ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਤ੍ਯਂ ਜਗਨ੍ਮਿਥ੍ਯਾ
ബ്രഹ്മ സത്യം ജഗന്മിഥ്യ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਇਸ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਦ੍ਵੈਤ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਸਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸੂਤਰਮਯ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰਯ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਦ੍ਵੈਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ — ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਨਾਮ-ਰੂਪ ਦਾ ਜਗਤ ਮਿਥ੍ਯਾ (ਪਰਤੰਤਰ, ਆਭਾਸੀ ਸੱਤਾ) ਹੈ, ਅਤੇ ਜੀਵ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਅਭਿੰਨ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਸੱਚੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਦੱਸਦਿਆਂ ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਗਾਰੇ ਵਾਂਗ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Advaita Vedanta tradition; attributed to Adi Shankaracharya (also appears in Brahma Jnanavali Mala) · Adi Shankaracharya (traditional) · c. 8th century CE
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰਯ ਦੇ ਅਦ੍ਵੈਤ (ਅਦ੍ਵਯ) ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਖੇਪ ਸਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਆਚਾਰਯਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਚਰਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂਤ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਹੈ — ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੱਚਾਈ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵ, ਅਤੇ ਜੀਵ ਦਾ ਪਰਮ ਤੱਤ੍ਵ ਨਾਲ ਮੂਲ ਏਕਤਾ। ਇਹ ਇੰਨਾ ਕੇਂਦਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਉਹੀ ਨਗਾਰਾ-ਨਾਦ (ਡਿੰਡਿਮ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੇਦਾਂਤ ਸੰਸਾਰ ਅੱਗੇ ਆਪਣੇ ਸੱਚ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਇਸ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਤਮਸਾਤ੍ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ — ਇਸ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਆਪ ਹੀ ਮੋਕਸ਼ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣ ਲੈਣ 'ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਬੰਧਨ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਤ੍ਯਂ ਜਗਨ੍ਮਿਥ੍ਯਾ ਜੀਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਨਾਪਰਃ। ਅਨੇਨ ਵੇਦ੍ਯਂ ਸਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਮਿਤਿ ਵੇਦਾਨ੍ਤਡਿਣ੍ਡਿਮਃ॥
brahma satyaṃ jagan-mithyā jīvo brahmaiva nāparaḥ | anena vedyaṃ sacchāstram iti vedānta-ḍiṇḍimaḥ ||
ਅਰਥ:ਬ੍ਰਹਮ ਸੱਚ ਹੈ, ਜਗਤ ਮਿਥ੍ਯਾ (ਕੇਵਲ ਆਭਾਸ) ਹੈ, ਅਤੇ ਜੀਵ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਸਤ੍-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ — ਅਜਿਹੀ ਵੇਦਾਂਤ ਦੀ ਡਿੰਡਿਮ-ਘੋਸ਼ਣਾ (ਨਗਾਰੇ ਦੀ ਗੂੰਜ) ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ബ്രഹ്മ സത്യം ജഗന്മിഥ്യ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਅਦ੍ਵੈਤ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵ ਦੀ ਅਨੰਤ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਅਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਦਲਦੇ ਜਗਤ ਅਤੇ ਦੇਹ ਨਾਲ ਅਤਿ-ਤਾਦਾਤਮ੍ਯ ਨੂੰ ਵਿਲੀਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੈ।
ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਧਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਮਨਨ-ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ।
ਸਤ੍ ਅਤੇ ਅਸਤ੍ ਦੇ ਵਿਵੇਕ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਸਿਕ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਸਮਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰਯਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਕਸਰ ਅਦ੍ਵੈਤ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ബ്രഹ്മ സത്യം ജഗന്മിഥ്യ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ, ਹਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਰੁਕ ਕੇ ਮਨਨ ਕਰੋ — ਬ੍ਰਹਮ ਸੱਚ ਹੈ, ਜਗਤ ਆਭਾਸ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਨ ਅਤੇ ਨਿਦਿਧ੍ਯਾਸਨ ਲਈ ਚਿੰਤਨ-ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਿਕ ਜਪ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਅਤੇ ਆਤਮਸਾਤ੍ ਕਰਨ ਲਈ 11 ਜਾਂ 21 ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਅਤਿਅੰਤ ਯੋਗ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ബ്രഹ്മ സത്യം ജഗന്മിഥ്യ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ