ദശാവതാര സ്തോത്രം — പ്രളയപയോധിജലേ (ജയദേവൻ) — Word-by-Word Meaning
दशावतार स्तोत्रम् — प्रलयपयोधिजले (जयदेव)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
Complete Translation
ജയദേവന്റെ ഗീതഗോവിന്ദത്തിൽ നിന്നെടുത്ത, വിഷ്ണു ഭഗവാന്റെ പത്ത് അവതാരങ്ങളുടെ (ദശാവതാരം) പ്രസിദ്ധമായ സ്തുതിഗീതം — അവിടുത്തെ മത്സ്യം (മീൻ), കൂർമം (ആമ), വരാഹം (പന്നി), നരസിംഹം (നര-സിംഹം), വാമനൻ (കുള്ളൻ), പരശുരാമൻ, രാമൻ, ബലരാമൻ, ബുദ്ധൻ, കല്കി എന്നീ രൂപങ്ങളിൽ നമിക്കുന്നു; ഓരോ ശ്ലോകവും 'ജയ ജഗദീശ ഹരേ' എന്ന് അവസാനിക്കുന്നു — അല്ലയോ വിശ്വനാഥാ, അല്ലയോ ഹരീ, അങ്ങേക്ക് ജയം!
Origin & History
Source: Gita Govinda by Jayadeva
Author: Jayadeva
Period: 12th century
ജയദേവൻ, രാജാ ലക്ഷ്മണ സേനന്റെ ആസ്ഥാന കവിയും ഒഡിശയിലെ കേന്ദുലി (കേന്ദുബില്വ) വാസിയും, ഗീത ഗോവിന്ദം രചിച്ചു — ഇത് സംസ്കൃത ഭക്തി കാവ്യത്തിന്റെ പരമോന്നത കൃതികളിൽ ഒന്നാണ്. അതിന്റെ ആരംഭ ദശാവതാര സ്തോത്രം, 'പ്രളയപയോധിജലേ', വിഷ്ണുവിന്റെ ദശ അവതാരങ്ങളെ സ്തുതിക്കുകയും നൂറ്റാണ്ടുകളായി പുരിയിൽ ഭഗവാൻ ജഗന്നാഥന്റെ സേവയിൽ പാടുകയും ചെയ്തു, ഇത് അതിനെ ഒഡിശയുടെയും സമസ്ത വൈഷ്ണവരുടെയും ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട സ്തോത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാക്കി മാറ്റി.
Frequently Asked Questions
'പ്രളയപയോധിജലേ' ദശാവതാര സ്തോത്രം എന്നാൽ എന്താണ്?▼
ഇത് ജയദേവന്റെ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ദശ അവതാരങ്ങൾക്ക് — മത്സ്യ, കൂർമ, വരാഹ, നരസിംഹ, വാമന, പരശുരാമ, രാമ, ബലരാമ, ബുദ്ധ, കല്കി — സമർപ്പിച്ച പ്രസിദ്ധ സ്തുതിയാണ്, ഇത് ഗീത ഗോവിന്ദത്തിൽ നിന്ന് എടുത്തതും 'പ്രളയപയോധിജലേ' എന്ന് ആരംഭിക്കുന്നതുമാണ്. ഓരോ ശ്ലോകവും 'കേശവ ധൃത... ജയ ജഗദീശ ഹരേ' എന്ന ധ്രുവത്തോടെ അവസാനിക്കുന്നു.
ഇത് ആരാണ് രചിച്ചത്?▼
ഇത് ജയദേവൻ (౧౨ാം നൂറ്റാണ്ട്), ഒഡിശയിലെ കേന്ദുലിയിലെ മഹാ സംസ്കൃത കവി, തന്റെ കാവ്യ കൃതിയായ ഗീത ഗോവിന്ദത്തിന്റെ ഭാഗമായി രചിച്ചതാണ്. ഇത് പുരി ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവാൻ ജഗന്നാഥന്റെ മുന്നിൽ ദിവസവും പാടുകയും ഒഡിയ ഭക്തി പാരമ്പര്യത്തിന്റെ നിധിയുമാണ്.
ഏതൊക്കെ ദശ അവതാരങ്ങൾ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു, എന്തുകൊണ്ട് കൃഷ്ണനു പകരം ബലരാമൻ?▼
ദശ അവതാരങ്ങൾ മത്സ്യ, കൂർമ, വരാഹ, നരസിംഹ, വാമന, പരശുരാമ, രാമ, ബലരാമ, ബുദ്ധ, കല്കി. ഈ വൈഷ്ണവ (പ്രത്യേകിച്ച് ഗൗഡീയ/ഒഡിയ) പട്ടികയിൽ ബലരാമനെ ദശത്തിൽ കണക്കാക്കുകയും കൃഷ്ണനെ സമസ്ത അവതാരങ്ങളുടെ ഉറവിടമായി (സ്വയം ഭഗവാൻ) കണക്കാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, കേവലം അവയിൽ ഒന്നായല്ല.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →