ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത ൧൮.൭൩ — നഷ്ടോ മോഹഃ സ്മൃതിര്ലബ്ധാ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १८.७३ — नष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अर्जुनः उवाच
arjunaḥ uvācha
അര്ജുനന് പറഞ്ഞു
नष्टः मोहः
naṣhṭaḥ mohaḥ
എന്റെ മോഹം നശിച്ചു
स्मृतिः लब्धा
smṛitiḥ labdhā
സ്മൃതി (തത്ത്വജ്ഞാനം) വീണ്ടും ലഭിച്ചു
त्वत्प्रसादात्
tvat-prasādāt
അങ്ങയുടെ കൃപയാല്
मया
mayā
എന്നാല്
अच्युत
achyuta
ഓ അച്യുതാ, അവിനാശിയായവനേ (ശ്രീകൃഷ്ണാ)
स्थितः अस्मि
sthitaḥ asmi
ഞാന് (ദൃഢമായി) സ്ഥിരനായിരിക്കുന്നു
गतसन्देहः
gata-sandehaḥ
സംശയരഹിതന്
करिष्ये
kariṣhye
ഞാന് ചെയ്യും; ഞാന് പാലിക്കും
वचनं तव
vachanaṁ tava
അങ്ങയുടെ വാക്ക്; അങ്ങയുടെ ആജ്ഞ
Complete Translation
അര്ജുനന് പറഞ്ഞു -- ഓ അച്യുതാ! അങ്ങയുടെ കൃപയാല് എന്റെ മോഹം നശിച്ചു, എനിക്ക് സ്മൃതി (തത്ത്വജ്ഞാനം) ലഭിച്ചു. ഇപ്പോള് ഞാന് സംശയരഹിതനായി (എന്റെ സ്വരൂപത്തില്) സ്ഥിരനായിരിക്കുന്നു, അങ്ങയുടെ വാക്ക് ഞാന് പാലിക്കും.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 73
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
പതിനെട്ടാം അധ്യായമായ 'മോക്ഷ സന്ന്യാസ യോഗ'ത്തില്, ശ്രീകൃഷ്ണന് സമ്പൂര്ണ ഉപദേശം നല്കി അര്ജുനന്റെ മോഹം നീങ്ങിയോ എന്ന് ചോദിച്ചതിനു ശേഷം, അര്ജുനന് ഈ മറുപടി നല്കുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണനെ അച്യുതാ എന്ന് സംബോധന ചെയ്ത്, തന്റെ ഭ്രമം പോയെന്നും, തന്റെ ഗ്രാഹ്യം കൃപയാല് പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടുവെന്നും, ഇനി താന് ഭഗവാന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് പ്രവര്ത്തിക്കുമെന്നും ഉറപ്പിക്കുന്നു -- ഈ സങ്കല്പം തന്നെ ഗീതയെ പൂര്ണമാക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
ഭഗവദ്ഗീത ൧൮.൭൩-ല് അര്ജുനന് എന്ത് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു?▼
തന്റെ മോഹം നശിച്ചുവെന്നും, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ കൃപയാല് തനിക്ക് തത്ത്വജ്ഞാനം വീണ്ടും ലഭിച്ചുവെന്നും അര്ജുനന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ഇപ്പോള് എല്ലാ സംശയങ്ങളില് നിന്നും മുക്തനായി, ജ്ഞാനത്തില് ദൃഢനായി, ഭഗവാന്റെ ആജ്ഞയനുസരിച്ച് പ്രവര്ത്തിക്കാന് സങ്കല്പിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം ഗീതയുടെ പരകോടിയായി കണക്കാക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?▼
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ഉപദേശം പൂര്ണമായി വിജയിച്ചുവെന്ന് ഇത് കാണിക്കുന്നു. നിരാശയിലും ഭ്രമത്തിലും തുടങ്ങിയ അര്ജുനന്, മോഹവും സംശയവും നീങ്ങി, തന്റെ കടമ ചെയ്യാന് തയ്യാറായി അവസാനിക്കുന്നു. ദുഃഖത്തില് നിന്ന് തെളിമയിലേക്കുള്ള ഈ രൂപാന്തരം തന്നെ മുഴുവന് സംഭാഷണത്തിന്റെയും ലക്ഷ്യം.
'നഷ്ടോ മോഹഃ സ്മൃതിര്ലബ്ധാ' എന്നാല് എന്ത്?▼
ഇതിന്റെ അര്ഥം 'എന്റെ മോഹം നശിച്ചു, എന്റെ സ്മൃതി (തത്ത്വജ്ഞാനം) വീണ്ടും ലഭിച്ചു' എന്നാണ്. ആസക്തിയില് നിന്ന് ജനിച്ച ഭ്രമം മാഞ്ഞുവെന്നും, കൃപയാല് തന്റെ യഥാര്ഥ സ്വരൂപത്തിന്റെയും കടമയുടെയും ജ്ഞാനം വീണ്ടും ലഭിച്ചുവെന്നും അര്ജുനന് തിരിച്ചറിയുന്നു.
'കരിഷ്യേ വചനം തവ'-യുടെ പ്രാധാന്യം എന്ത്?▼
'കരിഷ്യേ വചനം തവ' എന്നാല് 'അങ്ങയുടെ വാക്കനുസരിച്ച് പ്രവര്ത്തിക്കും' എന്നാണ്. ഇത് ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ മാര്ഗനിര്ദേശം പിന്തുടരാനുള്ള അര്ജുനന്റെ സങ്കല്പമാണ്. ഇത് ആധ്യാത്മിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ശരിയായ പരകോടിയുടെ അടയാളമാണ് -- വെറും ഗ്രാഹ്യമല്ല, അതനുസരിച്ച് ജീവിക്കാനുള്ള ദൃഢനിശ്ചയം.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →