Mantra.Tips

ധൂമാവതീ സ്തോത്രം (ധൂമാവത്യഷ്ടകം) — Word-by-Word Meaning

धूमावती स्तोत्रम् (धूमावत्यष्टकम्)

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

प्रातः
prātaḥ
പ്രഭാതത്തിൽ
कुमारी
kumārī
കുമാരീ (പുലർച്ചയിൽ ദേവി യൗവന രൂപത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നു)
जापमालां जपन्ती
jāpamālāṁ japantī
ജപമാല തിരിച്ച് ജപം ചെയ്യുന്നു
मध्याह्ने प्रौढरूपा
madhyāhne prauḍharūpā
മധ്യാഹ്നത്തിൽ പ്രൗഢ (പൂർണ്ണ വികസിത) രൂപമുള്ളവൾ
सन्ध्यायां वृद्धरूपा
sandhyāyāṁ vṛddharūpā
സന്ധ്യയിൽ വൃദ്ധ രൂപം ധരിക്കുന്നു
मुण्डमालां वहन्ती
muṇḍamālāṁ vahantī
മുണ്ഡമാല ധരിച്ച്
त्रिभुवनजननी
tribhuvanajananī
ത്രിഭുവന ജനനി (മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ അമ്മ)
कालिका पातु युष्मान्
kālikā pātu yuṣmān
ആ ദേവി കാളിക (ധൂമാവതി) നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും രക്ഷിക്കട്ടെ
भैरवः
bhairavaḥ
ഭയങ്കര ഭൈരവൻ (ദേവിയുടെ ഉഗ്ര സഹചര രൂപം)
कालरात्र्याम्
kālarātryām
കാളരാത്രിയിൽ (പ്രളയ രാത്രിയിൽ)
चर्वन्तीम् अस्थिखण्डम्
carvantīm asthikhaṇḍam
അസ്ഥിക്കഷണങ്ങൾ ചവച്ച്
प्रेतमध्ये
pretamadhye
പ്രേതങ്ങൾക്കിടയിൽ (ശ്മശാനത്തിൽ)
डमरुडिमडिमाम्
ḍamaruḍimaḍimām
ഡമരു 'ഡിമ-ഡിമ' ധ്വനിയോടെ മുഴക്കി
भद्रकाली
bhadrakālī
ഭദ്രകാളി; കല്യാണം (ഭദ്രം) നൽകുന്ന ശുഭ കാളി
ब्रह्मकङ्कालभारम्
brahmakaṅkālabhāram
ബ്രഹ്മാവിന്റെ അസ്ഥിപഞ്ജരത്തിന്റെ ഭാരം (അവളുടെ വിരാട് സ്വരൂപം)
धूमावत्यष्टकं पुण्यम्
dhūmāvatyaṣṭakaṁ puṇyam
ഈ പുണ്യമയ, മംഗളകര ധൂമാവത്യഷ്ടകം
सर्वापद्विनिवारकम्
sarvāpadvinivārakam
ഇത് സമസ്ത ആപത്തുകളെയും സങ്കടങ്ങളെയും നിവാരണം ചെയ്യുന്നു
सिद्धिं विन्दति वाञ्छिताम्
siddhiṁ vindati vāñchitām
അഭീഷ്ട സിദ്ധി (വിജയം) നേടുന്നു
स्तोत्रस्मरणमात्रतः
stotrasmaraṇamātrataḥ
ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ സ്മരണ/പാരായണ മാത്രത്താൽ
अन्ते निर्वाणतां व्रजेत्
ante nirvāṇatāṁ vrajet
ഒടുവിൽ ജീവൻ നിർവാണം (മുക്തി) നേടുന്നു

Complete Translation

പ്രഭാതത്തിൽ അവൾ കുമാരീ രൂപത്തിൽ ജപമാല തിരിക്കുന്നു, മധ്യാഹ്നത്തിൽ പ്രൗഢരൂപത്തിൽ സുന്ദരമുഖവും മനോഹരനേത്രങ്ങളും ഉള്ളവളായി, സന്ധ്യയിൽ വൃദ്ധരൂപത്തിൽ തൂങ്ങിയ സ്തനങ്ങളോടെ മുണ്ഡമാല ധരിച്ചിരിക്കുന്നു — ആ ദേവദേവി, ത്രിഭുവന ജനനി കാളിക (ധൂമാവതി) നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും രക്ഷിക്കട്ടെ. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശ്രേഷ്ഠമായ കപിലവർണ്ണ ജടകൾ ഖട്വാംഗത്തിന്റെ അറ്റത്ത് കെട്ടി, മാറിൽ ദൈത്യന്മാരുടെ ശിരസ്സുകളുടെ മാല, ഗരുഡന്റെ ചിറകുകളുടെ ശിരോഭൂഷണം ധരിച്ച്, കയ്യിൽ ദേവന്മാരുടെ രക്തംകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ യമന്റെ പോത്തിന്റെ വലിയ കൊമ്പ് പിടിച്ച് — പ്രളയകാലത്ത് പൂജിക്കപ്പെട്ട് പ്രസന്നനായ ആ ഭൈരവൻ കാളരാത്രിയിൽ നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കട്ടെ. കൃശശരീരയായി, അസ്ഥിക്കഷണങ്ങൾ കടകട ശബ്ദത്തോടെ ചവച്ച്, പ്രേതങ്ങൾക്കിടയിൽ 'കഹഹ-കഹകഹാ' എന്ന് ഭയങ്കരമായി അട്ടഹസിച്ച്, എപ്പോഴും തൽപരയായി, ഡമരു 'ഡിമ-ഡിമ' എന്ന് മുഴക്കി, മുഖകമലം വിസ്തരിച്ച് 'ഝമ-ഝമ' എന്ന് പറഞ്ഞ് അലയുന്ന — ആ ചണ്ഡിക നമ്മെ രക്ഷിക്കട്ടെ. ഇടത് ചെവിയിൽ ചന്ദ്രൻ, വലത്ത് പ്രളയഗത സൂര്യബിംബം, കണ്ഠത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഹാരം, വികട ജടാജൂടത്തിന് മേൽ മുണ്ഡമാല, ചുമലിൽ നാഗരാജ ധ്വജം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അസ്ഥിപഞ്ജരത്തിന്റെ ഭാരം ധരിച്ച് — സംഹാരകാലത്ത് സർവ്വവും ധരിക്കുന്ന കല്യാണദായിനി ഭദ്രകാളി എന്റെ ഭയം ഹരിക്കട്ടെ. ഈ പുണ്യമയ ധൂമാവത്യഷ്ടകം സമസ്ത ആപത്തുകളെയും നിവാരണം ചെയ്യുന്നു; ഏത് സാധകൻ ഭക്തിയോടെ ഇത് പാരായണം ചെയ്യുന്നുവോ അവൻ അഭീഷ്ട സിദ്ധി നേടുന്നു. മഹാ വിപത്തിൽ, മഹാഘോര ഭയത്തിൽ, മഹാരോഗത്തിൽ, മഹായുദ്ധത്തിൽ; ശത്രു-ഉച്ചാടനത്തിൽ, മാരണത്തിൽ, പ്രാണികളുടെ മോഹനത്തിൽ — ഏത് സാധകൻ ഈ സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യുന്നുവോ, ഹേ ദേവീ, അവൻ സർവ്വത്ര സിദ്ധി നേടുന്നു. ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, സർപ്പങ്ങൾ, സിംഹങ്ങൾ, വ്യാഘ്രങ്ങൾ മുതലായവയെല്ലാം ഈ സ്തോത്ര സ്മരണമാത്രത്താൽ വളരെ ദൂരം ഓടിപ്പോകുന്നു, പിന്നെ മനുഷ്യാദികളുടെ കാര്യം പറയാനെന്ത്. ഹേ ദേവേശീ! ഈ സ്തോത്രംകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ എന്താണ് സിദ്ധിക്കാത്തത്? സർവ്വത്ര ശാന്തി ഉണ്ടാകുന്നു, ഒടുവിൽ ജീവൻ നിർവാണം നേടുന്നു.

Origin & History

Source: Tantric Shakta tradition; preserved in the Shaktapramoda and Mantramaharnava compilations

Author: Traditional (anonymous); transmitted in the Mahavidya / Dhumavati tantras

Period: Medieval Tantric period

ഒരു സുപ്രസിദ്ധ കഥയനുസരിച്ച്, സതീദേവി വിശപ്പ് സഹിക്കാനാവാതെ സ്വയം ശിവനെത്തന്നെ വിഴുങ്ങിയപ്പോൾ ധൂമാവതി പ്രകടമായി; ശിവൻ വിമുക്തി ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവൾ ആ പുകയിൽനിന്ന് വിധവ-ദേവിയായി പ്രകടമായി — എപ്പോഴും വിശപ്പോടെ, ലൗകിക ദൃഷ്ടിയിൽ അമംഗളമാണെങ്കിലും പരമ ജ്ഞാനമയി. ഏഴാമത്തെ മഹാവിദ്യയായി അവൾ സമസ്ത രൂപങ്ങളും ലയിക്കുമ്പോൾ ശേഷിക്കുന്ന ആ മഹാ ശൂന്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ധൂമാവത്യഷ്ടകം അവളുടെ ഉപാസനയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന സ്തോത്രമാണ്, അവളുടെ ഉഗ്ര, ധൂമ്ര രൂപത്തെ ഓരോ സങ്കടവും നീക്കാൻ ആവാഹനം ചെയ്യുന്നു.

Frequently Asked Questions

ധൂമാവതി ആരാണ്?
ധൂമാവതി ('പുക രൂപിണി') ദശ മഹാവിദ്യകളിൽ ഏഴാമത്തേതാണ്, ഇവർ മഹാ താന്ത്രിക ജ്ഞാന-ദേവതകളാണ്. അവളെ കാക്കയുടെ മേൽ സവാരി ചെയ്യുന്ന വൃദ്ധ വിധവയായി, ധൂമ്രവർണ്ണത്തിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നു, ഇത് ശൂന്യം, പ്രളയം, ദിവ്യ മാതാവിന്റെ നിരാകാര സ്വരൂപത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. ഭയങ്കര രൂപമാണെങ്കിലും അവൾ കരുണാമയിയായ ഗുരുവാണ്, ദുരദൃഷ്ടം നീക്കി വൈരാഗ്യവും മുക്തിയും പ്രസാദിക്കുന്നു.
ഈ സ്തോത്രത്തിൽ ദേവി പകലെല്ലാം എന്തിന് രൂപം മാറ്റുന്നു?
ആദ്യ ശ്ലോകം അവളെ പ്രഭാതത്തിൽ കുമാരിയായി, മധ്യാഹ്നത്തിൽ പ്രൗഢ സ്ത്രീയായി, സന്ധ്യയിൽ മുണ്ഡമാല ധരിച്ച വൃദ്ധയായി വർണ്ണിക്കുന്നു. ഇത് അവളെ കാലം (സമയം) സ്വയം എന്നും, അസ്തിത്വത്തിന്റെ എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും — യൗവനം, പൂർണ്ണത്വം, ക്ഷയം — വ്യാപിച്ച് സൃഷ്ടി, പാലനം, സംഹാരങ്ങളുടെ അധ്യക്ഷയായ മാതാവായും പ്രകടമാക്കുന്നു.
ഗൃഹസ്ഥന് ധൂമാവതീ സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യുന്നത് സുരക്ഷിതമാണോ?
രക്ഷ, ബാധാ-നിവാരണത്തിനായി ഈ ഭക്തി-സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യുന്നത് വ്യാപകമായി സുരക്ഷിതവും ലാഭകരവുമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ധൂമാവതിയുടെ ഔപചാരിക താന്ത്രിക ഉപാസന (അവളുടെ മന്ത്രം, യന്ത്രം, വിസ്തൃത അനുഷ്ഠാനം സഹിതം) പാരമ്പര്യമായി യോഗ്യ ഗുരുവിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിൽ, പലപ്പോഴും ശത്രു അല്ലെങ്കിൽ സങ്കട നിവാരണം പോലുള്ള പ്രത്യേക ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾക്കായി ചെയ്യുന്നു.
ഫലശ്രുതി എന്താണ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നത്?
അവസാന ശ്ലോകങ്ങൾ ഈ ധൂമാവത്യഷ്ടകം സമസ്ത ആപത്തുകളെയും നിവാരണം ചെയ്യുന്നുവെന്നും; മഹാ സങ്കടം, രോഗം, യുദ്ധത്തിൽ, ശത്രുക്കൾക്കെതിരെ പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ സർവ്വത്ര വിജയം നേടുന്നുവെന്നും; ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, സിംഹ-വ്യാഘ്രങ്ങൾ പോലും ഇതിന്റെ സ്മരണമാത്രത്താൽ ഓടുന്നുവെന്നും; പൂർണ്ണ ശാന്തിയും ഒടുവിൽ മുക്തിയും (നിർവാണവും) പ്രസാദിക്കുന്നുവെന്നും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →