Mantra.Tips

ഇന്ദ്ര സൂക്തം (യോ ജാത ഏവ) Meaning — Line by Line

इन्द्र सूक्तम् (यो जात एव)

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ഇന്ദ്ര സൂക്തം (യോ ജാത ഏവ) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Om Yo jāta eva prathamo manasvān
  2. Verse 2. Yo pṛthivīṁ vyathamānām adṛṁhad
  3. Verse 3. Yo hatvāhim ariṇāt sapta sindhūn
  4. Verse 4. Yenemā viśvā cyavanā kṛtāni
  5. Verse 5. Yaṁ smā pṛcchanti kuha seti ghoram
Verse 1#

Om Yo jāta eva prathamo manasvān

यो जात एव प्रथमो मनस्वान् देवो देवान्क्रतुना पर्यभूषत्। यस्य शुष्माद्रोदसी अभ्यसेतां नृम्णस्य मह्ना जनास इन्द्रः॥

Om Yo jāta eva prathamo manasvān Devo devān kratunā paryabhūṣat Yasya śuṣmād rodasī abhyasetāṁ Nṛmṇasya mahnā sa janāsa indraḥ

Meaningജനിച്ച ഉടനെ സര്‍വപ്രഥമനായി, ബുദ്ധിമാനായി തന്റെ സാമര്‍ഥ്യത്താല്‍ ദേവന്മാരെയും കവിഞ്ഞവന്‍; ആരുടെ ബലത്തിന്റെയും പരാക്രമത്തിന്റെയും മഹിമയാല്‍ ദ്യാവാപൃഥിവികള്‍ (ആകാശവും ഭൂമിയും) വിറയ്ക്കുന്നുവോ — ഹേ ജനങ്ങളേ! അവനത്രേ ഇന്ദ്രന്‍.

Verse 2#

Yo pṛthivīṁ vyathamānām adṛṁhad

यो पृथिवीं व्यथमानामदृंहद् यः पर्वतान्प्रकुपिताँ अरम्णात्। यो अन्तरिक्षं विममे वरीयो यो द्यामस्तभ्नात्स जनास इन्द्रः॥

Yo pṛthivīṁ vyathamānām adṛṁhad Yaḥ parvatān prakupitāṁ aramṇāt Yo antarikṣaṁ vimame varīyo Yo dyām astabhnāt sa janāsa indraḥ

Meaningവിറയ്ക്കുന്ന ഭൂമിയെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തിയവന്‍, പ്രകുപിതമായ (ഇളകുന്ന) പര്‍വതങ്ങളെ ശാന്തമാക്കിയവന്‍, വിശാലമായ അന്തരിക്ഷത്തെ അളന്നവന്‍, ദ്യുലോകത്തെ താങ്ങിയവന്‍ — ഹേ ജനങ്ങളേ! അവനത്രേ ഇന്ദ്രന്‍.

Verse 3#

Yo hatvāhim ariṇāt sapta sindhūn

यो हत्वाहिमरिणात्सप्त सिन्धून् यो गा उदाजदपधा वलस्य। यो अश्मनोरन्तरग्निं जजान संवृक्समत्सु जनास इन्द्रः॥

Yo hatvāhim ariṇāt sapta sindhūn Yo gā udājad apadhā valasya Yo aśmanor antar agniṁ jajāna Saṁvṛk samatsu sa janāsa indraḥ

Meaningഅഹിയെ (വൃത്രനെ) വധിച്ച് സപ്ത നദികളെ വിമോചിപ്പിച്ചവന്‍, വലന്റെ ഗുഹ തുറന്ന് ഒളിച്ച പശുക്കളെ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നവന്‍, രണ്ട് കല്ലുകള്‍ക്കിടയില്‍ അഗ്നിയെ ഉത്പന്നമാക്കിയവന്‍, യുദ്ധങ്ങളില്‍ വിജയി — ഹേ ജനങ്ങളേ! അവനത്രേ ഇന്ദ്രന്‍.

Verse 4#

Yenemā viśvā cyavanā kṛtāni

येनेमा विश्वा च्यवना कृतानि यो दासं वर्णमधरं गुहाकः। श्वघ्नीव यो जिगीवाँल्लक्षमाद- दर्यः पुष्टानि जनास इन्द्रः॥

Yenemā viśvā cyavanā kṛtāni Yo dāsaṁ varṇam adharaṁ guhākaḥ Śvaghnīva yo jigīvāṁ lakṣam ādad Aryaḥ puṣṭāni sa janāsa indraḥ

Meaningആരാല്‍ ഈ സമസ്ത ചര-ജഗത്തും രചിക്കപ്പെട്ടുവോ, ആര് ശത്രുക്കളെ തോല്‍പ്പിച്ച് ഒളിപ്പിച്ചുവോ; വിജയിയായ ചൂതാട്ടക്കാരനെപ്പോലെ ശത്രുവിന്റെ സമ്പത്ത് മുഴുവന്‍ അപഹരിക്കുന്നവന്‍ — ഹേ ജനങ്ങളേ! അവനത്രേ ഇന്ദ്രന്‍.

Verse 5#

Yaṁ smā pṛcchanti kuha seti ghoram

यं स्मा पृच्छन्ति कुह सेति घोरम् उतेमाहुर्नैषो अस्तीत्येनम्। सो अर्यः पुष्टीर्विज इवा मिनाति श्रद्धास्मै धत्त जनास इन्द्रः॥

Yaṁ smā pṛcchanti kuha seti ghoram utem āhur naiṣo astīty enam So aryaḥ puṣṭīr vija ivā mināti Śraddhāsmai dhatta sa janāsa indraḥ

Meaningആരെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങള്‍ 'അവനെവിടെ?' എന്ന് ചോദിക്കുന്നുവോ, ചിലരാകട്ടെ 'അവനില്ലല്ലോ' എന്നുപോലും പറയുന്നുവോ; ചൂതാട്ടക്കാരന്റെ പന്തയം പോലെ ശത്രുവിന്റെ സമൃദ്ധിയെ അപഹരിക്കുന്നവനില്‍ ശ്രദ്ധ വയ്ക്കുവിന്‍ — ഹേ ജനങ്ങളേ! അവനത്രേ ഇന്ദ്രന്‍.

Word-by-Word Breakdown

यः जातः एव
yo jāta eva
ജനിച്ച ഉടനെ / സര്‍വപ്രഥമനായി ജനിച്ചവന്‍
प्रथमः मनस्वान्
prathamo manasvān
അഗ്രഗണ്യന്‍, ബുദ്ധിയും സങ്കല്‍പവും ഉള്ളവന്‍
देवो देवान् क्रतुना पर्यभूषत्
devo devān kratunā paryabhūṣat
തന്റെ സാമര്‍ഥ്യത്താലും വിവേകത്താലും മറ്റ് ദേവന്മാരെ കവിഞ്ഞ / അവരെ രക്ഷിച്ച ദേവന്‍
यस्य शुष्मात्
yasya śuṣmād
ആരുടെ പ്രചണ്ഡ ബലത്താല്‍
रोदसी अभ्यसेताम्
rodasī abhyasetām
ദ്യാവാപൃഥിവികള്‍ ഭയത്താല്‍ വിറയ്ക്കുന്നു
नृम्णस्य मह्ना
nṛmṇasya mahnā
തന്റെ പൗരുഷ മഹിമയാല്‍
स जनासः इन्द्रः
sa janāsa indraḥ
ഹേ ജനങ്ങളേ! അവനത്രേ ഇന്ദ്രന്‍ (ഈ ധ്രുവപദം)
पृथिवीं व्यथमानाम् अदृंहत्
pṛthivīṁ vyathamānām adṛṁhad
വിറയ്ക്കുന്ന ഭൂമിയെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തി ദൃഢമാക്കിയവന്‍
पर्वतान् प्रकुपितान् अरम्णात्
parvatān prakupitāṁ aramṇāt
പ്രകുപിതമായ (ഇളകുന്ന) പര്‍വതങ്ങളെ ശാന്തമാക്കിയവന്‍
अन्तरिक्षं विममे वरीयः
antarikṣaṁ vimame varīyo
വിശാലമായ അന്തരിക്ഷത്തെ അളന്നവന്‍
द्याम् अस्तभ्नात्
dyām astabhnāt
ദ്യുലോകത്തെ താങ്ങിയവന്‍
हत्वा अहिम्
hatvāhim
അഹിയെ (വരള്‍ച്ചയുടെ ദൈത്യന്‍ വൃത്രനെ) വധിച്ച്
अरिणात् सप्त सिन्धून्
ariṇāt sapta sindhūn
അവന്‍ സപ്ത നദികളെ വിമോചിപ്പിച്ചു
गाः उदाजत्
gā udājad
അവന്‍ പശുക്കളെ (ഒളിച്ച ജലത്തെ/വെളിച്ചത്തെ) പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നു
अश्मनोः अन्तः अग्निं जजान
aśmanor antar agniṁ jajāna
രണ്ട് കല്ലുകള്‍ക്കിടയില്‍ അഗ്നിയെ ഉത്പന്നമാക്കിയവന്‍
येन इमा विश्वा च्यवना कृतानि
yenemā viśvā cyavanā kṛtāni
ആരാല്‍ ഈ സമസ്ത ചര-ജഗത്തും രചിക്കപ്പെട്ടുവോ
दासं वर्णम् अधरं गुहा अकः
dāsaṁ varṇam adharaṁ guhākaḥ
ശത്രു-സൈന്യങ്ങളെ ഒളിപ്പിച്ച് തോല്‍പ്പിച്ചവന്‍
श्वघ्नी इव जिगीवान् लक्षम् आदत्
śvaghnīva yo jigīvāṁ lakṣam ādad
വിജയിയായ ചൂതാട്ടക്കാരനെപ്പോലെ തോറ്റ ശത്രുവിന്റെ ധനം എടുക്കുന്നവന്‍
यं स्म पृच्छन्ति कुह सः इति
yaṁ smā pṛcchanti kuha seti
ആരെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങള്‍ 'അവനെവിടെ?' എന്ന് ചോദിക്കുന്നുവോ
उत इम् आहुः न एषः अस्ति इति
utem āhur naiṣo astīty
ചിലരാകട്ടെ അവനെക്കുറിച്ച് 'അവനില്ലല്ലോ' എന്നുപോലും പറയുന്നുവോ
श्रद्धा अस्मै धत्त
śraddhāsmai dhatta
അവനില്‍ ശ്രദ്ധ വയ്ക്കുവിന്‍! (അവനില്‍ വിശ്വാസമര്‍പ്പിക്കുവിന്‍)

Origin & History

Source: Rigveda 2.12

Author: Rishi Gritsamada Shaunahotra (Bhargava Shaunaka)

Period: Vedic period (c. 1500–1200 BCE)

ഇന്ദ്രനോടുള്ള ഈ പ്രസിദ്ധ സൂക്തം ഋഗ്വേദത്തിന്റെ രണ്ടാം മണ്ഡലത്തില്‍പ്പെട്ടതാണ്, ഇത് ഗൃത്സമദ ഋഷിയുടെ കുലത്തിന്റെ ഗ്രന്ഥമാണ്. ഇതിന്റെ ഋക്കുകളില്‍ ഇന്ദ്രന്‍ ദേവന്മാരില്‍ അഗ്രഗണ്യന്‍, വരള്‍ച്ചയുടെ ദൈത്യന്‍ വൃത്രന്റെ വധകര്‍ത്താവ്, സപ്ത നദികളുടെ വിമോചകന്‍, ഭൂമിയെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തി ആകാശത്തെ താങ്ങിയ കാസ്മിക് വീരന്‍ എന്ന് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. 'സ ജനാസ ഇന്ദ്രഃ' ധ്രുവപദം ഇതിനെ സമ്പൂര്‍ണ വേദത്തിലെ ഏറ്റവും സ്മരണീയവും ആവര്‍ത്തിച്ച് ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നതുമായ സൂക്തങ്ങളിലൊന്നാക്കുന്നു.

Frequently Asked Questions

ഇന്ദ്ര സൂക്തം എന്താണ്?
ഇത് ഋഗ്വേദം ൨.൧൨ സൂക്തമാണ്, ഗൃത്സമദ ഋഷി രചിച്ചത്, ദേവരാജന്‍ ഇന്ദ്രന്റെ മഹിമയെ പാടുന്നു. ഇത് തന്റെ ധ്രുവപദമായ 'സ ജനാസ ഇന്ദ്രഃ' — 'ഹേ ജനങ്ങളേ! അവനത്രേ ഇന്ദ്രന്‍' — എന്നതിന് പ്രസിദ്ധമാണ്, ഇത് അവന്റെ വീരകര്‍മങ്ങളുടെ വര്‍ണനയോടെ ഓരോ ഋക്കിനെയും അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.
'സ ജനാസ ഇന്ദ്രഃ' എന്നതിന്റെ അര്‍ഥം എന്താണ്?
ഇതിന്റെ അര്‍ഥം 'ഹേ ജനങ്ങളേ! അവനത്രേ ഇന്ദ്രന്‍.' ഓരോ പരാക്രമത്തെയും വര്‍ണിച്ച ശേഷം — വൃത്ര-വധം, നദികളുടെ വിമോചനം, ആകാശത്തെ താങ്ങല്‍ — ഋഷി കര്‍ത്താവിലേക്ക് ചൂണ്ടി സമസ്ത ജനങ്ങളോടും ഇവനത്രേ ഇന്ദ്രന്‍ എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച്, അവനില്‍ തിരിച്ചറിവും ശ്രദ്ധയും വയ്ക്കാന്‍ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
ഇന്ദ്രന്‍ വൃത്രനെ വധിച്ച കഥ എന്താണ്?
വൃത്രന്‍ കാസ്മിക് ജലത്തെ തടഞ്ഞുവച്ച് വരള്‍ച്ച ഉണ്ടാക്കിയ സര്‍പ്പ-ദൈത്യനായിരുന്നു. ഇന്ദ്രന്‍ തന്റെ വജ്രായുധത്താല്‍ വൃത്രനെ വധിച്ച് സപ്ത നദികളെ വിമോചിപ്പിച്ച്, ജീവനെയും ക്രമത്തെയും പുനഃസ്ഥാപിച്ചു — ഇത് നിശ്ചലതയ്ക്കുമേല്‍ വെളിച്ചത്തിന്റെയും ജീവന്റെയും വിജയത്തെ പ്രതീകവത്കരിക്കുന്ന ഋഗ്വേദത്തിന്റെ കേന്ദ്ര പുരാണമാണ്.
ചിലര്‍ ഇന്ദ്രന്റെ അസ്തിത്വത്തെ സംശയിക്കുന്നുവെന്ന് സൂക്തം എന്തുകൊണ്ട് പറയുന്നു?
അഞ്ചാമത്തെ ഋക്ക് ചിലര്‍ 'അവനെവിടെ?' എന്ന് ചോദിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കില്‍ 'അവനില്ലല്ലോ' എന്നുപോലും പറയുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിച്ച് — 'അവനില്‍ ശ്രദ്ധ വയ്ക്കുവിന്‍; അവനത്രേ ഇന്ദ്രന്‍' എന്ന് മറുപടി നല്‍കുന്നു. ഇത് അദൃശ്യമായിരുന്നാലും സമസ്തത്തെയും താങ്ങുന്ന ദിവ്യ ശക്തിയിലുള്ള ശ്രദ്ധയ്ക്കുള്ള ശക്തമായ ഒരു ആഹ്വാനമാണ്.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →