മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം — Word-by-Word Meaning
महामृत्युंजय मंत्र
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ॐ
Om
പവിത്ര ആദിനാദവും ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പ്രതീകവും — പരമ ദിവ്യ സത്യം
त्र्यम्बकम्
Tryambakam
ത്രിനേത്രൻ (ശിവൻ) — അവിടുത്തെ മൂന്നു കണ്ണുകള് സൂര്യൻ (വലത്), ചന്ദ്രൻ (ഇടത്), അഗ്നി (മൂന്നാം കണ്ണ്)
यजामहे
Yajamahe
നാം ആരാധിക്കുന്നു / ബഹുമാനിക്കുന്നു / അര്പ്പിക്കുന്നു — കൂട്ടായ, നിരന്തര ഉപാസന
सुगन्धिम्
Sugandhim
ദിവ്യസുഗന്ധമുള്ളവൻ / ഉത്തമ സാരമുള്ളവൻ — സമസ്ത സൃഷ്ടിയിലും വ്യാപിച്ച അന്തരംഗ സാരം
पुष्टिवर्धनम्
Pushtivardhanam
പോഷണത്തെ വര്ധിപ്പിച്ച് ബലപ്പെടുത്തുന്നവൻ — സമസ്ത വളര്ച്ച, ബലം, സമൃദ്ധിയുടെ ഉറവിടം
उर्वारुकम्
Urvarukam
പഴുത്ത വെള്ളരിക്ക (അല്ലെങ്കില് വലിയ ചുരയ്ക്ക) — മുഖ്യ രൂപകം: സ്വാഭാവികമായി വേര്പെടുന്ന പക്വമായ ആത്മാവ്
इव
Iva
പോലെ / പോലെത്തന്നെ — രൂപകത്തെ പ്രാര്ഥനയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഉപമാപദം
बन्धनात्
Bandhanan
തന്റെ ബന്ധനത്തില്നിന്ന് / തന്നെ പിടിച്ചുനിര്ത്തുന്ന തണ്ടില്നിന്ന് — ആസക്തി, കര്മം, അഹങ്കാരം, ഭയം
मृत्योः
Mrityoh
മൃത്യുവില്നിന്ന് — ഭൗതിക മരണം, മൃത്യുഭയം, നിര്ബന്ധിത പുനര്ജന്മം
मुक्षीय
Mukshiya
മോചിപ്പിക്കട്ടെ / സ്വതന്ത്രമാക്കട്ടെ — കേന്ദ്ര പ്രാര്ഥന, 'മോക്ഷം' അതേ ധാതുവില്നിന്ന്
मा
Maa
അല്ല / വേണ്ട — സൂക്ഷ്മമായ നിഷേധം
अमृतात्
Amritat
അമര്ത്യതയില്നിന്ന് / അമൃതതത്ത്വത്തില്നിന്ന് — നമ്മെ ദിവ്യ ശാശ്വത ഉറവിടത്തില്നിന്ന് വേര്പെടുത്തരുത്
Complete Translation
ദിവ്യസുഗന്ധമുള്ളവനും സകലജീവികളെയും പോഷിപ്പിച്ച് ബലപ്പെടുത്തുന്നവനുമായ ത്രിനേത്രനെ (ശിവനെ) നാം ആരാധിക്കുന്നു. പഴുത്ത വെള്ളരിക്ക വള്ളിയിൽനിന്ന് സ്വാഭാവികമായി വേർപെടുന്നതുപോലെ — അവിടുന്ന് നമ്മെ മൃത്യുവിൽനിന്നും (മൃത്യുഭയത്തിൽനിന്നും) മോചിപ്പിക്കട്ടെ, എന്നാൽ അമർത്യതയിൽനിന്ന് (മോക്ഷത്തിൽനിന്ന്) അല്ല.
Origin & History
Source: Rigveda (7.59.12)
Author: Rishi Vasishtha
Period: 1500 BCE
മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം വസിഷ്ഠ മഹർഷിക്ക് വെളിപ്പെട്ട്, പിന്നീട് ബാലനായ മാർക്കണ്ഡേയന്റെ കഥയുടെ കേന്ദ്രമായി. മാർക്കണ്ഡേയന് 16 വയസ്സിൽ മൃത്യു നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ പിതാവ് ഈ മന്ത്രം പഠിപ്പിച്ചു. 16-ാം പിറന്നാളിൽ യമധർമരാജൻ അവനെ കൊണ്ടുപോകാൻ വന്നപ്പോൾ, മാർക്കണ്ഡേയൻ ശിവലിംഗത്തെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ഈ മന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഭഗവാൻ ശിവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട്, യമനെ തോൽപ്പിച്ച്, മാർക്കണ്ഡേയന് അമര ജീവിതം വരമായി നൽകി. അതിനാലാണ് ഈ മന്ത്രം മൃത-സഞ്ജീവനി മന്ത്രം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
Frequently Asked Questions
മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം എന്നാൽ എന്ത്?▼
മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം (ഓം ത്ര്യംബകം യജാമഹേ) ഋഗ്വേദത്തിൽനിന്ന് (7.59.12) എടുത്ത വൈദിക മന്ത്രമാണ്, ഇത് ഭഗവാൻ ശിവന് മൃത്യുഞ്ജയ രൂപത്തിൽ സമർപ്പിച്ചതാണ്. ഇത് വൈദിക പാരമ്പര്യത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ആരോഗ്യ, സംരക്ഷണ മന്ത്രം, രോഗം, ഭയം, അപകടം, അകാല മൃത്യുവിന്മേലുള്ള വിജയം, ആത്മീയ മോക്ഷം എന്നിവയ്ക്കായി ജപിക്കുന്നു.
മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രത്തിന്റെ പദാർഥം എന്ത്?▼
ഓം = ആദി നാദം. ത്ര്യംബകം = ത്രിനേത്രൻ (ശിവൻ). യജാമഹേ = നാം ആരാധിക്കുന്നു. സുഗന്ധിം = ദിവ്യസുഗന്ധമുള്ളവൻ. പുഷ്ടിവർധനം = സർവപോഷകൻ, ബലപ്രദായകൻ. ഉർവാരുകമിവ = പഴുത്ത വെള്ളരിക്ക പോലെ. ബന്ധനാത് = തന്റെ ബന്ധനത്തിൽനിന്ന് (വള്ളിയിൽനിന്ന്). മൃത്യോഃ = മൃത്യുവിൽനിന്ന്. മുക്ഷീയ = നമ്മെ മോചിപ്പിക്കട്ടെ. മാ അമൃതാത് = അമൃതത്വത്തിൽനിന്നല്ല — നമ്മെ ദിവ്യത്തിൽനിന്ന് വേർപെടുത്തരുത്.
മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം എത്ര തവണ ജപിക്കണം?▼
108 തവണ പരമ്പരാഗത വിധി, ഉത്തമമായി രുദ്രാക്ഷ മാലയോടെ. ക്രമമായ അഭ്യാസത്തിന് ദിവസവും 11 തവണ ഏറെ ഫലപ്രദം. മഹാമൃത്യുഞ്ജയ പുരശ്ചരണത്തിന് (തീവ്ര സാധന) 1,25,000 തവണ വിധി. രോഗമോ പ്രതിസന്ധിയോ ഉള്ളപ്പോൾ: 40 ദിവസം ദിവസവും 108 തവണ.
മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രവും മൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്ത്?▼
രണ്ടും ഒരേ മന്ത്രമാണ്. മൃത്യുഞ്ജയ എന്നാൽ മൃത്യുവിനെ ജയിച്ചവൻ. മഹാ എന്നാൽ മഹത്തായ — അതിനാൽ മഹാമൃത്യുഞ്ജയ എന്നാൽ മൃത്യുവിന്മേലുള്ള മഹാവിജയം. ഇതിനെ രുദ്ര മന്ത്രം, ത്ര്യംബക മന്ത്രം, മൃത-സഞ്ജീവനി മന്ത്രം എന്നും വിളിക്കുന്നു.
മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം എപ്പോൾ ജപിക്കണം?▼
ബ്രഹ്മ മുഹൂർത്തം (സൂര്യോദയത്തിന് 1.5 മണിക്കൂർ മുമ്പ്) ഏറ്റവും ശക്തമായ സമയം. തിങ്കളാഴ്ച ഏറ്റവും പവിത്ര ദിനം — ശിവന്റെ ദിനം. പ്രദോഷവും മഹാശിവരാത്രിയും വർഷത്തിലെ ഉത്തമ അവസരങ്ങൾ. രോഗം, ഭയം, അപകടം, മരണസമീപം അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും ജീവിത പ്രതിസന്ധിയിൽ ജപിക്കുക.
മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രവും ഗായത്രീ മന്ത്രവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്ത്?▼
രണ്ടും ഉത്തമ വൈദിക മന്ത്രങ്ങളാണ് എന്നാൽ വ്യത്യസ്ത ലക്ഷ്യങ്ങളുള്ളവ. ഗായത്രീ മന്ത്രം (ഋഗ്വേദം 3.62.10) സൂര്യനെ ദിവ്യ ബുദ്ധി രൂപത്തിൽ ആരാധിക്കുന്നു — ഇത് മനസ്സിനെ പ്രകാശിപ്പിച്ച് ജ്ഞാനം നൽകുന്നു. മഹാമൃത്യുഞ്ജയ ശിവനെ മൃത്യുഞ്ജയ രൂപത്തിൽ ആരാധിക്കുന്നു — ഇത് ആരോഗ്യം, സംരക്ഷണം, മോക്ഷം നൽകുന്നു. രണ്ടും പരസ്പര പൂരകങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
സ്ത്രീകൾക്ക് മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം ജപിക്കാമോ?▼
അതെ, തീർച്ചയായും. ഈ മന്ത്രം സകല മനുഷ്യർക്കും വേണ്ടിയാണ്. ഋഗ്വേദത്തിൽ ദിവ്യത്തെ തേടുന്ന എല്ലാവർക്കും പ്രാപ്യമായ മന്ത്രങ്ങളുണ്ട്. മന്ത്രംതന്നെ 'യജാമഹേ' — നാം ആരാധിക്കുന്നു — എന്നു പറയുന്നു, ഇത് യാതൊരു ലിംഗഭേദവുമില്ലാത്ത കൂട്ടായ പ്രാർഥനയാണ്.
മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രത്തിന്റെ ശരിയായ ഉച്ചാരണം എന്ത്?▼
പ്രധാന ഉച്ചാരണ ബിന്ദുക്കൾ: ത്ര്യംബകം = ത്ര്യ-അം-ബ-കം ('ത്ര്യ' ഒരേ അക്ഷരം, 'ത്രി-യം' അല്ല). യജാമഹേ = യ-ജാ-മ-ഹേ. സുഗന്ധിം = സു-ഗന്ധി-ം. പുഷ്ടിവർധനം = പുഷ്ടി-വർധ-നം. ഉർവാരുകമിവ = ഉർ-വാ-രു-ക-മി-വ. മൃത്യോർമുക്ഷീയ = മൃത്യോർ-മുക്ഷീ-യ. മാ അമൃതാത് = മാ-അമ്-രി-താത്.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →