ഭഗവദ്ഗീത 11.24 — നഭഃസ്പൃശം ദീപ്തമ് — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.२४ — नभःस्पृशं दीप्तम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
नभःस्पृशम्
nabhaḥ-spṛiśham
ആകാശത്തെ സ്പർശിച്ച്
दीप्तम्
dīptam
പ്രകാശിക്കുന്ന; ജ്വലിക്കുന്ന
अनेकवर्णम्
aneka-varṇam
അനേകം വർണങ്ങളുള്ളവൻ
व्यात्ताननम्
vyāttānanam
തുറന്ന വായകളുള്ളവൻ
दीप्तविशालनेत्रम्
dīpta-viśhāla-netram
വിശാല, ജ്വലിക്കുന്ന നേത്രങ്ങളുള്ളവൻ
दृष्ट्वा हि त्वाम्
dṛiṣhṭvā hi tvām
അങ്ങയെ കണ്ട്
प्रव्यथितान्तरात्मा
pravyathitāntar-ātmā
എന്റെ അന്തരാത്മാവ് ഭയത്താൽ വ്യഥിക്കുന്നു
धृतिम्
dhṛitim
ധൈര്യം; സ്ഥിരത
न विन्दामि
na vindāmi
എനിക്ക് ലഭിക്കുന്നില്ല
शमम् च
śhamaṁ cha
ഒപ്പം ശാന്തി
विष्णो
viṣhṇo
വിഷ്ണുവേ
Complete Translation
ആകാശത്തെ സ്പർശിച്ച്, അനേകം വർണങ്ങളാൽ പ്രകാശിച്ച്, തുറന്ന വായകളോടെ, വിശാല ജ്വലിക്കുന്ന നേത്രങ്ങളോടെ ഉള്ള അങ്ങയെ കണ്ട് എന്റെ അന്തരാത്മാവ് ഭയത്താൽ വ്യഥിക്കുന്നു; വിഷ്ണുവേ! എനിക്ക് ധൈര്യവും ലഭിക്കുന്നില്ല, ശാന്തിയും ഇല്ല.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 24
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
പതിനൊന്നാം അധ്യായമായ വിശ്വരൂപദർശനയോഗത്തിൽ, അർജുനൻ അമ്പരപ്പിക്കുന്ന വിശ്വരൂപം ദർശിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ ഉദാത്ത, ഭയാനക പക്ഷം അവനെ പിടികൂടുന്നു. ഇവിടെ ആകാശത്തെ സ്പർശിച്ച്, ജ്വലിച്ച്, അനേകം വർണങ്ങളോടെ, തുറന്ന വായകളോടെ, ജ്വലിക്കുന്ന നേത്രങ്ങളോടെ ഉള്ള രൂപത്തെ വർണിക്കുന്നു, ശ്രീകൃഷ്ണനെ വിഷ്ണുവായി സംബോധന ചെയ്ത്, തനിക്ക് ഒരു ധൈര്യവും ശാന്തിയും ലഭിക്കുന്നില്ലെന്ന് സമ്മതിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
ഭഗവദ്ഗീത 11.24-ൽ അർജുനൻ എന്ത് വർണിക്കുന്നു?▼
അർജുനൻ ആകാശത്തെ സ്പർശിച്ച്, അനേകം വർണങ്ങളാൽ ജ്വലിച്ച്, തുറന്ന വായകളോടെ, വിശാല ജ്വലിക്കുന്ന നേത്രങ്ങളോടെ ഉള്ള വിസ്മയകര വിശ്വരൂപത്തെ വർണിക്കുന്നു. പിടിക്കപ്പെട്ട്, ഉള്ളിൽ വിറച്ച്, ശ്രീകൃഷ്ണനെ വിഷ്ണുവായി സംബോധന ചെയ്ത്, തനിക്ക് ധൈര്യവും ശാന്തിയും ലഭിക്കുന്നില്ലെന്ന് പറയുന്നു.
അർജുനൻ ഇവിടെ എന്തുകൊണ്ട് ഭയപ്പെടുന്നു?▼
വിശ്വരൂപം തന്റെ ഉദാത്ത, അമ്പരപ്പിക്കുന്ന, ഭയാനക പക്ഷവും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു — വിശാലമായി, ജ്വലിച്ച്, അളവറ്റ്. അത്തരം അനന്ത മഹിമയ്ക്ക് മുന്നിൽ അർജുനന്റെ ഹൃദയം വിറയ്ക്കുന്നു, ഭഗവാന്റെ പൂർണ ദർശനം മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിനെ എങ്ങനെ വിനയപ്പെടുത്തി വിസ്മയിപ്പിക്കാമെന്ന് കാണിക്കുന്നു.
അർജുനൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ 'വിഷ്ണു' എന്ന് എന്തുകൊണ്ട് വിളിക്കുന്നു?▼
'വിഷ്ണു' എന്നാൽ സർവവ്യാപിയായ ഭഗവാൻ. സമസ്ത ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തെ നിറച്ച്, വ്യാപിക്കുന്ന രൂപം കണ്ട് അർജുനൻ സ്വാഭാവികമായി ശ്രീകൃഷ്ണനെ വിഷ്ണുവായി സംബോധന ചെയ്യുന്നു, അവനെ സർവസമാവേശ പരമ സത്തയായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ്.
ഈ ശ്ലോകം പതിനൊന്നാം അധ്യായത്തിന്റെ ഒഴുക്കിൽ എങ്ങനെ ഇണങ്ങുന്നു?▼
ഇത് വിശ്വരൂപത്തിന് മുന്നിൽ അർജുനന്റെ വിസ്മയത്തിന്റെയും ഭയത്തിന്റെയും പാരമ്യത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ വിറയൽ അവനെ ആശ്വാസത്തിനായുള്ള പ്രാർത്ഥനയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു, അത് ശ്രീകൃഷ്ണൻ പിന്നീട് അധ്യായത്തിൽ സ്നേഹത്തോടെ നൽകുന്നു, അർജുനന്റെ ശാന്തി മടക്കിക്കൊണ്ട്, ഭഗവാന്റെ മൃദു കരുണ വെളിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →