, സ്വയം യുദ്ധഭൂമി കാണാന് കഴിയാത്ത അന്ധനായ രാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രര്, വ്യാസന് ദൂരദര്ശന ദൃഷ്ടി നല്കിയ തന്റെ സാരഥി സഞ്ജയനോട് കുരുക്ഷേത്രത്തിലെ സംഭവങ്ങള് വിവരിക്കാന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ആദ്യ വാക്കുകള് തന്നെ മുഴുവന് ഗീതയുടെ ആരംഭമായി മാറുന്നു.
Frequently Asked Questions
ഭഗവദ്ഗീതയുടെ ആദ്യ ശ്ലോകം ആര് പറയുന്നു?▼
അന്ധനായ രാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രര് ആരംഭ ശ്ലോകം പറയുന്നു. വേദവ്യാസന് ദിവ്യദൃഷ്ടി നല്കിയ തന്റെ മന്ത്രി സഞ്ജയനോട്, കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധഭൂമിയില് തന്റെ മക്കള് (കൗരവര്), പാണ്ഡവര് എന്നിവര്ക്കിടയില് എന്തു നടക്കുന്നുവെന്ന് വിവരിക്കാന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
കുരുക്ഷേത്രത്തെ 'ധര്മക്ഷേത്രം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?▼
കുരുക്ഷേത്രം ഒരു പവിത്ര തീര്ഥഭൂമിയായിരുന്നതിനാലും അവിടെ നടന്ന യുദ്ധം അടിസ്ഥാനപരമായി ധര്മത്തിനായുള്ള പോരാട്ടമായിരുന്നതിനാലും ഇതിനെ 'ധര്മത്തിന്റെ ഭൂമി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പവിത്രഭൂമിയില് ആയിരിക്കുന്നതിനാല് അധര്മത്തിലേക്ക് ചായ്വുള്ളവരിലും സ്വാഭാവികമായി ധര്മം ഉണരുമെന്ന് വ്യാഖ്യാതാക്കള് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ഗീത ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ ചോദ്യത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?▼
ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ ഉത്കണ്ഠാകുലമായ ചോദ്യത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്നത് ഉടനെ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് സ്വന്തം മക്കളോടുള്ള ആസക്തി വെളിപ്പെടുത്തുന്നു ('എന്റെ മക്കള്' വേഴ്സസ് 'പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കള്'). ഈ സൂക്ഷ്മമായ പക്ഷപാതം ഇതിഹാസത്തിന്റെ ധാര്മിക സംഘര്ഷത്തിന് വേദിയൊരുക്കി, പിന്നീട് ഗീതയായി മാറുന്ന സംഭാഷണത്തിലേക്ക് ശ്രോതാവിനെ ആകര്ഷിക്കുന്നു.
കൃഷ്ണന് പറയാത്തിട്ടും ഈ ശ്ലോകം പ്രധാനമാണോ?▼
അതെ. ആരംഭ ശ്ലോകമെന്ന നിലയില് ഇത് മുഴുവന് രംഗത്തിനും വേദിയൊരുക്കുന്നു, ഗീതയുടെ ഏതൊരു സമ്പൂര്ണ പാരായണത്തിന്റെയും തുടക്കത്തില് പാരമ്പര്യമായി ഉരുവിടുന്നു. കൃഷ്ണന്റെ ഉപദേശം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കുരുക്ഷേത്രത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലവും വക്താക്കളുടെ ബന്ധവും ഇത് സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →