ശിവ രുദ്രാഷ്ടകം Meaning — Line by Line
शिव रुद्राष्टकम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ശിവ രുദ്രാഷ്ടകം with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Namamishamishan Nirvanarupam
- Verse 2. Nirakaramonkaramulam Turiyam
- Verse 3. Tusharadri Sankasha Gauram Gambhiram
- Verse 4. Chalakundalam Bhrusunetram Vishalam
- Verse 5. Prachandam Prakrishtam Pragalbham Paresham
- Verse 6. Kalaateeta Kalyana Kalpantakari
- Verse 7. Na Yavad Umanatha Padaaravindam
- Verse 8. Na Janami Yogam Japam Naiva Poojam
Namamishamishan Nirvanarupam
नमामीशमीशान निर्वाणरूपं विभुं व्यापकं ब्रह्मवेदस्वरूपम्। निजं निर्गुणं निर्विकल्पं निरीहं चिदाकाशमाकाशवासं भजेऽहम्॥
Namamishamishan Nirvanarupam Vibhum Vyapakam Brahmavedasvarupam Nijam Nirgunam Nirvikalpam Nireeham Chidakashamakashvasam Bhajeham
Meaningദേവദേവനെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു, ആരുടെ രൂപമാണോ മോക്ഷം തന്നെ. സർവവ്യാപി, ബ്രഹ്മത്തിന്റെയും വേദങ്ങളുടെയും സാരം. സ്വയംഭൂ, ഗുണങ്ങൾക്ക് അതീതൻ, ചിന്തയ്ക്ക് അതീതൻ, ആഗ്രഹത്തിന് അതീതൻ. ചിത്താകാശത്തിൽ വസിക്കുന്ന, ആകാശത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്ന അവനെ ഞാൻ ആരാധിക്കുന്നു.
Nirakaramonkaramulam Turiyam
निराकारमोंकारमूलं तुरीयं गिरा ज्ञान गोतीतमीशं गिरीशम्। करालं महाकाल कालं कृपालं गुणागार संसारपारं नतोऽहम्॥
Nirakaramonkaramulam Turiyam Gira Gyana Goteetameesha Girisham Karalam Mahakala Kalam Kripalam Gunagara Sansaraparam Natoham
Meaningനിരാകാരൻ, ഓംകാരത്തിന്റെ മൂലം, ബോധത്തിന്റെ നാലാമത്തെ അവസ്ഥ (തുരീയം). വാക്കിനും അറിവിനും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും അതീതൻ — ഗിരീശൻ (പർവതങ്ങളുടെ നാഥൻ). ഭയങ്കരനെങ്കിലും കരുണാമയൻ, സ്വയം മഹാകാലൻ, കാലസംഹാരകൻ. സർവഗുണങ്ങളുടെ ഇരിപ്പിടമായ, ലൗകിക അസ്തിത്വത്തിന് അതീതനായ അവനെ ഞാൻ നമിക്കുന്നു.
Tusharadri Sankasha Gauram Gambhiram
तुषाराद्रि संकाश गौरं गभीरं मनोभूत कोटिप्रभा श्री शरीरम्। स्फुरन्मौलि कल्लोलिनी चारुगंगा लसद्भालबालेन्दु कण्ठे भुजंगा॥
Tusharadri Sankasha Gauram Gambhiram Manobhuta Kotiprabha Shri Shariram Sfuranmauli Kallolini Charuganga Lasat Bhalabaalendu Kanthe Bhujanga
Meaningമഞ്ഞുമലപോലെ വെളുത്തവൻ, ഗംഭീരൻ, ആഴമേറിയവൻ. അവന്റെ ദിവ്യശരീരം കോടിക്കണക്കിന് കാമദേവന്മാരുടെ പ്രഭയോടെ ശോഭിക്കുന്നു. സുന്ദരിയായ ഗംഗ അവന്റെ ശിരസ്സിൽ നിന്ന് പതിക്കുന്നു. അർധചന്ദ്രൻ അവന്റെ നെറ്റിയെ അലങ്കരിക്കുന്നു, സർപ്പങ്ങൾ അവന്റെ കണ്ഠത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
Chalakundalam Bhrusunetram Vishalam
चलत्कुण्डलं भ्रूसुनेत्रं विशालं प्रसन्नाननं नीलकण्ठं दयालम्। मृगाधीशचर्माम्बरं मुण्डमालं प्रियं शंकरं सर्वनाथं भजामि॥
Chalakundalam Bhrusunetram Vishalam Prasannaananam Neelakantham Dayalam Mrigadhishcharmambaram Mundamalam Priyam Shankaram Sarvanatham Bhajami
Meaningആടുന്ന കുണ്ഡലങ്ങളോടെ, സുന്ദരമായ പുരികങ്ങളോടെ, വിശാലമായ കണ്ണുകളോടെ. ശാന്തമായ മുഖത്തോടെ, നീലകണ്ഠത്തോടെ, കരുണാമയ സ്വഭാവത്തോടെ. സിംഹചർമവും കപാലമാലയും അണിഞ്ഞ്. എല്ലാവരുടെയും നാഥനായ പ്രിയ ശങ്കരനെ ഞാൻ ആരാധിക്കുന്നു.
Prachandam Prakrishtam Pragalbham Paresham
प्रचण्डं प्रकृष्टं प्रगल्भं परेशं अखण्डं अजं भानुकोटिप्रकाशम्। त्रयः शूलनिर्मूलनं शूलपाणिं भजेऽहं भवानीपतिं भावगम्यम्॥
Prachandam Prakrishtam Pragalbham Paresham Akhandam Ajam Bhanukotiprakasham Trayah Shulanirmoolanam Shulapanim Bhajeham Bhavanipatim Bhavagamyam
Meaningഉഗ്രൻ, പരമൻ, പ്രചണ്ഡൻ, പരമേശ്വരൻ. അഖണ്ഡൻ, അജൻമൻ, കോടിക്കണക്കിന് സൂര്യന്മാരുടെ തേജസ്സോടെ ജ്വലിക്കുന്നവൻ. തന്റെ കയ്യിലെ ത്രിശൂലത്താൽ മൂന്ന് താപങ്ങളെ പിഴുതെറിയുന്നവൻ. ഭക്തിയിലൂടെ ലഭ്യമാകുന്ന ഭവാനീപതിയെ ഞാൻ ആരാധിക്കുന്നു.
Kalaateeta Kalyana Kalpantakari
कलातीत कल्याण कल्पान्तकारी सदा सज्जनानन्ददाता पुरारी। चिदानन्दसंदोह मोहापहारी प्रसीद प्रसीद प्रभो मन्मथारी॥
Kalaateeta Kalyana Kalpantakari Sada Sajjanananddadata Purari Chidanandasandoha Mohaphari Praseeda Praseeda Prabho Manmathari
Meaningകാലാതീതൻ, മംഗളകരൻ, സൃഷ്ടിയുടെ അന്ത്യത്തിൽ സംഹാരകൻ. സജ്ജനങ്ങൾക്ക് എന്നും ആനന്ദം നൽകുന്നവൻ, ത്രിപുരസംഹാരകൻ. ആനന്ദ-ചൈതന്യത്തിന്റെ പുഞ്ജം, മോഹത്തെ നീക്കുന്നവൻ. പ്രസാദിക്കൂ, പ്രസാദിക്കൂ, ഓ പ്രഭോ, കാമസംഹാരകാ.
Na Yavad Umanatha Padaaravindam
न यावद् उमानाथ पादारविन्दं भजन्तीह लोके परे वा नराणाम्। न तावत्सुखं शान्ति सन्तापनाशं प्रसीद प्रभो सर्वभूताधिवासम्॥
Na Yavad Umanatha Padaaravindam Bhajantiha Loke Pare Va Naranaam Na Tavatsukham Shanti Santapanasham Praseeda Prabho Sarvabhutadhivasam
Meaningഈ ലോകത്തിലോ പരലോകത്തിലോ മനുഷ്യർ ഉമാപതിയുടെ പാദപദ്മങ്ങളെ പൂജിക്കാത്തിടത്തോളം, അവർക്ക് സുഖമോ ശാന്തിയോ ദുഃഖത്തിന്റെ അന്ത്യമോ ലഭിക്കില്ല. പ്രസാദിക്കൂ, ഓ സർവഭൂതങ്ങളിലും വസിക്കുന്ന പ്രഭോ.
Na Janami Yogam Japam Naiva Poojam
न जानामि योगं जपं नैव पूजां नतोऽहं सदा सर्वदा शम्भु तुभ्यम्। जरा जन्म दुःखौघ तातप्यमानं प्रभो पाहि आपन्नमामीश शम्भो॥
Na Janami Yogam Japam Naiva Poojam Natoham Sada Sarvada Shambhu Tubhyam Jara Janma Duhkhaugha Tatapyamanam Prabho Pahi Aapannamameesh Shambho
Meaningഎനിക്ക് യോഗം അറിയില്ല, ജപം അറിയില്ല, പൂജയും അറിയില്ല. ഞാൻ വെറുതെ നിന്നെ എന്നും എപ്പോഴും നമിക്കുന്നു, ഓ ശംഭോ. വാർധക്യം, ജൻമം, ദുഃഖങ്ങളുടെ താപത്താൽ കത്തിയെരിഞ്ഞ് — ഓ പ്രഭോ, ഈ നിസ്സഹായനെ രക്ഷിക്കൂ, ഓ ഈശാ, ഓ ശംഭോ!
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Composed by Goswami Tulsidas
Author: Goswami Tulsidas
Period: 16th century CE
ശിവനോടുള്ള തന്റെ ഗാഢമായ ഭക്തിയുടെ ആവിഷ്കാരമായാണ് തുളസീദാസ് ഈ അഷ്ടകം രചിച്ചത്. അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും രാമഭക്തനായി അറിയപ്പെട്ടെങ്കിലും, ശിവനെ പരമ ആദരവോടെ കണ്ടു — രാമചരിതമാനസത്തിൽ ശിവനെ രാമന്റെ ആദ്യ ഭക്തനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഈ അഷ്ടകം എട്ട് ശ്ലോകങ്ങളിൽ മാത്രം ഏറ്റവും നിരാകാര തത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് (നിർഗുണ ബ്രഹ്മം) ഏറ്റവും ആത്മീയ ശരണാഗതി വരെയുള്ള (ദീന ഭക്തന്റെ വിലാപം) സമ്പൂർണ ആത്മീയ യാത്രയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
രുദ്രാഷ്ടകം ആര് രചിച്ചു?▼
അവസാന ശ്ലോകത്തിന്റെ അർഥമെന്ത്?▼
രണ്ടാം ശ്ലോകത്തിൽ പറയുന്ന തുരീയാവസ്ഥ എന്താണ്?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →