ଗର୍ଭ ସ୍ତୁତି
ഗർഭ സ്തുതി (ഗർഭസ്ഥനായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ദേവന്മാർ സ്തുതിക്കുന്നു) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଗର୍ଭ ସ୍ତୁତି ସେହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଯାହା ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ତଥା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ, ତାଙ୍କ ଅବତରଣ ପୂର୍ବରୁ ମାତା ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ସ୍ଥିତ ଥିବା ସମୟରେ କରିଥିଲେ। ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧରେ (ଅଧ୍ୟାୟ 2, ଶ୍ଳୋକ 26–41) ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏହି ଷୋହଳଟି ଶ୍ଳୋକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପ, ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ଉତ୍ସ ଓ ଆଶ୍ରୟ, ଏବଂ ସେହି ନୌକା ରୂପେ ସ୍ତୁତି କରେ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତମାନେ ଭବସାଗର ପାର କରନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରନ୍ତି ଯେ ସାକ୍ଷାତ ପରମପୁରୁଷ ହିଁ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯଦୁବଂଶର ରକ୍ଷକ ହେବେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Srimad Bhagavata Purana, Canto 10, Chapter 2, verses 26–41 (Garbha-stuti / prayers of the demigods) · Sage Veda-Vyasa (as spoken by Brahma, Shiva and the demigods) · Classical Puranic era
କଂସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦାନବ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପୃଥିବୀ ଦେବୀ ଗାଈର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟରେ ଉଦ୍ଧାରର ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ତଥା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ କ୍ଷୀରସାଗରର କୂଳକୁ ଯାଇ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଭଗବାନ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଲେ ଯେ ସେ ଶୀଘ୍ର ପୃଥିବୀର ଭାର ଓହ୍ଲାଇବାକୁ ଅବତାର ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଯେତେବେଳେ ତା'ପରେ ପରମ ଭଗବାନ ମଥୁରାରେ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ସେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଆସି ଏହି ଷୋହଳଟି ଶ୍ଳୋକରେ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ — ତାଙ୍କୁ ସତ୍ୟର ସାକ୍ଷାତ ସ୍ୱରୂପ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଆଶ୍ରୟ ମାନି, ତଥା ଦେବକୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଯେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯଦୁବଂଶର ଉଦ୍ଧାରକ ହେବେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ ଦେବତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନାଗୁଡ଼ିକ ଗାଇଲେ, ମଥୁରାର କାରାଗାର ଏକ ଅଲୌକିକ ଆଲୋକରେ ଭରିଗଲା ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ଦେବକୀ ନିଜ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଭଗବାନଙ୍କ ତେଜରେ ଏପରି ଦେଦୀପ୍ୟମାନ ହୋଇ ଉଠିଲେ ଯେ କ୍ରୂର କଂସ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ମୟ ଓ ଭୟରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇଗଲା। ପରମ୍ପରା ମନେ କରେ ଯେ ଯେଉଁ ଗର୍ଭବତୀ ମାତା ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଗର୍ଭ ସ୍ତୁତି ଶୁଣନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଉପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସେହି ଏକା ରକ୍ଷକ କୃପା ଓହ୍ଲାଇ ଆସେ ଯାହା ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲା।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ସତ୍ଯଵ୍ରତଂ ସତ୍ଯପରଂ ତ୍ରିସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯସ୍ଯ ଯୋନିଂ ନିହିତଂ ଚ ସତ୍ଯେ । ସତ୍ଯସ୍ଯ ସତ୍ଯମୃତସତ୍ଯନେତ୍ରଂ ସତ୍ଯାତ୍ମକଂ ତ୍ଵାଂ ଶରଣଂ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ॥ ୨୬ ॥
satya-vrataṃ satya-paraṃ tri-satyaṃ satyasya yoniṃ nihitaṃ ca satye | satyasya satyam ṛta-satya-netraṃ satyātmakaṃ tvāṃ śaraṇaṃ prapannāḥ || 26 ||
ଅର୍ଥ:ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଉ, ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ହିଁ ସତ୍ୟ — ସଦା ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ, ପରମ ସତ୍ୟ, ତିନି କାଳ (ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ) ର ସତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ସତ୍ୟର ଉତ୍ସ, ସତ୍ୟରେ ନିହିତ, ସତ୍ୟର ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ, ଯାହାଙ୍କ ନେତ୍ର ଅମୋଘ ସତ୍ୟ।
ଏକାଯନୋଽସୌ ଦ୍ଵିଫଲସ୍ତ୍ରିମୂଲ- ଶ୍ଚତୂରସଃ ପଞ୍ଚଵିଧଃ ଷଡାତ୍ମା । ସପ୍ତତ୍ଵଗଷ୍ଟଵିଟପୋ ନଵାକ୍ଷୋ ଦଶଚ୍ଛଦୀ ଦ୍ଵିଖଗୋ ହ୍ଯାଦିଵୃକ୍ଷଃ ॥ ୨୭ ॥
ekāyano 'sau dvi-phalas tri-mūlaś catū-rasaḥ pañca-vidhaḥ ṣaḍ-ātmā | sapta-tvag aṣṭa-viṭapo navākṣo daśa-cchadī dvi-khago hy ādi-vṛkṣaḥ || 27 ||
ଅର୍ଥ:ଏହି ଆଦିବୃକ୍ଷ (ଜଗତ / ଜୀବ ଶରୀର) ର ଗୋଟିଏ ଆଶ୍ରୟ, ଦୁଇଟି ଫଳ, ତିନିଟି ମୂଳ, ଚାରିଟି ରସ, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନ, ଛଅଟି ସ୍ୱଭାବ, ସାତଟି ବକଳ, ଆଠଟି ଶାଖା, ନଅଟି କୋଟର, ଦଶଟି ପତ୍ର ଏବଂ ତାହାରେ ବସା ବାନ୍ଧିଥିବା ଦୁଇଟି ପକ୍ଷୀ ଅଛନ୍ତି।
ତ୍ଵମେକ ଏଵାସ୍ଯ ସତଃ ପ୍ରସୂତି- ସ୍ତ୍ଵଂ ସନ୍ନିଧାନଂ ତ୍ଵମନୁଗ୍ରହଶ୍ଚ । ତ୍ଵନ୍ମାଯଯା ସଂଵୃତଚେତସସ୍ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି ନାନା ନ ଵିପଶ୍ଚିତୋ ଯେ ॥ ୨୮ ॥
tvam eka evāsya sataḥ prasūtis tvaṃ sannidhānaṃ tvam anugrahaś ca | tvan-māyayā saṃvṛta-cetasas tvāṃ paśyanti nānā na vipaścito ye || 28 ||
ଅର୍ଥ:କେବଳ ଆପଣ ହିଁ ଏହି ପ୍ରକଟ ଜଗତର ଉତ୍ସ, ଆପଣ ହିଁ ଏହାର ପାଳନ, ଆପଣ ହିଁ ଏହାର ସଂହାର। ଯାହାଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ମାୟାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ସେମାନେ ହିଁ ନାନା ଭେଦ ଦେଖନ୍ତି, ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନୀଗଣ ନୁହଁନ୍ତି।
ବିଭର୍ଷି ରୂପାଣ୍ଯଵବୋଧ ଆତ୍ମା କ୍ଷେମାଯ ଲୋକସ୍ଯ ଚରାଚରସ୍ଯ । ସତ୍ତ୍ଵୋପପନ୍ନାନି ସୁଖାଵହାନି ସତାମଭଦ୍ରାଣି ମୁହୁଃ ଖଲାନାମ୍ ॥ ୨୯ ॥
bibharṣi rūpāṇy avabodha ātmā kṣemāya lokasya carācarasya | sattvopapannāni sukhāvahāni satām abhadrāṇi muhuḥ khalānām || 29 ||
ଅର୍ଥ:ହେ ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ, ଚରାଚର ଜଗତର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଆପଣ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି — ସତ୍ତ୍ୱମୟ, ସୁଖକର ରୂପ, ଯାହା ସାଧୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକର କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ଅମଙ୍ଗଳକର।
ତ୍ଵଯ୍ଯମ୍ବୁଜାକ୍ଷାଖିଲସତ୍ତ୍ଵଧାମ୍ନି ସମାଧିନାଵେଶିତଚେତସୈକେ । ତ୍ଵତ୍ପାଦପୋତେନ ମହତ୍କୃତେନ କୁର୍ଵନ୍ତି ଗୋଵତ୍ସପଦଂ ଭଵାବ୍ଧିମ୍ ॥ ୩୦ ॥
tvayy ambujākṣākhila-sattva-dhāmni samādhināveśita-cetasaike | tvat-pāda-potena mahat-kṛtena kurvanti go-vatsa-padaṃ bhavābdhim || 30 ||
ଅର୍ଥ:ହେ କମଳନୟନ, ସମସ୍ତ ସତ୍ତ୍ୱର ଧାମ, କେହି କେହି ସମାଧି ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଚିତ୍ତ ସ୍ଥିର କରି, ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୀର୍ତ୍ତିତ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକମଳରୂପୀ ନୌକାର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଏହି ବିଶାଳ ଭବସାଗରକୁ ବାଛୁରୀର ଖୁରର ଗାତ ସମାନ (ସୁଗମ) କରିଦିଅନ୍ତି।
ସ୍ଵଯଂ ସମୁତ୍ତୀର୍ଯ ସୁଦୁସ୍ତରଂ ଦ୍ଯୁମନ୍ ଭଵାର୍ଣଵଂ ଭୀମମଦଭ୍ରସୌହୃଦାଃ । ଭଵତ୍ପଦାମ୍ଭୋରୁହନାଵମତ୍ର ତେ ନିଧାଯ ଯାତାଃ ସଦନୁଗ୍ରହୋ ଭଵାନ୍ ॥ ୩୧ ॥
svayaṃ samuttīrya sudustaraṃ dyuman bhavārṇavaṃ bhīmam adabhra-sauhṛdāḥ | bhavat-padāmbhoruha-nāvam atra te nidhāya yātāḥ sad-anugraho bhavān || 31 ||
ଅର୍ଥ:ହେ ସ୍ୱୟଂପ୍ରକାଶ, ସେହି ଅପାର କରୁଣାମୟ ଭକ୍ତମାନେ ଏହି ଦୁସ୍ତର ଓ ଭୟାନକ ଭବସାଗରକୁ ନିଜେ ପାର ହୋଇ, ଏଠାରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକମଳରୂପୀ ନୌକା ଛାଡ଼ିଯାଆନ୍ତି — କାରଣ ଆପଣ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପରମ ଅନୁଗ୍ରହଶୀଳ।
ଯେଽନ୍ଯେଽରଵିନ୍ଦାକ୍ଷ ଵିମୁକ୍ତମାନିନ- ସ୍ତ୍ଵଯ୍ଯସ୍ତଭାଵାଦଵିଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧଯଃ । ଆରୁହ୍ଯ କୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ପରଂ ପଦଂ ତତଃ ପତନ୍ତ୍ଯଧୋଽନାଦୃତଯୁଷ୍ମଦଙ୍ଘ୍ରଯଃ ॥ ୩୨ ॥
ye 'nye 'ravindākṣa vimukta-māninas tvayy asta-bhāvād aviśuddha-buddhayaḥ | āruhya kṛcchreṇa paraṃ padaṃ tataḥ patanty adho 'nādṛta-yuṣmad-aṅghrayaḥ || 32 ||
ଅର୍ଥ:ହେ କମଳନୟନ, ଯେଉଁ ଅନ୍ୟ ଲୋକେ ନିଜକୁ ମିଥ୍ୟା ହିଁ ମୁକ୍ତ ମନେ କରନ୍ତି — ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଭକ୍ତି ନ ଥିବାରୁ ଯାହାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଅଶୁଦ୍ଧ — ସେମାନେ ମହା କଷ୍ଟରେ ପରମ ପଦକୁ ଚଢ଼ି ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣର ଅବହେଳା କାରଣରୁ ପୁନର୍ବାର ତଳକୁ ପଡ଼ିଯାଆନ୍ତି।
ତଥା ନ ତେ ମାଧଵ ତାଵକାଃ କ୍ଵଚିଦ୍ ଭ୍ରଶ୍ଯନ୍ତି ମାର୍ଗାତ୍ତ୍ଵଯି ବଦ୍ଧସୌହୃଦାଃ । ତ୍ଵଯାଭିଗୁପ୍ତା ଵିଚରନ୍ତି ନିର୍ଭଯା ଵିନାଯକାନୀକପମୂର୍ଧସୁ ପ୍ରଭୋ ॥ ୩୩ ॥
tathā na te mādhava tāvakāḥ kvacid bhraśyanti mārgāt tvayi baddha-sauhṛdāḥ | tvayābhiguptā vicaranti nirbhayā vināyakānīkapa-mūrdhasu prabho || 33 ||
ଅର୍ଥ:କିନ୍ତୁ, ହେ ମାଧବ, ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଦୃଢ଼ ପ୍ରେମରେ ବନ୍ଧା ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ମାର୍ଗରୁ କେବେ ବି ପତିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନର ସେନାପତିମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ଉପରେ ପାଦ ଦେଇ ନିର୍ଭୟରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।
ସତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଶୁଦ୍ଧଂ ଶ୍ରଯତେ ଭଵାନ୍ ସ୍ଥିତୌ ଶରୀରିଣାଂ ଶ୍ରେଯଉପାଯନଂ ଵପୁଃ । ଵେଦକ୍ରିଯାଯୋଗତପଃସମାଧିଭି- ସ୍ତଵାର୍ହଣଂ ଯେନ ଜନଃ ସମୀହତେ ॥ ୩୪ ॥
sattvaṃ viśuddhaṃ śrayate bhavān sthitau śarīriṇāṃ śreya-upāyanaṃ vapuḥ | veda-kriyā-yoga-tapaḥ-samādhibhis tavārhaṇaṃ yena janaḥ samīhate || 34 ||
ଅର୍ଥ:ସ୍ଥିତି (ପାଳନ) ସମୟରେ ଆପଣ ବିଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱର ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି, ଯାହା ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରମ କଲ୍ୟାଣକର ରୂପ — ଯାହାର ଆରାଧନା ବେଦ, କର୍ମ, ଯୋଗ, ତପ ଓ ସମାଧି ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଶ୍ରେୟ ପାଇଁ କରନ୍ତି।
ସତ୍ତ୍ଵଂ ନ ଚେଦ୍ଧାତରିଦଂ ନିଜଂ ଭଵେଦ୍ ଵିଜ୍ଞାନମଜ୍ଞାନଭିଦାପମାର୍ଜନମ୍ । ଗୁଣପ୍ରକାଶୈରନୁମୀଯତେ ଭଵାନ୍ ପ୍ରକାଶତେ ଯସ୍ଯ ଚ ଯେନ ଵା ଗୁଣଃ ॥ ୩୫ ॥
sattvaṃ na ced dhātar idaṃ nijaṃ bhaved vijñānam ajñāna-bhidāpamārjanam | guṇa-prakāśair anumīyate bhavān prakāśate yasya ca yena vā guṇaḥ || 35 ||
ଅର୍ଥ:ହେ ବିଧାତା, ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଏହି ବିଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱମୟ ରୂପ — ଯାହା ଅଜ୍ଞାନର ନାଶକାରୀ ବିଜ୍ଞାନ — ପ୍ରକଟ ନ ହୁଅନ୍ତା, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ କେବଳ ଗୁଣର କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଅନୁମିତ ହୁଅନ୍ତା; କାରଣ ଯେଉଁ ଗୁଣରେ ସବୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ସେହି ଗୁଣରେ ହିଁ ଆପଣ ଜ୍ଞାତ ହୁଅନ୍ତି।
ନ ନାମରୂପେ ଗୁଣଜନ୍ମକର୍ମଭି- ର୍ନିରୂପିତଵ୍ଯେ ତଵ ତସ୍ଯ ସାକ୍ଷିଣଃ । ମନୋଵଚୋଭ୍ଯାମନୁମେଯଵର୍ତ୍ମନୋ ଦେଵ କ୍ରିଯାଯାଂ ପ୍ରତିଯନ୍ତ୍ଯଥାପି ହି ॥ ୩୬ ॥
na nāma-rūpe guṇa-janma-karmabhir nirūpitavye tava tasya sākṣiṇaḥ | mano-vacobhyām anumeya-vartmano deva kriyāyāṃ pratiyanty athāpi hi || 36 ||
ଅର୍ଥ:ଗୁଣ, ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଯାହାଙ୍କ ନାମ-ରୂପ ନିରୂପିତ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ — ଆପଣ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାକ୍ଷୀ, ଆପଣଙ୍କ ମାର୍ଗ ମନ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ହିଁ (ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ) ଅନୁମେୟ; ତଥାପି ଆପଣଙ୍କ ଲୀଳା-କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ଆପଣଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ନିଅନ୍ତି।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ଗୃଣନ୍ସଂସ୍ମରଯଂଶ୍ଚ ଚିନ୍ତଯନ୍ ନାମାନି ରୂପାଣି ଚ ମଙ୍ଗଲାନି ତେ । କ୍ରିଯାସୁ ଯସ୍ତ୍ଵଚ୍ଚରଣାରଵିନ୍ଦଯୋ- ରାଵିଷ୍ଟଚେତା ନ ଭଵାଯ କଲ୍ପତେ ॥ ୩୭ ॥
śṛṇvan gṛṇan saṃsmarayaṃś ca cintayan nāmāni rūpāṇi ca maṅgalāni te | kriyāsu yas tvac-caraṇāravindayor āviṣṭa-cetā na bhavāya kalpate || 37 ||
ଅର୍ଥ:ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ କରୁ ଆପଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳମୟ ନାମ ଓ ରୂପର ଶ୍ରବଣ, କୀର୍ତ୍ତନ, ସ୍ମରଣ ଓ ଚିନ୍ତନ କରୁ କରୁ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକମଳରେ ଚିତ୍ତ ସ୍ଥିର କରିଦିଏ, ସେ ଆଉ ଜନ୍ମର ଯୋଗ୍ୟ ରହେ ନାହିଁ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ହରେଽସ୍ଯା ଭଵତଃ ପଦୋ ଭୁଵୋ ଭାରୋଽପନୀତସ୍ତଵ ଜନ୍ମନେଶିତୁଃ । ଦିଷ୍ଟ୍ଯାଙ୍କିତାଂ ତ୍ଵତ୍ପଦକୈଃ ସୁଶୋଭନୈ- ର୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମ ଗାଂ ଦ୍ଯାଂ ଚ ତଵାନୁକମ୍ପିତାମ୍ ॥ ୩୮ ॥
diṣṭyā hare 'syā bhavataḥ pado bhuvo bhāro 'panītas tava janmaneśituḥ | diṣṭyāṅkitāṃ tvat-padakaiḥ suśobhanair drakṣyāma gāṃ dyāṃ ca tavānukampitām || 38 ||
ଅର୍ଥ:ହେ ହରି, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଈଶ୍ୱର ରୂପ ଆପଣଙ୍କ ଜନ୍ମରେ ଏହି ପୃଥିବୀର ଭାର ଓହ୍ଲାଇ ଗଲା; ଏବଂ ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣର ସୁନ୍ଦର ଚିହ୍ନରେ ଅଙ୍କିତ, ଆପଣଙ୍କ ଅନୁକମ୍ପାରେ ସୁଶୋଭିତ ଏହି ପୃଥିବୀ ତଥା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବୁ।
ନ ତେଽଭଵସ୍ଯେଶ ଭଵସ୍ଯ କାରଣଂ ଵିନା ଵିନୋଦଂ ବତ ତର୍କଯାମହେ । ଭଵୋ ନିରୋଧଃ ସ୍ଥିତିରପ୍ଯଵିଦ୍ଯଯା କୃତା ଯତସ୍ତ୍ଵଯ୍ଯଭଯାଶ୍ରଯାତ୍ମନି ॥ ୩୯ ॥
na te 'bhavasyeśa bhavasya kāraṇaṃ vinā vinodaṃ bata tarkayāmahe | bhavo nirodhaḥ sthitir apy avidyayā kṛtā yatas tvayy abhayāśrayātmani || 39 ||
ଅର୍ଥ:ହେ ଈଶ, ଆପଣ ଜନ୍ମରହିତ — ଆପଣଙ୍କ ଅବତାରର ଆପଣଙ୍କ ଲୀଳା ବ୍ୟତୀତ ଆମେ କୌଣସି କାରଣ ଭାବି ପାରୁ ନାହିଁ; କାରଣ ଯଦିଓ ସୃଷ୍ଟି, ସଂହାର ଓ ସ୍ଥିତି ଅବିଦ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ତଥାପି ତାହା ଅଭୟ ଆଶ୍ରୟ ରୂପ ଆପଣଙ୍କଠାରେ ହିଁ ସ୍ଥିତ।
ମତ୍ସ୍ଯାଶ୍ଵକଚ୍ଛପନୃସିଂହଵରାହହଂସ- ରାଜନ୍ଯଵିପ୍ରଵିବୁଧେଷୁ କୃତାଵତାରଃ । ତ୍ଵଂ ପାସି ନସ୍ତ୍ରିଭୁଵନଂ ଚ ଯଥାଧୁନେଶ ଭାରଂ ଭୁଵୋ ହର ଯଦୂତ୍ତମ ଵନ୍ଦନଂ ତେ ॥ ୪୦ ॥
matsyāśva-kacchapa-nṛsiṃha-varāha-haṃsa- rājanya-vipra-vibudheṣu kṛtāvatāraḥ | tvaṃ pāsi nas tri-bhuvanaṃ ca yathādhuneśa bhāraṃ bhuvo hara yadūttama vandanaṃ te || 40 ||
ଅର୍ଥ:ମତ୍ସ୍ୟ, ଅଶ୍ୱ, କଚ୍ଛପ, ନୃସିଂହ, ବରାହ, ହଂସ ତଥା କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବତାର ଗ୍ରହଣକାରୀ ହେ ପ୍ରଭୁ! ଯେପରି ଆପଣ ଏହି ସମୟରେ ଆମର ଓ ତ୍ରିଭୁବନର ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ସେହିପରି, ହେ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହରଣ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କୁ ଆମର ନମସ୍କାର।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯାମ୍ବ ତେ କୁକ୍ଷିଗତଃ ପରଃ ପୁମା- ନଂଶେନ ସାକ୍ଷାଦ୍ଭଗଵାନ୍ ଭଵାଯ ନଃ । ମାଭୂଦ୍ଭଯଂ ଭୋଜପତେର୍ମୁମୂର୍ଷୋ- ର୍ଗୋପ୍ତା ଯଦୂନାଂ ଭଵିତା ତଵାତ୍ମଜଃ ॥ ୪୧ ॥
diṣṭyāmba te kukṣi-gataḥ paraḥ pumān aṃśena sākṣād bhagavān bhavāya naḥ | mābhūd bhayaṃ bhoja-pater mumūrṣor goptā yadūnāṃ bhavitā tavātmajaḥ || 41 ||
ଅର୍ଥ:ହେ ମାତା ଦେବକୀ, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସାକ୍ଷାତ ପରମପୁରୁଷ ଭଗବାନ ନିଜ ଅଂଶ ସହିତ ଆମ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଆସିଛନ୍ତି। ମରଣାସନ୍ନ ଭୋଜରାଜ (କଂସ) ଠାରୁ ଟିକିଏ ବି ଭୟଭୀତ ହୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ — ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯଦୁବଂଶର ରକ୍ଷକ ହେବେ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ഗർഭ സ്തുതി (ഗർഭസ്ഥനായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ദേവന്മാർ സ്തുതിക്കുന്നു) ପାଠର ଲାଭ
ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ସତ୍ୟବ୍ରତମ୍' ଶ୍ଳୋକରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯାହା ଭଗବାନଙ୍କୁ ସନାତନ ସତ୍ୟର ସାକ୍ଷାତ ସ୍ୱରୂପ ରୂପେ ମହିମାନ୍ୱିତ କରେ।
ରକ୍ଷାର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରାର୍ଥନା, ଯାହା ଅଜାତ ଶିଶୁ ଓ ଗର୍ଭବତୀ ମାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଆବାହନ କରିବାକୁ ପଠାଯାଏ।
ବିଶେଷତଃ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ ଓ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ମାତା ଓ ଶିଶୁଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ରୂପେ ଜପ କରାଯାଏ।
ଶିଖାଏ ଯେ ଭକ୍ତି ହିଁ — କେବଳ ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ତପ ନୁହେଁ — ଭବସାଗର ପାର କରିବାର ନିଶ୍ଚିତ ନୌକା (ଶ୍ଳୋକ 30–32)।
ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରେ ଯେ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରେମରେ ଭଗବାନଙ୍କଠାରେ ବନ୍ଧା ସେମାନେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାର୍ଗରୁ କେବେ ବି ପତିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ (ଶ୍ଳୋକ 33)।
ନିର୍ଭୟତା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ତଥା ପରମ ଭଗବାନ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ରକ୍ଷକ କୃପା ପ୍ରଦାନକାରୀ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
ഗർഭ സ്തുതി (ഗർഭസ്ഥനായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ദേവന്മാർ സ്തുതിക്കുന്നു) ପାଠ ବିଧି
ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ସମ୍ମୁଖରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଷୋହଳଟି ଶ୍ଳୋକ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ଏହି ଭାବର ଚିନ୍ତନ କରୁ କରୁ ଯେ ସାକ୍ଷାତ ପରମ ସତ୍ୟ ହିଁ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ସ୍ତୁତି ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଓ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ ଜପ କରାଯାଏ, ମାତା ଓ ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ରକ୍ଷାର ଆବାହନ କରୁ କରୁ। 'ସତ୍ୟବ୍ରତମ୍' ଶ୍ଳୋକରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଧୀରେ ଧୀରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ସ ଓ ଆଶ୍ରୟ ରୂପେ ଧ୍ୟାନ କରୁ କରୁ, ସମର୍ପଣ ଓ କୃତଜ୍ଞତାର ହୃଦୟରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ഗർഭ സ്തുതി (ഗർഭസ്ഥനായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ദേവന്മാർ സ്തുതിക്കുന്നു) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ