Mantra.Tips

ശിവ മാനസ പൂജ Meaning — Line by Line

शिव मानस पूजा

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ശിവ മാനസ പൂജ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Ratnaih kalpitamasanam himajalaih snanam cha divyambaram nanaratnavibhushitam mrigamadamodankitam chandanam
  2. Verse 2. Sauvarne navaratnakhandarachite patre ghritam payasam bhakshyam panchavidham payodadhiyutam rambhaphalam panakam
  3. Verse 3. Chhatram chamarayoryugam vyajanakam chadarshakam nirmalam vinabherimridangakahalakala gitam cha nrityam tatha
  4. Verse 4. Atma tvam girija matih sahacharah pranah shariram griham puja te vishayopabhogarachana nidra samadhisthitih
  5. Verse 5. Karacharanakritam vakkayajam karmajam va shravananayanajam va manasam vaparadham
Verse 1#

Ratnaih kalpitamasanam himajalaih snanam cha divyambaram nanaratnavibhushitam mrigamadamodankitam chandanam

रत्नैः कल्पितमासनं हिमजलैः स्नानं दिव्याम्बरं नानारत्नविभूषितं मृगमदामोदाङ्कितं चन्दनम्। जातीचम्पकबिल्वपत्ररचितं पुष्पं धूपं तथा दीपं देव दयानिधे पशुपते हृत्कल्पितं गृह्यताम्॥

Ratnaih kalpitamasanam himajalaih snanam cha divyambaram nanaratnavibhushitam mrigamadamodankitam chandanam Jatichampakabilvapatrarachitam pushpam cha dhupam tatha dipam deva dayanidhe pashupate hritkalpitam grihyatam

Meaningരത്നങ്ങളാൽ രചിച്ച സിംഹാസനം, ശീതള ഹിമജലത്തിലെ സ്നാനം, അനേകം രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ദിവ്യ വസ്ത്രം, കസ്തൂരി സുഗന്ധ ചന്ദനം; മുല്ല, ചമ്പകം, ബിൽവപത്രങ്ങളാൽ രചിച്ച പുഷ്പം, ധൂപം, ദീപം — ഓ പ്രഭോ, കരുണാനിധിയേ, പശുപതിയേ, എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ രചിച്ച ഈ പൂജ സ്വീകരിക്കുക.

Verse 2#

Sauvarne navaratnakhandarachite patre ghritam payasam bhakshyam panchavidham payodadhiyutam rambhaphalam panakam

सौवर्णे नवरत्नखण्डरचिते पात्रे घृतं पायसं भक्ष्यं पञ्चविधं पयोदधियुतं रम्भाफलं पानकम्। शाकानामयुतं जलं रुचिकरं कर्पूरखण्डोज्ज्वलं ताम्बूलं मनसा मया विरचितं भक्त्या प्रभो स्वीकुरु॥

Sauvarne navaratnakhandarachite patre ghritam payasam bhakshyam panchavidham payodadhiyutam rambhaphalam panakam Shakanamayutam jalam ruchikaram karpurakhandojjvalam tambulam manasa maya virachitam bhaktya prabho svikuru

Meaningനവരത്നങ്ങൾ പതിച്ച സ്വർണ പാത്രത്തിൽ നെയ്യ്, മധുര പായസം, അഞ്ച് തരം ഭക്ഷ്യം, പാൽ, തൈര്, വാഴപ്പഴങ്ങൾ, മധുര പാനകം; അനേകം ശാകങ്ങൾ, കർപ്പൂര കണങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന രുചികര ജലം, താംബൂലം — ഇതെല്ലാം എന്റെ മനസ്സിൽ ഭക്തിയോടെ രചിച്ചത്, ഓ പ്രഭോ, സ്വീകരിക്കുക.

Verse 3#

Chhatram chamarayoryugam vyajanakam chadarshakam nirmalam vinabherimridangakahalakala gitam cha nrityam tatha

छत्रं चामरयोर्युगं व्यजनकं चादर्शकं निर्मलं वीणाभेरिमृदङ्गकाहलकला गीतं नृत्यं तथा। साष्टाङ्गं प्रणतिः स्तुतिर्बहुविधा ह्येतत्समस्तं मया सङ्कल्पेन समर्पितं तव विभो पूजां गृहाण प्रभो॥

Chhatram chamarayoryugam vyajanakam chadarshakam nirmalam vinabherimridangakahalakala gitam cha nrityam tatha Sashtangam pranatih stutirbahuvidha hyetatsamastam maya sankalpena samarpitam tava vibho pujam grihana prabho

Meaningഛത്രം, ചാമരങ്ങളുടെ ജോഡി, വിശറി, നിർമല ദർപ്പണം; വീണ, ഭേരി, മൃദംഗം, കാഹളം സംഗീത കല, ഗീതം, നൃത്തം; അഷ്ടാംഗ പ്രണാമം, അനേക വിധ സ്തുതി — ഇതെല്ലാം എന്റെ ഹൃദയപൂർവ സങ്കൽപത്താൽ നിനക്ക് സമർപ്പിച്ചു, ഓ വിഭോ; ഈ പൂജ ഗ്രഹിക്കുക, ഓ പ്രഭോ.

Verse 4#

Atma tvam girija matih sahacharah pranah shariram griham puja te vishayopabhogarachana nidra samadhisthitih

आत्मा त्वं गिरिजा मतिः सहचराः प्राणाः शरीरं गृहं पूजा ते विषयोपभोगरचना निद्रा समाधिस्थितिः। सञ्चारः पदयोः प्रदक्षिणविधिः स्तोत्राणि सर्वा गिरो यद्यत्कर्म करोमि तत्तदखिलं शम्भो तवाराधनम्॥

Atma tvam girija matih sahacharah pranah shariram griham puja te vishayopabhogarachana nidra samadhisthitih Sancharah padayoh pradakshinavidhih stotrani sarva giro yadyatkarma karomi tattadakhilam shambho tavaradhanam

Meaningനീ തന്നെ എന്റെ ആത്മാവ്; പാർവതി (ഗിരിജ) എന്റെ ബുദ്ധി; എന്റെ പ്രാണങ്ങൾ നിന്റെ സഹചരർ; എന്റെ ശരീരം നിന്റെ ഗൃഹം; എന്റെ സമസ്ത വിഷയ ഭോഗം നിന്റെ പൂജ; എന്റെ നിദ്ര സമാധി സ്ഥിതി; എന്റെ ഓരോ ചുവടും നിന്റെ പ്രദക്ഷിണം, എന്റെ സമസ്ത വാക്കും നിന്റെ സ്തുതി — ഓ ശംഭോ, ഞാൻ ചെയ്യുന്ന ഓരോ കർമവും നിന്റെ ആരാധന തന്നെ.

Verse 5#

Karacharanakritam vakkayajam karmajam va shravananayanajam va manasam vaparadham

करचरणकृतं वाक्कायजं कर्मजं वा श्रवणनयनजं वा मानसं वापराधम्। विहितमविहितं वा सर्वमेतत्क्षमस्व जय जय करुणाब्धे श्रीमहादेव शम्भो॥

Karacharanakritam vakkayajam karmajam va shravananayanajam va manasam vaparadham Vihitamavihitam va sarvametatkshamasva jaya jaya karunabdhe shrimahadeva shambho

Meaningകൈകൊണ്ടോ കാലുകൊണ്ടോ, വാക്ക്, കായം അല്ലെങ്കിൽ കർമം കൊണ്ടോ, ചെവികൊണ്ടോ കണ്ണുകൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സുകൊണ്ടോ ചെയ്ത — ഏതു അപരാധവും, വിഹിതമോ അവിഹിതമോ, അതെല്ലാം ക്ഷമിക്കുക, ഓ കരുണാസാഗരമേ; ജയം, ജയം, ശ്രീ മഹാദേവാ, ശംഭോ!

Word-by-Word Breakdown

मानस पूजा
Manasa Puja
മാനസ പൂജ — പൂർണമായും മനസ്സിൽ (മാനസ) ചെയ്യുന്ന പൂജ, എല്ലാം മാനസികമായി അർപ്പിക്കൽ
पशुपते
Pashupate
പശുപതേ — ഓ പശുപതിയേ — ശിവൻ, സമസ്ത ജീവികളുടെ (പശു) പ്രഭു (പതി)
हृत्कल्पितम्
Hrit-kalpitam
ഹൃത്കൽപിതമ് — ഹൃദയത്തിൽ (ഹൃത്) രചിച്ച (കൽപിത) — ഭക്തിയോടെ കൽപിച്ച അർപ്പണങ്ങൾ
साष्टाङ्गं प्रणतिः
Sashtanga Pranati
സാഷ്ടാംഗ പ്രണതിഃ — ശരീരത്തിന്റെ എട്ട് അംഗങ്ങളാൽ നിലം സ്പർശിക്കുന്ന പ്രണാമം
क्षमस्व
Kshamasva
ക്ഷമസ്വ — 'ക്ഷമിക്കുക' — ഓരോ ദോഷവും ക്ഷമിക്കാൻ അവസാന ശ്ലോകത്തിന്റെ പ്രാർഥന

Origin & History

Source: Composed by Adi Shankaracharya

Author: Adi Shankaracharya

Period: 8th century CE

ശങ്കരാചാര്യരുടെ ശിവ മാനസ പൂജ സകല 'മാനസിക പൂജകളിലും' ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടത്. അഞ്ച് ശ്ലോകങ്ങളിൽ ഭക്തൻ ശിവന് ഒരു രത്നഖചിത സിംഹാസനം, ഹിമാലയ സ്നാനം, ദിവ്യ വസ്ത്രങ്ങൾ, ഒരു സ്വർണ പാത്രത്തിൽ വിരുന്ന്, സംഗീതം, നൃത്തം, പ്രണാമം എന്നിവ സമർപ്പിക്കുന്നു — എല്ലാം ഹൃദയത്തിൽ സങ്കൽപ്പിച്ച് — പിന്നെ തന്റെ ആത്മാവ് തന്നെ ശിവനാണെന്നും, തന്റെ ഓരോ കർമ്മവും ഒരു പൂജയാണെന്നും തിരിച്ചറിയുന്നു, അവസാനം തന്റെ സകല ദോഷങ്ങൾക്കും ക്ഷമ യാചിക്കുന്നു. നൽകാൻ സ്നേഹം മാത്രമുള്ള ഭക്തന് ഇത് തികഞ്ഞ പ്രാർത്ഥനയാണ്.

Frequently Asked Questions

ശിവ മാനസ പൂജ എന്നാൽ എന്ത്?
ശിവ മാനസ പൂജ ('ശിവന്റെ മാനസിക പൂജ') ആദി ശങ്കരാചാര്യർ രചിച്ച അഞ്ച്-ശ്ലോക സ്തോത്രമാണ്, ഇതിൽ പൂജയുടെ ഓരോ വസ്തുവും — സിംഹാസനം, സ്നാനം, വസ്ത്രങ്ങൾ, ഭക്ഷണം, സംഗീതം, പ്രണാമം — ശിവന് പൂർണമായി മനസ്സിൽ സമർപ്പിക്കുന്നു. ആത്മാർത്ഥമായ പൂജ യാതൊരു ബാഹ്യ വസ്തുക്കളുമില്ലാതെ സ്നേഹം കൊണ്ട് മാത്രം ചെയ്യാമെന്ന് ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു.
മാനസിക പൂജ (മാനസ പൂജ) എന്തുകൊണ്ട് ശക്തമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു?
കാരണം പൂജയുടെ ഹൃദയം ഭക്തിയാണ്, വസ്തുക്കളല്ല. മാനസ പൂജ ആർക്കും — സമർപ്പിക്കാൻ ഒന്നുമില്ലാത്തവർക്ക്, അല്ലെങ്കിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെത്താൻ കഴിയാത്തവർക്ക് — ഉള്ളിൽ തന്നെ ഏറ്റവും സമ്പൂർണമായ പൂജ ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നു. അതിന്റെ നാലാമത്തെ ശ്ലോകം കൂടുതൽ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു, ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ഓരോ കർമ്മവും, അവബോധത്തോടെ ചെയ്താൽ, അത് സ്വയം ശിവന്റെ പൂജയാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
ശിവ മാനസ പൂജ എപ്പോൾ ജപിക്കണം?
ഇത് വിശേഷിച്ച് മഹാ ശിവരാത്രിയിലും തിങ്കളാഴ്ചകളിലും (ശിവന്റെ ദിവസം), ധ്യാനത്തിൽ, ബാഹ്യ പൂജ സാധ്യമല്ലാത്തപ്പോഴെല്ലാം ജപിക്കപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ ക്ഷമയുടെ അവസാന ശ്ലോകം ഏത് ശിവ പൂജയുടെയും സമാപനത്തിൽ ജപിക്കുന്നു.
ശിവ മാനസ പൂജയുടെ അവസാന ശ്ലോകത്തിന്റെ അർത്ഥം എന്ത്?
അവസാന ശ്ലോകം, 'കര-ചരണ-കൃതം...', കൈ, കാൽ, വാക്ക്, ശരീരം, ചെവി, കണ്ണ് അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സ് കൊണ്ട് ചെയ്ത ഓരോ അപരാധത്തിനും, അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ, ക്ഷമ യാചിക്കുകയും ശിവനെ കരുണാ സാഗരമായി വാഴ്ത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ഹിന്ദു ആരാധനയിലെ ക്ഷമയുടെ (ക്ഷമ) ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട പ്രാർത്ഥനകളിൽ ഒന്നാണ്.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →