ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത ൧൧.൩൨ — കാലോഽസ്മി ലോകക്ഷയകൃത് — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.३२ — कालोऽस्मि लोकक्षयकृत्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
श्रीभगवानुवाच
śhrī-bhagavān uvācha
പരമ ഭഗവാന് പറഞ്ഞു
कालः
kālaḥ
കാലം; സമയം
अस्मि
asmi
ഞാന് ആകുന്നു
लोकक्षयकृत्
loka-kṣhaya-kṛit
ലോകങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്നവന്
प्रवृद्धः
pravṛiddhaḥ
പ്രവൃദ്ധമായ; വളര്ന്ന; പ്രബലമായ
लोकान्
lokān
ലോകങ്ങളെ
समाहर्तुम्
samāhartum
സംഹരിക്കാന്
इह
iha
ഈ ലോകത്തില്
प्रवृत्तः
pravṛittaḥ
പ്രവൃത്തന്; സന്നദ്ധന്
ऋते
ṛite
ഇല്ലാതെ
अपि
api
പോലും
त्वाम्
tvām
നിന്നെ
न भविष्यन्ति
na bhaviṣhyanti
ഉണ്ടാകുകയില്ല; നശിച്ചുപോകും
सर्वे
sarve
എല്ലാവരും
ये
ye
ആര്
अवस्थिताः
avasthitāḥ
അണിനിരന്ന; നിലയുറപ്പിച്ച
प्रत्यनीकेषु
prati-anīkeṣhu
പ്രതിപക്ഷ സൈന്യത്തില്
योधाः
yodhāḥ
യോദ്ധാക്കള്
Complete Translation
ശ്രീഭഗവാന് പറഞ്ഞു: ഞാന് ലോകങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്ന പ്രവൃദ്ധമായ (വളര്ന്ന) കാലമാകുന്നു; ഈ സമയത്ത് ഞാന് ഈ ലോകങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്നതില് പ്രവൃത്തനായിരിക്കുന്നു. പ്രതിപക്ഷ സൈന്യങ്ങളില് അണിനിരന്ന യോദ്ധാക്കളെല്ലാം നീ ഇല്ലെങ്കിലും ജീവിച്ചിരിക്കുകയില്ല.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 32
Author: Sage Veda Vyasa (as part of the Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (traditionally Dvapara Yuga; text compiled c. 5th century BCE – 2nd century BCE)
ഈ ശ്ലോകം പതിനൊന്നാം അധ്യായമായ വിശ്വരൂപ ദര്ശന യോഗത്തില് വരുന്നു, ഇവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണന് അര്ജുനന് തന്റെ വിശ്വരൂപം കാണാന് ദിവ്യദൃഷ്ടി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. അമ്പരന്ന്, ഭയന്നുപോയ അര്ജുനന് ഈ ഉഗ്ര രൂപം ആരാണെന്ന് ചോദിക്കുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണന് ഈ ശ്ലോകത്താല് ഉത്തരം നല്കുന്നു, തന്നെ ലോകങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്ന കാലമായി പ്രഖ്യാപിച്ച്, ഇത് സമ്മേളിച്ച സൈന്യങ്ങളുടെ സംഹാരത്തില് ഇതിനകം പ്രവൃത്തമായിക്കഴിഞ്ഞു.
Frequently Asked Questions
"കാലോഽസ്മി" എന്നാല് എന്ത്?▼
"കാലോഽസ്മി" എന്നാല് "ഞാന് കാലമാകുന്നു" എന്നര്ഥം. ഈ ശ്ലോകത്തില് ശ്രീകൃഷ്ണന് തന്നെത്തന്നെ കാലമായി — സനാതന സമയമായി — വെളിപ്പെടുത്തുന്നു, ഇത് സമസ്ത വസ്തുക്കളെയും സൃഷ്ടിച്ച്, പരിപാലിച്ച്, ഒടുവില് സംഹരിക്കുന്ന പ്രാപഞ്ചിക ശക്തിയാണ്. ഇത് ലോകങ്ങളുടെ സംഹാരത്തിന് പിന്നിലെ പരമശക്തി താനാണെന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമാണ്.
ശ്രീകൃഷ്ണന് അര്ജുനനോട് ഈ ശ്ലോകം എന്തിന് പറഞ്ഞു?▼
അര്ജുനന് കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തില് പോരാടാന് മടിച്ചു. തന്റെ വിശ്വരൂപം കാണിച്ച്, തന്നെ സര്വഗ്രാസ കാലമായി പ്രഖ്യാപിച്ച്, ഫലം ഇതിനകം നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞുവെന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണന് അര്ജുനന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു; അര്ജുനന് കേവലം നിമിത്തമാത്രമാണ്. ഇത് മരണത്തിന് കാരണമെന്ന ഭാരത്തില്നിന്ന് അവനെ മോചിപ്പിച്ച് സ്വധര്മം നിര്വഹിക്കാന് പ്രേരിപ്പിച്ചു.
ഈ ശ്ലോകം ഒരു പ്രസിദ്ധമായ ആധുനിക ഉദ്ധരണിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണോ?▼
അതെ. ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞന് ജെ. റോബര്ട്ട് ഓപ്പന്ഹൈമര് ആദ്യത്തെ അണുബോംബ് പരീക്ഷണം കണ്ടപ്പോള് ഈ ശ്ലോകം തന്നെ ഓര്ത്തു — "ഇപ്പോള് ഞാന് മൃത്യുവായിത്തീര്ന്നു, ലോകങ്ങളുടെ സംഹാരകന്" — ഇത് ഭഗവദ്ഗീത ൧൧.൩൨ വിവര്ത്തനങ്ങളെ ആധാരമാക്കിയാണ്.
ഈ ശ്ലോകം എങ്ങനെ ധ്യാനിക്കണം?▼
സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട സകല വസ്തുക്കളുടെയും അനിത്യതയും ഭഗവാന്റെ നിത്യതയും ധ്യാനിക്കുക. ഈ ശ്ലോകം ഭയമല്ല, ശരണാഗതിയും ധൈര്യവും ഉണര്ത്തണം — സ്വന്തം ധര്മപരമായ കടമ നിര്വഹിച്ച് ഫലങ്ങള് ഭഗവാന് വിട്ടുകൊടുക്കണമെന്ന അവബോധം.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →