ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത 3.42 — ഇന്ദ്രിയാണി പരാണ്യാഹുഃ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ३.४२ — इन्द्रियाणि पराण्याहुः
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
इन्द्रियाणि
indriyāṇi
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ
पराणि
parāṇi
ശ്രേഷ്ഠം (ശരീരത്തെക്കാൾ)
आहुः
āhuḥ
എന്ന് പറയുന്നു
इन्द्रियेभ्यः
indriyebhyaḥ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെക്കാൾ
परम्
param
ശ്രേഷ്ഠം, ഉന്നതം
मनः
manaḥ
മനസ്സ്
मनसः
manasaḥ
മനസ്സിനെക്കാൾ
तु
tu
എന്നാൽ, നിശ്ചയമായും
परा
parā
ശ്രേഷ്ഠം, ഉന്നതം
बुद्धिः
buddhiḥ
ബുദ്ധി
यः
yaḥ
ആര്, ഏത്
बुद्धेः
buddheḥ
ബുദ്ധിയെക്കാൾ
परतः
parataḥ
അതിനെക്കാളും പരം, ഇനിയും ഉന്നതം
सः
saḥ
അത് (ആത്മാവ്)
Complete Translation
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ (ശരീരത്തെക്കാൾ) ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് പറയുന്നു; ഇന്ദ്രിയങ്ങളെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠം മനസ്സ്, മനസ്സിനെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠം ബുദ്ധി, ബുദ്ധിയെക്കാളും പരമായത് ആത്മാവ്.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 3, Verse 42
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
കർമയോഗ അധ്യായത്തിന്റെ അവസാനത്തോട് അടുത്ത്, മനുഷ്യനെ ബലത്താലെന്നപോലെ പാപത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നത് എന്താണെന്ന് അർജുനൻ ചോദിക്കുന്നു. രജോഗുണത്തിൽനിന്ന് പിറന്ന കാമമാണ് (വാസന) ശത്രു, അത് ജ്ഞാനത്തെ മൂടി ഇന്ദ്രിയം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി എന്നിവയിൽ വസിക്കുന്നു എന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ മറുപടി പറയുന്നു. സാധകൻ ആത്മാവിനെ പരമോന്നതമെന്ന് അറിഞ്ഞ് അതിന് മുകളിൽ ഉയർന്ന് കാമത്തെ കീഴടക്കാൻ ഈ ശ്ലോകം ആന്തരിക ശ്രേണിയുടെ ഭൂപടം നൽകുന്നു.
Frequently Asked Questions
ഭഗവദ്ഗീത 3.42-ന്റെ മുഖ്യ ഉപദേശം എന്ത്?▼
ഇത് മനുഷ്യന്റെ ശ്രേണിയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു: ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ശരീരത്തെക്കാൾ ഉന്നതം, മനസ്സ് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെക്കാൾ ഉന്നതം, ബുദ്ധി മനസ്സിനെക്കാൾ ഉന്നതം, ആത്മാവ് ബുദ്ധിയെക്കാളും ഉന്നതം. ഇത് അറിയുന്നത് മനുഷ്യനെ യഥാർഥ ആത്മാവുമായി താദാത്മ്യപ്പെട്ട് താഴ്ന്ന ശക്തികളെ വശത്താക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഇവിടെ ഈ ശ്രേണി എന്തിന് നൽകുന്നു?▼
മനുഷ്യനെ ഇഷ്ടമില്ലെങ്കിലും പാപം ചെയ്യാൻ എന്താണ് നിർബന്ധിക്കുന്നതെന്ന് അർജുനൻ ചോദിച്ചു; കാമമാണ് ഇന്ദ്രിയം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി എന്നിവയിൽ വസിക്കുന്ന ശത്രു എന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു. ആ ശത്രുവിനെ ജയിക്കാൻ സാധകൻ എവിടെ നിലയുറപ്പിക്കണം — ആത്മാവിൽ, ഇവയ്ക്കെല്ലാം മുകളിൽ — എന്ന് ഈ ശ്ലോകം കൃത്യമായി കാട്ടുന്നു.
മനസ്സും (മനസ്) ബുദ്ധിയും (ബുദ്ധി) തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമെന്ത്?▼
മനസ്സ് (മനസ്) സങ്കൽപ്പ-വികൽപ്പങ്ങളും ആഗ്രഹം, സംശയങ്ങളും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു, ബുദ്ധി (ബുദ്ധി) വിവേചിക്കുന്നു, തീരുമാനിക്കുന്നു, വിധിക്കുന്നു. ബുദ്ധി സൂക്ഷ്മം, ശ്രേഷ്ഠം, ആത്മാവിനാൽ നയിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ചഞ്ചല മനസ്സിനെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും വശത്താക്കാൻ കഴിയും.
ഈ ശ്ലോകം ആത്മനിയന്ത്രണത്തിന് എങ്ങനെ ഉപകരിക്കുന്നു?▼
ആത്മാവും ബുദ്ധിയും മനസ്സിനെക്കാളും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെക്കാളും ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് കാട്ടി, ഉന്നത ശക്തികളെ ബലപ്പെടുത്തി താഴ്ന്നവയെ ഭരിക്കാൻ ഇത് പറയുന്നു. അടുത്ത ശ്ലോകം ഉപദേശിക്കുന്നു: ആത്മാവിനെ പരമോന്നതമെന്ന് അറിഞ്ഞ്, ആത്മാവിനാൽ മനസ്സിനെ ഉറപ്പിച്ച് കാമത്തെ ജയിക്കുക.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →