ശ്രീമദ് ഭഗവദ് ഗീത ൧൫.൧൫ — സര്വസ്യ ചാഹം ഹൃദി സന്നിവിഷ്ടോ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १५.१५ — सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
सर्वस्य
sarvasya
സകല പ്രാണികളുടെ
च
cha
ഉം
अहम्
aham
ഞാന്
हृदि
hṛidi
ഹൃദയത്തില്
सन्निविष्टः
sanniviṣhṭaḥ
കുടികൊണ്ട്, ഇരുന്ന്
मत्तः
mattaḥ
എന്നില് നിന്ന്
स्मृतिः
smṛitiḥ
സ്മൃതി
ज्ञानम्
jñānam
ജ്ഞാനം
अपोहनम्
apohanam
വിസ്മൃതി, അപോഹനം
च
cha
അതുപോലെ, കൂടി
वेदैः
vedaiḥ
വേദങ്ങളാല്
च
cha
ഉം
सर्वैः
sarvaiḥ
സകല
अहम्
aham
ഞാന്
एव
eva
മാത്രം, ഏകന്
वेद्यः
vedyaḥ
അറിയപ്പെടേണ്ടവന്
वेदान्तकृत्
vedānta-kṛit
വേദാന്തത്തിന്റെ കര്ത്താവ്
वेदवित्
veda-vit
വേദങ്ങളുടെ അര്ത്ഥം അറിയുന്നവന്
एव
eva
മാത്രം, ഏകന്
च
cha
ഉം
अहम्
aham
ഞാന്
Complete Translation
ഞാന് തന്നെ സകല പ്രാണികളുടെയും ഹൃദയത്തില് കുടികൊള്ളുന്നു. എന്നില് നിന്നാണ് സ്മൃതി, ജ്ഞാനം, അപോഹനം (അവയുടെ അഭാവം) എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നത്. സകല വേദങ്ങളാലും അറിയപ്പെടേണ്ടവന് ഞാന് തന്നെ, വേദാന്തത്തിന്റെ കര്ത്താവും വേദങ്ങളെ അറിയുന്നവനും ഞാന് തന്നെ.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 15, Verse 15
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
പുരുഷോത്തമ യോഗത്തിന്റെ പാരമ്യമായ ഉപദേശത്തില് ശ്രീകൃഷ്ണന് താന് സകല അസ്തിത്വത്തിലും എങ്ങനെ വ്യാപിച്ച് അതിനെ ധരിക്കുന്നു എന്ന് വിവരിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകത്തില് അവന് ഓരോ ജീവിയുടെയും ഹൃദയത്തില് സ്മൃതിയുടെയും ജ്ഞാനത്തിന്റെയും ഉറവിടമായി തന്റെ സാന്നിധ്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു, സ്വയം സകല വേദങ്ങളുടെയും വേദാന്തത്തിന്റെയും വിഷയമായും ലക്ഷ്യമായും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
ഭഗവദ് ഗീത ൧൫.൧൫ ന്റെ അര്ത്ഥം എന്താണ്?▼
ശ്രീകൃഷ്ണന് താന് സകല പ്രാണികളുടെയും ഹൃദയത്തില് അന്തരാത്മാവായി കുടികൊള്ളുന്നുവെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; തന്നില് നിന്നാണ് സ്മൃതി, ജ്ഞാനം, വിസ്മൃതി ഉണ്ടാകുന്നത്. അവന് സകല വേദങ്ങളാലും അറിയപ്പെടേണ്ടവന്, സ്വയം വേദാന്തത്തിന്റെ കര്ത്താവ്, വേദങ്ങളെ അറിയുന്നവന്. ഇത് ദൈവത്തെ ഹൃദയത്തിന്റെ അന്തര്യാമിയായും, സകല ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും ലക്ഷ്യമായും സ്ഥാപിക്കുന്നു.
'അന്തര്യാമി' എന്നാല് എന്താണ്?▼
അന്തര്യാമി എന്നാല് 'ഉള്ളിലെ നിയന്താവ്' അഥവാ 'അന്തര്വാസി' — ഓരോ ജീവിയുടെയും ഹൃദയത്തില് സാക്ഷിയായും വഴികാട്ടിയായും വസിക്കുന്ന പരമേശ്വരന്. ഈ ശ്ലോകം വേദാന്തത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായ അന്തര്യാമി സങ്കല്പത്തിന്റെ പ്രധാന ശാസ്ത്ര ആധാരമാണ്.
ദൈവം ജ്ഞാനത്തിന്റെയും വിസ്മൃതിയുടെയും ഉറവിടം എങ്ങനെ ആകും?▼
സൂക്ഷ്മ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന അന്തര്യാമി ഭഗവാനായി, അവന് ഒരാളുടെ കര്മ്മത്തിനും ഗ്രഹണശേഷിക്കും അനുസരിച്ച് സ്മരണയും ധാരണയും നല്കുന്നു, അതുപോലെ വിസ്മൃതിയും അനുവദിക്കുന്നു. അതിനാല് ഭക്തര് അവനെ തങ്ങളുടെ ഉറവിടമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് വ്യക്തമായ സ്മൃതിക്കും ശരിയായ ജ്ഞാനത്തിനും അവനോട് പ്രാര്ത്ഥിക്കുന്നു.
ശാസ്ത്രം പഠിക്കുന്നവര്ക്ക് ഈ ശ്ലോകം എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനമാണ്?▼
സകല വേദങ്ങളുടെയും ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യം ശ്രീകൃഷ്ണനാണെന്ന് ഇത് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു ('സകല വേദങ്ങളാലും ഞാന് തന്നെ അറിയപ്പെടേണ്ടവന്'). സാധകന് ഇതിന്റെ അര്ത്ഥം, സകല പഠനത്തിന്റെയും ലക്ഷ്യം ഹൃദയത്തില് കുടികൊള്ളുന്ന ഭഗവാന്റെ സാക്ഷാത്കാരമാണ്, ഇത് ഭക്തിയെ ജ്ഞാനവുമായി സമന്വയിപ്പിക്കുന്നു.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →