Mantra.Tips

ഏകദന്ത സ്തോത്രം (ഏകദന്ത ശരണാഗതി സ്തോത്രം) — Word-by-Word Meaning

एकदन्त स्तोत्रम् (एकदन्तशरणागति स्तोत्रम्)

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

तम् एकदन्तं शरणं व्रजामः
tam ekadantaṁ śaraṇaṁ vrajāmaḥ
ആ ഏകദന്തനെ (ഒറ്റ കൊമ്പുള്ള പ്രഭുവിനെ) ഞങ്ങൾ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു — ഓരോ ശ്ലോകത്തിന്റെയും അവസാനം വരുന്ന വരി
सदात्मरूपम्
sadātma-rūpam
സദാത്മസ്വരൂപൻ — നിത്യ സത് (അസ്തിത്വം) സ്വരൂപൻ
सकलादिभूतम्
sakalādi-bhūtam
സകലാദിഭൂതൻ — സമസ്ത വിദ്യമാനത്തിനും ആദിമൂലം
अमायिनम्
amāyinam
അമായി — മായയ്ക്ക് അതീതൻ, മായാരഹിതൻ
अचिन्त्यबोधम्
achintya-bodham
അചിന്ത്യബോധൻ — അചിന്ത്യ ചൈതന്യൻ / ചിന്തിക്കാനാകാത്ത ബോധസ്വരൂപൻ
अनादिमध्यान्तविहीनम्
anādi-madhyānta-vihīnam
അനാദി-മധ്യ-അന്തരഹിതൻ — ആദി, മധ്യം, അന്തം ഇല്ലാത്തവൻ
अनन्तचिद्रूपमयम्
ananta-chid-rūpa-mayam
അനന്തചിദ്രൂപമയൻ — അനന്ത ശുദ്ധ ചൈതന്യ (ചിത്) സ്വരൂപമയൻ
अभेदभेदादिविहीनम्
abheda-bhedādi-vihīnam
അഭേദ-ഭേദാദി രഹിതൻ — ഭേദം, അഭേദം, സമസ്ത ഭേദരഹിതൻ
समाधिसंस्थम्
samādhi-saṁstham
സമാധിസംസ്ഥൻ — യോഗികളുടെ സമാധി (ഗാഢ ധ്യാനം)യിൽ സ്ഥിതൻ
निरालम्बसमाधिगम्यम्
nirālamba-samādhi-gamyam
നിരാലംബസമാധിഗമ്യൻ — നിരാലംബ (നിരാധാര) സമാധിയാൽ പ്രാപ്യൻ
तुरीयकम्
turīyakam
തുരീയൻ — തുരീയം, ജാഗ്രത്-സ്വപ്ന-സുഷുപ്തിക്ക് അതീത ചതുർഥാവസ്ഥ
त्वदाज्ञया
tvad-ājñayā
ത്വദാജ്ഞയാ — നിന്റെ ആജ്ഞ / ആദേശത്താൽ
सृष्टिकरो विधाता
sṛṣṭi-karo vidhātā
സൃഷ്ടികര വിധാതാ — ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടികർത്താവ് (നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു)
पालक एव विष्णुः
pālaka eva viṣṇuḥ
പാലക ഏവ വിഷ്ണുഃ — വിഷ്ണു പാലകൻ (നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ പാലിക്കുന്നു)
संहरको हरः
saṁharako haraḥ
സംഹരക ഹരഃ — ഹരൻ (ശിവൻ) സംഹാരകൻ (നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ സംഹരിക്കുന്നു)
वरदं भो वृणुत
varadaṁ bho vṛṇuta
വരദം ഭോ വൃണുത — 'വരം ചോദിക്കുവിൻ!' — സ്തോത്രത്താൽ പ്രസന്നനായ ഏകദന്തന്റെ മറുപടി
एकविंशतिवारम्
ekaviṁśati-vāram
ഏകവിംശതിവാരം — ഇരുപത്തിയൊന്ന് തവണ (പാരായണത്തിന്റെ വിഹിത സംഖ്യ)
असाध्यं साधयेत्
asādhyaṁ sādhayet
അസാധ്യം സാധയേത് — അസാധ്യത്തെയും സാധിക്കുന്നു
ब्रह्मभूतः स वै नरः
brahma-bhūtaḥ sa vai naraḥ
ബ്രഹ്മഭൂതഃ സ വൈ നരഃ — ആ മനുഷ്യൻ നിശ്ചയമായും ബ്രഹ്മരൂപനാകുന്നു

Complete Translation

ശ്രീഗണേശന് നമസ്കാരം. ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും പറഞ്ഞു: എപ്പോഴും സത്സ്വരൂപൻ, സമസ്തത്തിനും ആദികാരണൻ, മായാരഹിതൻ, അചിന്ത്യ ബോധസ്വരൂപമായ 'സോഽഹം', ആദി-മധ്യ-അന്തരഹിതനായ ഏകൻ — ആ ഏകദന്തനെ ഞങ്ങൾ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. അനന്ത ചിദ്രൂപമയനായ ഗണേശൻ, ഭേദ-അഭേദാദി രഹിതനായ ആദിപുരുഷൻ, ഹൃദയത്തിലെ പ്രകാശത്തെ ധരിക്കുന്നവൻ, നമ്മുടെ ബുദ്ധിയിൽ സ്ഥിതൻ — ആ ഏകദന്തനെ ഞങ്ങൾ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. യോഗികൾ ഹൃദയ സമാധിയിൽ പ്രകാശരൂപമായി വിഭാസിതനായി ദർശിക്കുന്നവൻ, എപ്പോഴും നിരാലംബ സമാധിയാൽ പ്രാപ്യൻ — ആ ഏകദന്തനെ ഞങ്ങൾ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. തന്റെ ബിംബഭാവത്താൽ വിലാസയുക്തമായ, പ്രത്യക്ഷ വിവിധരൂപമായ മായയ്ക്ക് തന്റെ വീര്യത്തെ (ശക്തിയെ) നൽകുന്നവൻ — ആ ഏകദന്തനെ ഞങ്ങൾ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ആരുടെ വീര്യത്താൽ സമർഥമായ സ്വമായയാൽ ഈ വിശ്വം രചിക്കപ്പെട്ടുവോ, തുരീയൻ അഥവാ ആത്മപ്രതീതി-സംജ്ഞകൻ — ആ ഏകദന്തനെ ഞങ്ങൾ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ സമസ്ത ഗ്രഹങ്ങൾ പ്രകാശിക്കുന്നു, ആകാശത്തിൽ ജ്യോതിസ്സുകൾ വിഭാസിക്കുന്നു, നിത്യം തങ്ങളുടെ വിഹാരകാര്യത്തിൽ ചുറ്റുന്നു — ആ ഏകദന്തനെ ഞങ്ങൾ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ വിധാതാവ് (ബ്രഹ്മാവ്) സൃഷ്ടിക്കുന്നു, നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ വിഷ്ണു പാലിക്കുന്നു, നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ ഹരൻ (ശിവൻ) സംഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു — ആ ഏകദന്തനെ ഞങ്ങൾ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ആരുടെ ആജ്ഞയാൽ സ്വർഗസ്ഥ ദേവഗണങ്ങൾ നിത്യം കർമഫലങ്ങൾ നൽകുന്നുവോ, ആരുടെ ആജ്ഞയാൽ പർവതങ്ങൾ സ്ഥിരമായി നിൽക്കുന്നുവോ — ആ ഏകദന്തനെ ഞങ്ങൾ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ആരുടെ ഉള്ളിൽ ഏകദന്തൻ സ്ഥിതനായിരിക്കുന്നുവോ, ആരുടെ ആജ്ഞയാൽ ഇതെല്ലാം വിഭാസിക്കുന്നുവോ, അനന്തരൂപൻ, ഹൃദയത്തിൽ ബോധം ഉണർത്തുന്നവൻ — ആ ഏകദന്തനെ ഞങ്ങൾ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. സുയോഗികൾ യോഗബലത്താൽ സാധ്യത്തെ സിദ്ധിക്കുന്നു, അവരുടെ സ്തവനത്താൽ ആർക്ക് സ്തുതിക്കാനാകും? അതിനാൽ പ്രണാമത്താൽ തന്നെ സുസിദ്ധി നൽകുന്നവനാകട്ടെ — ആ ഏകദന്തനെ ഞങ്ങൾ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ഏകദന്തൻ പറഞ്ഞു: ഹേ ദേവന്മാരേ, ഋഷിഗണങ്ങളേ! ഈ സ്തോത്രത്താൽ ഞാൻ പ്രസന്നനായി. വരം ചോദിക്കുവിൻ, നിങ്ങളുടെ മനോവാഞ്ഛിതം നൽകാം. നിങ്ങളാൽ രചിക്കപ്പെട്ട എന്റെ ഈ സ്തോത്രം പ്രീതിപ്രദവും സമസ്ത സിദ്ധികളും നൽകുന്നതുമാകും — ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഈ ഇരുപത്തിയൊന്ന് ശ്ലോകങ്ങൾ ഇരുപത്തിയൊന്ന് തവണ, ഹൃദയത്തിൽ എന്നെ സ്മരിച്ച്, ഇരുപത്തിയൊന്ന് ദിവസം പാരായണം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന് — മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും ഒന്നും ദുർലഭമായി ശേഷിക്കില്ല; അവൻ അസാധ്യത്തെയും സാധിക്കുന്നു, എല്ലായിടത്തും വിജയിയാകുന്നു. ആരാണോ നിത്യം ഈ സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യുന്നത്, ആ മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മരൂപനാകുന്നു, അവന്റെ ദർശനത്താൽ സമസ്ത ദേവന്മാരും പവിത്രരാകുന്നു. ഇപ്രകാരം ശ്രീമുദ്ഗലപുരാണത്തിലെ ഏകദന്ത ശരണാഗതി സ്തോത്രം സമ്പൂർണം.

Origin & History

Source: Mudgala Purana (Second Khanda, Chapter 3)

Author: Traditional; spoken by the Devarshis (gods and sages), narrated by Gritsamada / Mudgala

Period: Puranic

ശ്രീമുദ്ഗലപുരാണത്തിൽ — ഗണേശന്റെ അവതാരങ്ങൾക്ക് സമർപ്പിച്ച മഹത്തായ ഗാണപത്യ ഗ്രന്ഥത്തിൽ — ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും, ഏകദന്തന്റെ മാഹാത്മ്യത്താൽ അഭിഭൂതരായി, ഈ സമ്പൂർണ ശരണാഗതി സ്തോത്രം അർപ്പിക്കുന്നു. അവനെ വേണ്ടത്ര സ്തുതിക്കാനാകാതെ ശ്ലോകത്തിന് ശേഷം ശ്ലോകമായി, ആരിൽ നിന്ന്, ആരുടെ ആജ്ഞയാൽ സമസ്ത സൃഷ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നുവോ ആ പരബ്രഹ്മമായി ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. പ്രസന്നനായി ഏകദന്തൻ പ്രകടനായി, അവരുടെ സ്തുതി സ്വീകരിച്ച്, വിധിപ്രകാരം പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ സമസ്ത സിദ്ധിയും ബ്രഹ്മത്തോട് ഏകത്വവും പ്രാപിക്കുമെന്ന് വരം നൽകുന്നു.

Frequently Asked Questions

ഏകദന്ത സ്തോത്രം എന്താണ്?
ഇത് ശ്രീമുദ്ഗലപുരാണത്തിലെ ഏകദന്ത ശരണാഗതി സ്തോത്രമാണ്, ഇതിൽ ഒത്തുകൂടിയ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും (ദേവർഷിമാർ) ഗണേശനെ 'ഏകദന്ത', ഒറ്റ കൊമ്പുള്ള പരബ്രഹ്മമായി ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ഓരോ ശ്ലോകവും 'തമ് ഏകദന്തം ശരണം വ്രജാമഃ' — 'ആ ഏകദന്തനെ ഞങ്ങൾ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു' — എന്ന് അവസാനിക്കുന്നു.
ഗണേശനെ എന്തുകൊണ്ട് ഏകദന്തൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു?
ഏകദന്ത എന്നാൽ 'ഒറ്റ കൊമ്പുള്ളവൻ'. പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് ഗണേശൻ ഒരു കൊമ്പ് ഒടിച്ചു (അല്ലെങ്കിൽ പരശുരാമനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടു), അതുകൊണ്ട് വ്യാസന്റെ നിർദേശപ്രകാരം മഹാഭാരതം എഴുതി. ഈ സ്തോത്രത്തിൽ ഒറ്റ കൊമ്പ് ഏക അദ്വൈത സത്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്.
ഫലങ്ങൾക്കായി ഏകദന്ത സ്തോത്രം എങ്ങനെ പാരായണം ചെയ്യണം?
സ്തോത്രത്തിന്റെ സ്വന്തം ഫലശ്രുതി അതിന്റെ ശ്ലോകങ്ങൾ ഇരുപത്തിയൊന്ന് തവണ ദിവസവും, ഇരുപത്തിയൊന്ന് ദിവസം, ഹൃദയത്തിൽ ഗണേശനെ സ്മരിച്ച് പാരായണം ചെയ്യണമെന്ന് വിധിക്കുന്നു. ഭക്തൻ അപ്പോൾ അപ്രാപ്യത്തെയും പ്രാപിക്കുന്നു, എല്ലായിടത്തും വിജയിയാകുന്നു എന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
ഈ സ്തോത്രം മറ്റ് ഗണേശ സ്തോത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വ്യത്യസ്തമാണ്?
ഇത് അത്യന്തം തത്ത്വപരമാണ്: ഗണേശന്റെ രൂപം വർണിക്കുന്നതിന് പകരം, അവനെ നിരാകാര പരമ തത്ത്വമായി — സത്സ്വരൂപൻ, അനന്ത ചൈതന്യൻ, തുരീയ അവസ്ഥ — ചിന്തിക്കുന്നു, ആരുടെ ഏക ആജ്ഞയാൽ ബ്രഹ്മ, വിഷ്ണു, ശിവ സൃഷ്ടി, പാലനം, സംഹാരം ചെയ്യുന്നുവോ.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →