Mantra.Tips

ശ്രീഭുവനേശ്വര്യഷ്ടകം (ഭുവനേശ്വരീ സ്തോത്രം) — Word-by-Word Meaning

श्रीभुवनेश्वर्यष्टकम् (भुवनेश्वरी स्तोत्रम्)

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

नमामि जगदाधाराम्
namāmi jagadādhārām
ജഗത്തിന് ആധാരമായ ദേവിയെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു
भुवनेशीम्
bhuvaneśīm
ഭുവനങ്ങളുടെ ഈശ്വരി/അധിപതി (ഭുവനേശ്വരി)
भवप्रियाम्
bhavapriyām
ഭവന്റെ (ശിവന്റെ) പ്രിയ
भुक्तिमुक्तिप्रदाम्
bhuktimuktipradām
ഭുക്തിയും മുക്തിയും നൽകുന്നവൾ
त्वं स्वाहा त्वं स्वधा
tvaṁ svāhā tvaṁ svadhā
നീ തന്നെ സ്വാഹാ (ദേവന്മാർക്കുള്ള ആഹുതി), സ്വധാ (പിതൃക്കൾക്കുള്ള ആഹുതി)
त्वं यज्ञा यज्ञनायिका
tvaṁ yajñā yajñanāyikā
നീ തന്നെ യജ്ഞം, യജ്ഞനായിക
त्वं तमोहर्त्री
tvaṁ tamohartrī
നീ തന്നെ തമസ്സിനെ (അജ്ഞാനത്തെ) ഹരിക്കുന്നവൾ
ज्ञानज्ञेयं परं पदम्
jñānajñeyaṁ paraṁ padam
നീ തന്നെ ജ്ഞാനം, ജ്ഞേയം, പരമ പദം
त्वं शिवः त्वं स्वयं विष्णुः
tvaṁ śivaḥ tvaṁ svayaṁ viṣṇuḥ
നീ തന്നെ ശിവൻ, നീ തന്നെ സ്വയം വിഷ്ണു
त्वम् आत्मा परमः अव्ययः
tvam ātmā paramaḥ avyayaḥ
നീ തന്നെ പരമ അവിനാശി ആത്മാവ്
त्वं कारणं च कार्यं च
tvaṁ kāraṇaṁ ca kāryaṁ ca
നീ തന്നെ കാരണവും കാര്യവും
त्वं सोमः त्वं रविः कालः
tvaṁ somaḥ tvaṁ raviḥ kālaḥ
നീ തന്നെ സോമൻ (ചന്ദ്രൻ), രവി (സൂര്യൻ), കാലം
गायत्री त्वं च सावित्री
gāyatrī tvaṁ ca sāvitrī
നീ തന്നെ ഗായത്രിയും സാവിത്രിയും
त्वम् एव एका पराशक्तिः
tvam eva ekā parāśaktiḥ
നീ തന്നെ ഏക പരാശക്തി
त्वम् एव गुरुरूपधृक्
tvam eva gururūpadhṛk
നീ തന്നെ ഗുരുരൂപം ധരിക്കുന്നു
त्वं काला त्वं कलातीता
tvaṁ kālā tvaṁ kalātītā
നീ തന്നെ കാലം, കാലത്തെ അതിക്രമിച്ചവളും
करुणामयि
karuṇāmayi
ഹേ കരുണാമയി ദേവീ
त्रिसन्ध्यं श्रद्धया पठेत्
trisandhyaṁ śraddhayā paṭhet
ഇത് മൂന്നു സന്ധ്യകളിലും ശ്രദ്ധയോടെ പഠിക്കുന്നവൻ
सिद्धयः वशगाः
siddhayaḥ vaśagāḥ
അവന്റെ വശമാകുന്നു സിദ്ധികൾ
अनेन सदृशं स्तोत्रं न
anena sadṛśaṁ stotraṁ na
ഇതിന് തുല്യമായ സ്തോത്രം (മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും) ഇല്ല

Complete Translation

ദേവി പറഞ്ഞു — ഓ പ്രഭോ! ഭൈരവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ! ദയാലുവേ, ഭക്തവത്സലാ! ഞാൻ നിനക്ക് പ്രിയയാണെങ്കിൽ, ഭുവനേശ്വരിയുടെ സ്തവം പറയുക. ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു — ഓ ദേവീ! കേൾക്കൂ, ശുഭകരമായ ഭുവനേശ്യഷ്ടകം പറയാം, ഇത് അറിയുന്നതുകൊണ്ടു മാത്രം ത്രിലോകങ്ങൾക്കും മംഗളം ഉണ്ടാകുന്നു. ഓം. ജഗത്തിന് ആധാരമായ, ഭവപ്രിയ, ഭുക്തി-മുക്തി നൽകുന്ന, രമ്യ, രമണീയ, ശുഭദായിനി ഭുവനേശ്വരിയെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു. ഓ ദേവീ! നീ തന്നെ സ്വാഹാ, നീ തന്നെ സ്വധാ; നീ തന്നെ യജ്ഞം, യജ്ഞനായിക; നീ തന്നെ നാഥ, തമോഹർത്രി, വ്യാപ്യ-വ്യാപകങ്ങളില്ലാത്തവൾ. നീ തന്നെ ആധാരം, നീ തന്നെ ഇജ്യ (പൂജ); നീ തന്നെ ജ്ഞാനം, ജ്ഞേയം, പരമ പദം; നീ തന്നെ ശിവൻ, നീ തന്നെ സ്വയം വിഷ്ണു, നീ തന്നെ പരമ അവ്യയ ആത്മാവ്. നീ തന്നെ കാരണവും കാര്യവും; നീ തന്നെ ലക്ഷ്മി, നീ തന്നെ ഹുതാശനൻ (അഗ്നി); നീ തന്നെ സോമൻ, രവി, കാലം; നീ തന്നെ ധാതാവ്, മാരുതൻ (വായു). നീ തന്നെ ഗായത്രിയും സാവിത്രിയും; നീ തന്നെ മായ, ഹരിപ്രിയ; നീ തന്നെ ഏക പരാശക്തി; നീ തന്നെ ഗുരുരൂപം ധരിക്കുന്നു. നീ തന്നെ കാലം, കാലത്തെ അതിക്രമിച്ചവളും; നീ തന്നെ ജഗത്തുകളുടെ ശ്രീ (ശോഭ); ഓ കരുണാമയീ! നീ തന്നെ സമസ്ത കാര്യവും, സർവത്തിനും കാരണവും. ഓ വരാനനേ! ഇത് ആദ്യ ഭുവനേശ്വരിയുടെ അഷ്ടകമാണ്. ഏതു മനുഷ്യൻ ശ്രദ്ധയോടെ, പ്രസന്നമായ മനസ്സോടെ ഇത് മൂന്നു സന്ധ്യകളിലും പഠിക്കുന്നുവോ, അവന്റെ വശമാകുന്നു സിദ്ധികൾ, വീട്ടിൽ സമ്പത്തുകൾ വശമാകുന്നു, ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ രാജാക്കന്മാരും വശമാകുന്നു. ഭൂതം, പ്രേതം, പിശാച് മുതലായവ, ഗ്രഹങ്ങൾ അവന്റെ ദിക്കിലേക്ക് നോക്കുകപോലുമില്ല. സാധകൻ ഏതേത് ആഗ്രഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ, ഭുവനേശ്വരിയുടെ കൃപയാൽ അത് നേടുന്നു. ഇതിന് തുല്യമായ സ്തോത്രം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇല്ല; ഇത് സർവ സമ്പത്തുകളും നൽകുന്നതും, പവിത്രരെയും പവിത്രമാക്കുന്നതുമാണ്. ഓ വരാനനേ! ഈ ശ്രേഷ്ഠ സ്തോത്രം സിദ്ധിക്കുമ്പോൾ ഭുവനേശ്വരിയുടെ കൃപയാൽ സമ്പത്തുകൾ വശമാകുന്നു.

Origin & History

Source: Rudrayamala Tantra (Shri Bhuvaneshwari Ashtakam)

Author: Traditional (anonymous); revealed by Shiva in the Rudrayamala dialogue

Period: Medieval Tantric period

നാലാമത്തെ മഹാവിദ്യ ഭുവനേശ്വരി, പ്രകട പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ രാജ്ഞിയും അതിന്റെ നെയ്ത്ത് തന്നെയുമാണ് — സമസ്ത ലോകങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന കോസ്മിക് ആകാശം. രുദ്രയാമള തന്ത്രത്തിൽ ദേവി തന്നെ ശിവനോട് ഭുവനേശ്വരിയായി തന്റെ ബഹുമാനാർഥം സ്തുതി വെളിപ്പെടുത്താൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു, അദ്ദേഹം ഈ അഷ്ടകം വെളിപ്പെടുത്തി, അവളെ സമസ്ത അസ്തിത്വത്തിന്റെ ആധാരമായി സ്തുതിക്കുന്നു. ഈ സ്തോത്രം ശ്രീ വിദ്യയിലും ശാക്ത ഉപാസനയിലും സമൃദ്ധി, രക്ഷ, ഭുവനങ്ങളുടെ ഈശ്വരിയുടെ കൃപ എന്നിവയ്ക്കായി വ്യാപകമായി പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

Frequently Asked Questions

ഭുവനേശ്വരി ആരാണ്?
'ഭുവനങ്ങളുടെ (ലോകങ്ങളുടെ) ഈശ്വരി' എന്നർഥമുള്ള ഭുവനേശ്വരി ദശ മഹാവിദ്യകളിൽ നാലാമത്തവളാണ്. അവൾ സമസ്ത പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആകാശവും തത്ത്വവുമായ മാതാവ്, ജഗത്തുമായി തന്നെ ഏകരൂപമായവൾ. തേജോമയിയും സൗമ്യയും, താമര സിംഹാസനത്തിൽ ഉപവിഷ്ടയായ അവൾ സമസ്ത സൃഷ്ടിയെ ധരിച്ച് വ്യാപിക്കുന്ന രാജ്ഞി, ലൗകിക പൂർണതയും മുക്തിയും നൽകുന്നവൾ.
ഭുവനേശ്വരീ അഷ്ടകത്തിന്റെ ഉറവിടം എന്താണ്?
ഈ എട്ട് ശ്ലോക സ്തോത്രം രുദ്രയാമള തന്ത്രത്തിൽ നിന്ന് എടുത്തതാണ്, സംവാദ രൂപത്തിലാണ്: ദേവി ശിവനോട് (ശ്രേഷ്ഠ ഭൈരവനായി സംബോധന ചെയ്ത്) ഭുവനേശ്വരിക്കുള്ള സ്തുതി വെളിപ്പെടുത്താൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു, അദ്ദേഹം ഈ അഷ്ടകത്തോടെ മറുപടി നൽകുന്നു, ഇത് അറിയുന്നത് മാത്രം മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കും മംഗളം നൽകുന്നുവെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
ഈ സ്തോത്രം ദേവിയെ ഇത്രയധികം വസ്തുക്കളുമായി എന്തുകൊണ്ട് ഏകരൂപമാക്കുന്നു?
ഭുവനേശ്വരി സ്വാഹായും സ്വധായും, യജ്ഞവും യജ്ഞകർത്താവും, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും കാലവും, ഗായത്രിയും സാവിത്രിയും, കാരണവും കാര്യവും, ശിവനും വിഷ്ണുവും പോലും, ഏക പരാശക്തിയും ആണെന്ന് ശ്ലോകങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ദൈവ മാതാവ് തന്നെയാണ് സമസ്ത പ്രപഞ്ചത്തിലും അടിസ്ഥാനമായി വ്യാപിക്കുന്ന ഏക ചൈതന്യ ശക്തി എന്ന കേന്ദ്ര ശാക്ത സത്യത്തെ ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു — അവളല്ലാത്തതായി ഒന്നുമില്ല.
ഈ സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യുന്നതിന്റെ പ്രയോജനങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
ശ്രദ്ധയോടെ ഇത് ത്രികാലം പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്ക് സിദ്ധികളിന്മേൽ അധികാരം, വീട്ടിൽ സമൃദ്ധി, രാജാക്കന്മാരിലും സ്വാധീനം ലഭിക്കുമെന്നും; ഭൂതങ്ങൾ, പ്രേതങ്ങൾ, ദുഷ്ട ഗ്രഹങ്ങൾ അടുക്കില്ലെന്നും; ഓരോ ആഗ്രഹവും അവളുടെ കൃപയാൽ പൂർത്തിയാകുമെന്നും; മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും സമൃദ്ധിയും പവിത്രതയും നൽകുന്നതിൽ ഇതിന് തുല്യമായ സ്തോത്രമില്ലെന്നും ഫലശ്രുതി പറയുന്നു.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →