ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത ൧൧.൪൦ — നമഃ പുരസ്താദഥ പൃഷ്ഠതസ്തേ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.४० — नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
नमः पुरस्तात्
namaḥ purastāt
മുന്നില്നിന്ന് നമസ്കാരം
अथ पृष्ठतः
atha pṛiṣhṭhataḥ
ഒപ്പം പിന്നില്നിന്ന്
ते
te
അങ്ങയ്ക്ക്
नमः अस्तु ते
namo ’stu te
അങ്ങയ്ക്ക് നമസ്കാരമാകട്ടെ
सर्वतः एव
sarvata eva
എല്ലാ വശങ്ങളില്നിന്നും തന്നെ
सर्व
sarva
ഓ സര്വ (സര്വത്തിലും വ്യാപിച്ച സര്വസ്വരൂപാ)
अनन्तवीर्य
ananta-vīrya
അനന്ത സാമര്ഥ്യമുള്ളവന്
अमितविक्रमः
amita-vikramaḥ
അമിത (അപരിമിത) പരാക്രമമുള്ളവന്
त्वम्
tvam
അങ്ങ്
सर्वम्
sarvam
സര്വം; സമസ്തം
समाप्नोषि
samāpnoṣhi
അങ്ങ് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അങ്ങ് ആവരണം ചെയ്യുന്നു
ततः असि सर्वः
tato ’si sarvaḥ
അതിനാല് അങ്ങ് തന്നെ സര്വസ്വം
Complete Translation
ഓ സര്വസ്വരൂപാ! അങ്ങയ്ക്ക് മുന്നില്നിന്നും പിന്നില്നിന്നും നമസ്കാരം! അങ്ങയ്ക്ക് എല്ലാ വശങ്ങളില്നിന്നും നമസ്കാരമാകട്ടെ! അങ്ങ് അനന്ത സാമര്ഥ്യവും അമിത പരാക്രമവും ഉള്ളവനാകുന്നു; അങ്ങ് സര്വത്തിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, അതിനാല് അങ്ങ് തന്നെ സര്വസ്വം.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 40
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
പതിനൊന്നാം അധ്യായമായ വിശ്വരൂപ ദര്ശന യോഗത്തില്, അര്ജുനന് അപരിമിതമായ ലൗകിക രൂപം കാണുമ്പോള്, ഓരോ ദിക്കില്നിന്നും നമസ്കാരങ്ങള് അര്പ്പിക്കാന് പ്രേരിതനാകുന്നു. ഈ ശ്ലോകത്തില് അദ്ദേഹം ഭഗവാന് മുന്നില്, പിന്നില്, എല്ലാ വശങ്ങളില്നിന്നും പ്രണമിക്കുന്നു, അവന്റെ അനന്ത സാമര്ഥ്യം സ്തുതിച്ച്, അവന് സമസ്ത അസ്തിത്വത്തിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നും അവന് തന്നെ സര്വസ്വമെന്നും തിരിച്ചറിഞ്ഞ്.
Frequently Asked Questions
ഭഗവദ്ഗീത ൧൧.൪൦-ല് അര്ജുനന് എന്തു ചെയ്യുന്നു?▼
അര്ജുനന് ശ്രീകൃഷ്ണന് ഓരോ ദിക്കില്നിന്നും -- മുന്നില്, പിന്നില്, എല്ലാ വശങ്ങളില്നിന്നും -- നമസ്കരിക്കുന്നു, അവനെ അനന്ത സാമര്ഥ്യവും പരാക്രമവും ഉള്ളവനായി സ്തുതിക്കുന്നു. ഭഗവാന് സര്വത്തിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിനാല് അവന് തന്നെ സര്വസ്വമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
അര്ജുനന് ഭഗവാന് എല്ലാ ദിക്കുകളില്നിന്നും നമസ്കരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?▼
സര്വവ്യാപകമായ ലൗകിക രൂപം കണ്ട് അര്ജുനന് ഭഗവാന് സര്വത്ര, ഓരോ ദിക്കിലും വിദ്യമാനനാണെന്ന് അനുഭവിക്കുന്നു. അവന് എല്ലാ വശങ്ങളില്നിന്നും ചെയ്യുന്ന നമസ്കാരം ഭഗവാന് ഇല്ലാത്ത സ്ഥലമില്ലെന്നും അവന് സമസ്തത്തെയും ആവരണം ചെയ്യുന്നുവെന്നും ഉള്ള തിരിച്ചറിവ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.
'തതോഽസി സര്വഃ' (അതിനാല് അങ്ങ് തന്നെ സര്വസ്വം) എന്നാല് എന്ത്?▼
ഇതിന്റെ അര്ഥം, ഭഗവാന് സര്വത്തിലും വ്യാപിച്ച് സമസ്തത്തെയും ആവരണം ചെയ്യുന്നതിനാല്, അവന് തന്നെ സര്വസ്വം. ഇത് ഭഗവാന്റെ സര്വവ്യാപക, സര്വസമാവേശ സ്വരൂപത്തെ ഉറപ്പിക്കുന്നു -- സമസ്ത വിശ്വവും അവനില്, അവന്റെ അനന്ത അസ്തിത്വത്തിന്റെ ആവിഷ്കാരമായി വിദ്യമാനമാണ്.
ഈ ശ്ലോകം ഭക്തിയില് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാം?▼
ഇത് ആരാധനയുടെ സമയത്ത് പ്രണാമങ്ങളും നമസ്കാരങ്ങളും അര്പ്പിക്കാന് മനോഹരമായ ശ്ലോകമാണ്. ഇത് ഉരുവിടുന്നത് ഭക്തന് ഭഗവാന്റെ സാന്നിധ്യം എല്ലാ വശങ്ങളിലും അനുഭവിക്കാനും, സര്വവ്യാപക, സര്വശക്ത ദിവ്യത്വത്തോട് പൂര്ണ ശരണാഗതിയും ആദരവും വളര്ത്താനും സഹായിക്കുന്നു.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →