ഗജേന്ദ്രമോക്ഷ സ്തോത്രം — Complete Lyrics
गजेन्द्रमोक्ष स्तोत्रम्
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
श्रीशुक उवाच -
एवं व्यवसितो बुद्ध्या समाधाय मनो हृदि ।
जजाप परमं जाप्यं प्राग्जन्मन्यनुशिक्षितम् ॥
śrī-śuka uvāca -
evaṃ vyavasito buddhyā samādhāya mano hṛdi |
jajāpa paramaṃ jāpyaṃ prāg-janmany-anuśikṣitam ||
ശ്രീശുകദേവൻ പറഞ്ഞു — ഇപ്രകാരം ബുദ്ധിയാൽ നിശ്ചയിച്ച്, തന്റെ മനസ്സിനെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തി ഗജേന്ദ്രൻ താൻ പൂർവജന്മത്തിൽ പഠിച്ച ആ പരമ ജപം ആരംഭിച്ചു.
Verse 2
श्रीगजेन्द्र उवाच -
ॐ नमो भगवते तस्मै यत एतच्चिदात्मकम् ।
पुरुषायादिबीजाय परेशायाभिधीमहि ॥
śrī-gajendra uvāca -
oṃ namo bhagavate tasmai yata etac-cid-ātmakam |
puruṣāyādi-bījāya pareśāyābhidhīmahi ||
ഗജേന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു — ഓം. ആരിൽ നിന്ന് ഈ സമ്പൂർണ ചിന്മയ സൃഷ്ടി പ്രകടമായോ ആ ഭഗവാന് എന്റെ നമസ്കാരം. ആ ആദിപുരുഷനെ, എല്ലാവരുടെയും ആദിബീജത്തെ, പരമേശ്വരനെ നാം ധ്യാനിക്കുന്നു.
Verse 3
यस्मिन्निदं यतश्चेदं येनेदं य इदं स्वयम् ।
योऽस्मात्परस्माच्च परस्तं प्रपद्ये स्वयम्भुवम् ॥
yasminn-idaṃ yataś-cedaṃ yenedaṃ ya idaṃ svayam |
yo'smāt-parasmāc-ca paras-taṃ prapadye svayambhuvam ||
ആരിൽ ഈ ജഗത്ത് സ്ഥിതമായിരിക്കുന്നുവോ, ആരിൽ നിന്ന് ഇത് ഉദ്ഭവിക്കുന്നുവോ, ആരാൽ ഇത് ഉണ്ടോ, ആര് സ്വയം ഈ ജഗത്തോ — ആ സ്വയംഭു, പരാത്പര പ്രഭുവിനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 4
यः स्वात्मनीदं निजमाययार्पितं
क्वचिद्विभातं क्व च तत्तिरोहितम् ।
अविद्धदृक्साक्ष्युभयं तदीक्षते
स आत्ममूलोऽवतु मां परात्परः ॥
yaḥ svātmanīdaṃ nija-māyayārpitaṃ
kvacid-vibhātaṃ kva ca tat-tirohitam |
aviddha-dṛk-sākṣy-ubhayaṃ tad-īkṣate
sa ātma-mūlo'vatu māṃ parāt-paraḥ ||
ഈ സൃഷ്ടി അവന്റെ സ്വന്തം മായയാൽ അവന്റെ ആത്മാവിൽ തന്നെ പ്രകടമാക്കപ്പെട്ടു — ചിലപ്പോൾ പ്രകടം, ചിലപ്പോൾ ലീനം. ആ നിർമല ദൃഷ്ടിയുള്ള സാക്ഷി രണ്ട് അവസ്ഥകളും കാണുന്നു. ആ ആത്മമൂല പരാത്പര പ്രഭു എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
Verse 5
कालेन पञ्चत्वमितेषु कृत्स्नशो
लोकेषु पालेषु च सर्वहेतुषु ।
तमस्तदासीद् गहनं गभीरं
यस्तस्य पारेऽभिविराजते विभुः ॥
kālena pañcatvam-iteṣu kṛtsnaśo
lokeṣu pāleṣu ca sarva-hetuṣu |
tamas-tadāsīd gahanaṃ gabhīraṃ
yas-tasya pāre'bhivirājate vibhuḥ ||
കാലം വരുമ്പോൾ സമസ്ത ലോകങ്ങളും, അവയുടെ പാലകരും, എല്ലാ കാരണങ്ങളും ഏകത്വത്തിൽ ലീനമാകുമ്പോൾ, കേവലം ഗഹന-ഗംഭീര അന്ധകാരം മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു; എന്നാൽ ആ വിഭു പ്രഭു ആ അന്ധകാരത്തിന് അതീതമായി പ്രകാശിക്കുന്നു. അവൻ എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
Verse 6
न यस्य देवा ऋषयः पदं विदु-
र्जन्तुः पुनः कोऽर्हति गन्तुमीरितुम् ।
यथा नटस्याकृतिभिर्विचेष्टतो
दुरत्ययानुक्रमणः स मावतु ॥
na yasya devā ṛṣayaḥ padaṃ vidur-
jantuḥ punaḥ ko'rhati gantum-īritum |
yathā naṭasyākṛtibhir-viceṣṭato
duratyayānukramaṇaḥ sa māvatu ||
ആരുടെ സ്വരൂപം ദേവന്മാർക്കും ഋഷിമാർക്കും അറിയാനാവില്ലയോ, പിന്നെ സാധാരണ ജീവി അവനെ എങ്ങനെ അറിയാനോ വർണിക്കാനോ കഴിയും? നടൻ അനേക രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്നതുപോലെ, അവന്റെ ഗതി ദുർജ്ഞേയം. ആ പ്രഭു എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
Verse 7
नमो नमस्तुभ्यमसह्यवेग-
शक्तित्रयायाखिलधीगुणाय ।
प्रपन्नपालाय दुरन्तशक्तये
कदिन्द्रियाणामनवाप्यवर्त्मने ॥
namo namas-tubhyam-asahya-vega-
śakti-trayāyākhila-dhī-guṇāya |
prapanna-pālāya duranta-śaktaye
kad-indriyāṇām-anavāpya-vartmane ||
അങ്ങേക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം, അസഹ്യ വേഗമുള്ള ത്രിഗുണാത്മക ശക്തിക്ക് സ്വാമി, സമസ്ത ബുദ്ധിക്ക് മൂലം, ശരണാഗതരുടെ രക്ഷകൻ, അനന്ത ശക്തിയുള്ളവൻ, ആരുടെ മാർഗം അനിയന്ത്രിത ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് ഒരിക്കലും ലഭിക്കില്ലയോ.
Verse 8
यं धर्मकामार्थविमुक्तिकामा
भजन्त इष्टां गतिमाप्नुवन्ति ।
किं चाशिषो रात्यपि देहमव्ययं
करोतु मेऽदभ्रदयो विमोक्षणम् ॥
yaṃ dharma-kāmārtha-vimukti-kāmā
bhajanta iṣṭāṃ gatim-āpnuvanti |
kiṃ cāśiṣo rāty-api dehama-vyayaṃ
karotu me'dabhra-dayo vimokṣaṇam ||
ധർമം, കാമം, അർത്ഥം അല്ലെങ്കിൽ മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ആരെ ഉപാസിച്ച് തങ്ങളുടെ അഭീഷ്ടം നേടുന്നുവോ, ആര് അവിനാശി ദേഹവും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നുവോ — ആ അപാര ദയയുള്ള പ്രഭു എനിക്ക് മോക്ഷം പ്രദാനം ചെയ്യട്ടെ.
Verse 9
एकान्तिनो यस्य न कञ्चनार्थं
वाञ्छन्ति ये वै भगवत्प्रपन्नाः ।
अत्यद्भुतं तच्चरितं सुमङ्गलं
गायन्त आनन्दसमुद्रमग्नाः ॥
ekāntino yasya na kañcanārthaṃ
vāñchanti ye vai bhagavat-prapannāḥ |
aty-adbhutaṃ tac-caritaṃ su-maṅgalaṃ
gāyanta ānanda-samudra-magnāḥ ||
ആര് അവന്റെ അനന്യ ഭക്തരോ, ഭഗവാന് പൂർണ ശരണാഗതരോ, അവർ ഒന്നും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ആനന്ദ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങി അവർ അവന്റെ അത്യന്ത അദ്ഭുത, പരമ മംഗളകര ചരിത്രങ്ങൾ ഗാനം ചെയ്യുന്നു.
Verse 10
तस्मै नमः परेशाय ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये ।
अरूपायोरुरूपाय नम आश्चर्यकर्मणे ॥
tasmai namaḥ pareśāya brahmaṇe'nanta-śaktaye |
arūpāyoru-rūpāya nama āścarya-karmaṇe ||
ആ പരമേശ്വരന് നമസ്കാരം, അനന്ത ശക്തിയുള്ള ബ്രഹ്മം, അരൂപനായാലും അനേക രൂപങ്ങളുള്ളവൻ — ആ ആശ്ചര്യകർമ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം.
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →