ದುರ್ಜನಃ ಪರಿಹರ್ತವ್ಯಃ
ദുർജനഃ പരിഹർതവ്യഃ (വിദ്വാനായാലും ദുർജനനെ ഉപേക്ഷിക്കുക) in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ಭರ್ತೃಹರಿಯ ನೀತಿಶತಕದ ಈ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶ್ಲೋಕ, ಕೇವಲ ವಿದ್ವಾಂಸನೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ದುರ್ಜನನ ಸಹವಾಸ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಣಿ ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಸರ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಮಾರಕವಾಗದಂತೆ, ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳವನಾದರೂ ಭಯಂಕರವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸಹವಾಸದ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಕವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಚ್ಚರಿತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ವಿದ್ಯೆ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ ಹೊಳಪಿಗಿಂತ ಎಷ್ಟೋ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Bhartrhari Niti Shataka · Bhartrhari · Classical Sanskrit literature (c. 5th century CE)
ನೀತಿಶತಕ ಭರ್ತೃಹರಿಯ ಮೂರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು, ಇದು ನಡತೆ, ಜ್ಞಾನ, ಲೌಕಿಕ ರೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೂರು ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. ಶೀಲ, ವಿವೇಕದ ಬಗ್ಗೆ ಅದರ ಅನೇಕ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಶ್ಲೋಕ ಮಣಿ-ಅಲಂಕೃತ ಸರ್ಪದ ಮರೆಯಲಾಗದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ, ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ವಿದ್ವಾಂಸನಾದರೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾದವನು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ — ಏಕೆಂದರೆ ಜ್ಞಾನ ದುಷ್ಟ ಹೃದಯವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಲಾರದು.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ನೀತಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯತನವೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದಾಗ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರವೀಣರೇ ಎಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವವನು ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಒಬ್ಬ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಶೀಲದಿಂದ ಅಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಮಂತ್ರ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ದುರ್ಜನಃ ಪರಿಹರ್ತವ್ಯೋ ವಿದ್ಯಯಾಲಙ್ಕೃತೋಽಪಿ ಸನ್। ಮಣಿನಾ ಭೂಷಿತಃ ಸರ್ಪಃ ಕಿಮಸೌ ನ ಭಯಙ್ಕರಃ॥
durjanaḥ parihartavyo vidyayālaṅkṛto'pi san। maṇinā bhūṣitaḥ sarpaḥ kim asau na bhayaṅkaraḥ॥
ಅರ್ಥ:ದುರ್ಜನನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು, ಅವನು ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ. ಮಣಿಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಸರ್ಪದಂತೆ — ಅದು ಕಡಿಮೆ ಭಯಂಕರವಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ವಿದ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಹವಾಸಯೋಗ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ; ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವ ಎಷ್ಟು ವಿದ್ವತ್ತಿನಿಂದ ಕಂಡರೂ ಭಯಂಕರವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ദുർജനഃ പരിഹർതവ്യഃ (വിദ്വാനായാലും ദുർജനനെ ഉപേക്ഷിക്കുക) ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ತನ್ನ ಸಹವಾಸ, ಸ್ನೇಹಿತರ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಕವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ
ಸಚ್ಚರಿತ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿದ್ಯೆಯೂ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ
ಸದ್ಗುಣ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಜಾಣ್ಮೆಗಿಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತದೆ
ಒಂದು ಸಜೀವ, ಮರೆಯಲಾಗದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ — ಮಣಿಧಾರಿಯಾದರೂ ಮಾರಕ ಸರ್ಪ
ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದರೂ ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವದ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ
ಶೀಲ, ಸತ್ಸಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ಮನನಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ, ಸ್ಮರಣೀಯ ಶ್ಲೋಕ
ദുർജനഃ പരിഹർതവ്യഃ (വിദ്വാനായാലും ദുർജനനെ ഉപേക്ഷിക്കുക) ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿ, ಸರ್ಪ ಮಣಿಯಿಂದ ಶೋಭಿಸಿದರೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾರಕವಲ್ಲ ಎಂಬ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಾ. ನಿಜವಾದ ಸುರಕ್ಷೆ ಸಚ್ಚರಿತ್ರದಲ್ಲಿದೆ, ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಮನನ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸಹವಾಸದ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ವಿವೇಕವನ್ನು ಹರಿತಗೊಳಿಸಲು ಬಿಡಿ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೀತಿ (ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ), ಸತ್ಸಂಗದ ಮಹತ್ವದ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ ദുർജനഃ പരിഹർതവ്യഃ (വിദ്വാനായാലും ദുർജനനെ ഉപേക്ഷിക്കുക)ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ