ദിനയാമിന്യൗ സായം പ്രാതഃ — Word-by-Word Meaning

दिनयामिन्यौ सायं प्रातः

Every Sanskrit word explained in English

← Full Page Complete Lyrics Benefits & How to Chant

Word-by-Word Breakdown

दिनयामिन्यौ

Dina-yaminyau

പകലും രാത്രിയും

सायं प्रातः

Sayam pratah

സന്ധ്യയും പ്രഭാതവും, വൈകുന്നേരവും പുലരിയും

शिशिरवसन्तौ

Shishira-vasantau

ശിശിരവും വസന്തവും (ഋതുക്കള്‍)

पुनरायातः

Punar-ayatah

വീണ്ടും വീണ്ടും വന്നുപോകുന്നു, വീണ്ടും വീണ്ടും മടങ്ങിവരുന്നു

कालः

Kalah

കാലം, സമയം

क्रीडति

Kridati

കളിക്കുന്നു, ക്രീഡിക്കുന്നു

गच्छति

Gachchhati

കടന്നുപോകുന്നു, വഴുതിപ്പോകുന്നു

आयुः

Ayuh

ആയുസ്സ്, ജീവിതകാലം

तदपि

Tadapi

എന്നിട്ടും, അപ്പോഴും

न मुञ्चति

Na munchati

വിട്ടുമാറുന്നില്ല, മോചിപ്പിക്കുന്നില്ല

आशावायुः

Asha-vayuh

ആശ എന്ന കാറ്റ്, തൃഷ്ണയുടെ കൊടുങ്കാറ്റ്

Complete Translation

പകലും രാത്രിയും, സന്ധ്യയും പ്രഭാതവും, ശിശിരവും വസന്തവും വീണ്ടും വീണ്ടും വന്നുപോകുന്നു; കാലം കളിക്കുന്നു, ആയുസ്സ് കടന്നുപോകുന്നു — എന്നിട്ടും ആശ എന്ന കാറ്റ് (തൃഷ്ണ) ഒരിക്കലും വിട്ടുമാറുന്നില്ല.

Origin & History

Source: Bhaja Govindam (Moha Mudgara), verse on the play of Time

Author: Adi Shankaracharya

Period: 8th century CE (circa 788-820)

ഈ ശ്ലോകം ആദി ശങ്കരാചാര്യരുടെ 'ഭജ ഗോവിന്ദ'ത്തില്‍ പെട്ടതാണ്; ലൗകികാസക്തനായ ജീവനെ ഉണര്‍ത്താന്‍ കാശിയില്‍ രചിച്ച കീര്‍ത്തനമാണിത്. അനിത്യത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ ഉപദേശങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍, ഈ ശ്ലോകം കാലത്തെ പകല്‍, രാത്രി, ഋതുക്കളുടെ ചക്രങ്ങളില്‍ കളിക്കുന്ന ഒരു കളിക്കാരനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു; അതേസമയം നമ്മുടെ ആയുസ്സിനെ കൊണ്ടുപോകുന്നു. മരണത്തിന്റെ ഈ ഇടവിടാത്ത ഓര്‍മ്മപ്പെടുത്തല്‍ ഉണ്ടായിട്ടും, 'ആശ എന്ന കാറ്റ്' മനുഷ്യഹൃദയത്തെ നയിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നുവെന്നും, ആ തൃഷ്ണ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ വിശ്രമം ലഭിക്കൂ എന്നുമാണ് ശങ്കരാചാര്യരുടെ ഉള്‍ക്കാഴ്ച.

Frequently Asked Questions

'ദിനയാമിന്യൗ സായം പ്രാതഃ' എന്നതിന്റെ അര്‍ത്ഥം എന്ത്?▼

ഇതിന്റെ അര്‍ത്ഥം 'പകലും രാത്രിയും, സന്ധ്യയും പ്രഭാതവും' — കാലത്തിന്റെ അവസാനമില്ലാത്ത ചക്രങ്ങളോടൊപ്പം ശിശിര, വസന്ത ഋതുക്കളെ പേരെടുത്തുപറഞ്ഞ്, നമ്മുടെ ആയുസ്സ് നിശ്ശബ്ദമായി കടന്നുപോകുമ്പോള്‍ അവ വീണ്ടും വീണ്ടും മടങ്ങിവരുന്നു.

ഈ ശ്ലോകത്തിലെ 'ആശാ-വായു' എന്ത്?▼

'ആശാ-വായു' എന്നാല്‍ 'ആശയുടെയും തൃഷ്ണയുടെയും കാറ്റ് (അല്ലെങ്കില്‍ കൊടുങ്കാറ്റ്).' കാലം ജീവിതത്തെ കൊണ്ടുപോകുമ്പോഴും, ഈ അസ്വസ്ഥമായ തൃഷ്ണാ-വായു മനുഷ്യഹൃദയത്തിന്മേലുള്ള തന്റെ പിടി അയയ്ക്കുന്നില്ലെന്ന് ശങ്കരാചാര്യര്‍ നിരീക്ഷിക്കുന്നു — അതില്‍ നിന്ന് മോചനം നേടുന്നതാണ് ശാന്തിയിലേക്കുള്ള വഴി.

ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ സന്ദേശം എന്ത്?▼

ഇത് ജീവിതത്തിന്റെ അനിത്യത്വവും തൃഷ്ണയുടെ ക്ഷീണമറിയായ്മയും പഠിപ്പിക്കുന്നു. കാലം കളിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു, നമ്മുടെ വര്‍ഷങ്ങള്‍ വഴുതിപ്പോകുന്നു, എന്നിട്ടും നാം ആശകളിലും തൃഷ്ണകളിലും പറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ഉണരാനും, ഇത് തിരിച്ചറിയാനും, ശാശ്വതമായതിലേക്ക് തിരിയാനും ഈ ശ്ലോകം ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.

ഈ ശ്ലോകം എവിടെ നിന്ന് വന്നു?▼

ഇത് 8-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ ആദി ശങ്കരാചാര്യര്‍ രചിച്ച 'ഭജ ഗോവിന്ദം' (മോഹ മുദ്ഗര)-ത്തില്‍ നിന്ന് വന്നതാണ് — കാലത്തെയും തൃഷ്ണയെയും കുറിച്ചുള്ള ഈ കീര്‍ത്തനത്തിലെ ഏറ്റവും കാവ്യാത്മകമായ ധ്യാനങ്ങളില്‍ ഒന്ന്.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →