Mantra.Tips

ബ്രഹ്മാനന്ദം പരമസുഖദം (ഗുരു / ദക്ഷിണാമൂര്‍ത്തി ധ്യാനം) — Word-by-Word Meaning

ब्रह्मानन्दं परमसुखदं (गुरु / दक्षिणामूर्ति ध्यान)

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

ब्रह्मानन्दं
Brahmānandaṃ
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ആനന്ദമായവന്‍; ആരുടെ സ്വരൂപം പരബ്രഹ്മാനന്ദമോ
परमसुखदं
Paramasukhadaṃ
പരമസുഖം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവന്‍
केवलं
Kevalaṃ
കേവലം ഒരുവന്‍ മാത്രം, അദ്വിതീയന്‍, രണ്ടാമതൊന്നില്ലാത്തവന്‍
ज्ञानमूर्तिं
Jñānamūrtiṃ
ജ്ഞാനത്തിന്റെ/ബോധത്തിന്റെ സാക്ഷാത് മൂര്‍ത്തി
द्वन्द्वातीतं
Dvandvātītaṃ
സകല ദ്വന്ദ്വങ്ങള്‍ക്കും (സുഖ-ദുഃഖം, ശീത-ഉഷ്ണം) അതീതന്‍
गगनसदृशं
Gaganasadṛśaṃ
ആകാശം പോലെ — സര്‍വവ്യാപി, നിര്‍ലേപന്‍, അനന്തന്‍
तत्त्वमस्यादिलक्ष्यम्
Tattvamasyādilakṣyam
'തത്ത്വമസി' (തത് ത്വം അസി) മുതലായ മഹാവാക്യങ്ങളാല്‍ സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ലക്ഷ്യം
एकं
Ekaṃ
ഏകന്‍, അദ്വിതീയന്‍
नित्यं
Nityaṃ
നിത്യന്‍, എപ്പോഴും നിലനില്‍ക്കുന്നവന്‍
विमलम्
Vimalam
ശുദ്ധന്‍, നിര്‍മലന്‍, നിഷ്കളങ്കന്‍
अचलं
Achalaṃ
അചലന്‍, മാറ്റമില്ലാത്തവന്‍, സ്ഥിരന്‍
सर्वधीसाक्षिभूतं
Sarvadhīsākṣibhūtaṃ
സകല ബുദ്ധികള്‍ക്കും മനഃസ്ഥിതികള്‍ക്കും സാക്ഷി
भावातीतं
Bhāvātītaṃ
സകല ഭാവത്തിനും കല്‍പനയ്ക്കും അതീതന്‍
त्रिगुणरहितं
Triguṇarahitaṃ
മൂന്നു ഗുണങ്ങളും (സത്ത്വ, രജസ്, തമസ്) ഇല്ലാത്തവന്‍
सद्गुरुं
Sadguruṃ
യഥാര്‍ത്ഥ ഗുരു (അന്തരാത്മാവ് / ദക്ഷിണാമൂര്‍ത്തി)
तं नमामि
Taṃ namāmi
അവനെ ഞാന്‍ നമിക്കുന്നു / പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു

Complete Translation

ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ആനന്ദസ്വരൂപന്‍, പരമസുഖം നല്‍കുന്നവന്‍, കേവലം (അദ്വിതീയന്‍) ഒരുവന്‍ മാത്രം, ശുദ്ധ ജ്ഞാനമൂര്‍ത്തിയായ ആ സദ്ഗുരുവിനെ ഞാന്‍ നമിക്കുന്നു; ആര് സകല ദ്വന്ദ്വങ്ങള്‍ക്കും അതീതനോ, ആകാശം പോലെ വിശാലനും നിര്‍ലേപനും, 'തത്ത്വമസി' മുതലായ മഹാവാക്യങ്ങളാല്‍ സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ലക്ഷ്യമോ; ആര് ഏകനും നിത്യനും നിര്‍മലനും അചലനും, ഓരോ ബുദ്ധിക്കും സാക്ഷിയും, സകല ഭാവങ്ങള്‍ക്കും അതീതനും, മൂന്നു ഗുണങ്ങളും ഇല്ലാത്തവനോ ആ ഗുരുവിന് പ്രണാമം.

Origin & History

Source: Traditional Guru-stotra / Dakshinamurti dhyana shloka (Advaita Vedanta tradition)

Author: Unknown (traditional; widely used in Vedantic and monastic lineages)

Period: Classical / medieval

ഈ ഏക ധ്യാന ശ്ലോകം അദ്വൈതത്തിലും വിശാല സനാതന പാരമ്പര്യത്തിലും ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ജപിക്കപ്പെടുന്ന ഗുരു-വന്ദനങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ്. ഇത് ദക്ഷിണാമൂര്‍ത്തിയുമായി അടുത്ത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു — ആല്‍മരത്തിന്റെ ചുവട്ടില്‍ ഇരുന്ന്, തന്റെ മൗനത്താല്‍ തന്നെ ശിഷ്യരായി വന്ന വൃദ്ധ ഋഷിമാരുടെ സംശയങ്ങള്‍ ഇല്ലാതാക്കിയ ശിവന്റെ സ്വരൂപം. ഈ ശ്ലോകം ഗുരുവിന്റെ സമ്പൂര്‍ണ വേദാന്ത ദര്‍ശനത്തെ സംക്ഷിപ്തമാക്കുന്നു: ഗുരു കേവലം ഒരു വ്യക്തിയല്ല, ബ്രഹ്മവുമായി അഭിന്നമായ അവബോധം, സകല മനസ്സുകള്‍ക്കും സാക്ഷി, ദ്വന്ദ്വങ്ങള്‍ക്കും ഗുണങ്ങള്‍ക്കും അതീതന്‍.

Frequently Asked Questions

ബ്രഹ്മാനന്ദം പരമസുഖദത്തില്‍ ആരെയാണ് വന്ദിക്കുന്നത്?
ഈ ശ്ലോകം സദ്ഗുരുവിനെ — യഥാര്‍ത്ഥ ഗുരുവിനെ — വന്ദിക്കുന്നു, ആരെ നിരാകാര പരബ്രഹ്മത്തിന് സമമായി വര്‍ണിച്ചിരിക്കുന്നു. പാരമ്പര്യത്തില്‍ ഇവരെ ഭഗവാന്‍ ദക്ഷിണാമൂര്‍ത്തിയുമായി തിരിച്ചറിയുന്നു — ശിവന്റെ യൗവന, മൗന സ്വരൂപം, നിശ്ചലതയിലൂടെ പരമ ജ്ഞാനം ഉപദേശിക്കുന്നവന്‍.
ഈ ശ്ലോകം എന്തുകൊണ്ട് പഠനത്തിനോ ധ്യാനത്തിനോ മുമ്പ് ജപിക്കുന്നു?
കാരണം ഇത് സാധകനെ ശരിയായ ഭാവത്തില്‍ ഉറപ്പിക്കുന്നു — ഗുരുവിന് മുമ്പിലെ വിനയവും ആത്മാവ് സകല ചിന്തകള്‍ക്കും സാക്ഷിയാണെന്ന സ്മരണയും. ഇത് വേദാന്ത ക്ലാസുകള്‍ക്കും ധ്യാനത്തിനും ഒരു ക്ലാസിക് ആരംഭ പ്രാര്‍ത്ഥനയാണ് (ധ്യാന ശ്ലോകം).
'തത്ത്വമസ്യാദി ലക്ഷ്യം' എന്നതിന്റെ അര്‍ത്ഥമെന്ത്?
ഇതിന്റെ അര്‍ത്ഥം ഗുരുവാണ് ആ 'ലക്ഷ്യം' അഥവാ സത്യം, ആരിലേക്ക് 'തത് ത്വം അസി' — 'അത് നീ ആകുന്നു' — മുതലായ മഹാ ഉപനിഷദ് വാക്യങ്ങള്‍ (മഹാവാക്യങ്ങള്‍) ചൂണ്ടുന്നുവോ, ഇവ ജീവാത്മാവിന്റെ പരബ്രഹ്മവുമായുള്ള ഏകത്വം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഗുരുവുള്ളവര്‍ക്ക് മാത്രമാണോ?
അല്ല. ഇത് ആര്‍ക്കും ജപിക്കാം. ഇവിടെ 'ഗുരു' ആത്യന്തികമായി അവബോധത്തിന്റെ ആന്തരിക പ്രകാശമാണ്; ഈ ശ്ലോകം ഏകാന്ത സാധകനെയും ആ സാക്ഷി-സാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് അന്തര്‍മുഖമായി തിരിയാന്‍ സഹായിക്കുന്നു.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →