ଆରାଧିତା ସୈବ ନୃଣାମ୍ (ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣ — ଫଳ-ଶ୍ଲୋକ) — Word-by-Word Meaning

आराधिता सैव नृणाम् (देवी की शरण — फल-श्लोक)

Every Sanskrit word explained in English

← Full Page Complete Lyrics Benefits & How to Chant

Word-by-Word Breakdown

एतत्ते कथितं भूप

etatte kathitaṃ bhūpa

ହେ ରାଜନ୍! ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ କୁହାଗଲା

देवीमाहात्म्यमुत्तमम्

devīmāhātmyamuttamam

ଦେବୀଙ୍କ ଉତ୍ତମ ମାହାତ୍ମ୍ୟ (ଦେବୀମାହାତ୍ମ୍ୟ)

ययेदं धार्यते जगत्

yayedaṃ dhāryate jagat

ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ ଧାରଣ କରାଯାଏ

विद्या ... विष्णुमायया

vidyā ... viṣṇumāyayā

ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ

विवेकिनः

vivekinaḥ

ବିବେକୀ (ବୁଦ୍ଧିମାନ) ଜନ

मोह्यन्ते

mohyante

(ତାଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା) ମୋହିତ ହୁଅନ୍ତି

तामुपैहि ... शरणं

tāmupaihi ... śaraṇaṃ

ତାଙ୍କ ଶରଣ ନିଅନ୍ତୁ

परमेश्वरीम्

parameśvarīm

ପରମେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ

आराधिता सैव नृणां

ārādhitā saiva nṛṇāṃ

ସେ ହିଁ, ଆରାଧିତ ହେଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହୁଅନ୍ତି

भोगस्वर्गापवर्गदा

bhogasvargāpavargadā

ଭୋଗ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଅପବର୍ଗ (ମୋକ୍ଷ) ଦାନକାରିଣୀ

परितुष्टा जगद्धात्री

parituṣṭā jagaddhātrī

ପରମ ପ୍ରସନ୍ନ, ଜଗତର ଧାତ୍ରୀ (ପାଳିକା)

प्रत्यक्षं प्राह चण्डिका

pratyakṣaṃ prāha caṇḍikā

ଚଣ୍ଡିକା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ (ସାକ୍ଷାତ୍) ରୂପେ କହିଲେ

यत्प्रार्थ्यते त्वया

yatprārthyate tvayā

ଯାହା ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାର୍ଥିତ ହୁଏ

कुलनन्दन

kulanandana

ହେ କୁଳନନ୍ଦନ (ବୈଶ୍ୟ ସମାଧି, କୁଳକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟୀ)

मत्तस्तत्प्राप्यतां सर्वं

mattastatprāpyatāṃ sarvaṃ

ତାହା ସବୁ ମୋ ଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ କର

परितुष्टा ददामि ते

parituṣṭā dadāmi te

ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମୁଁ ତୁମକୁ ତାହା ଦେଉଛି

Complete Translation

ଋଷି କହିଲେ — 'ହେ ରାଜନ୍! ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତମ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ କହି ଶୁଣାଇଲି। ଏପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସେହି ଦେବୀ, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ ଧାରଣ କରାଯାଏ। ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଆପଣ, ଏହି ବୈଶ୍ୟ, ଏବଂ ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ବିବେକୀ ଜନ ମୋହିତ ହୁଅନ୍ତି; କେହି କେହି ମୋହିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେହି କେହି ମୋହ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ। ହେ ମହାରାଜ! ସେହି ପରମେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଶରଣ ନିଅନ୍ତୁ। ସେ ହିଁ ଆରାଧିତ ହେଲେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭୋଗ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାନକାରିଣୀ ହୁଅନ୍ତି।' (ସେତେବେଳେ ରାଜା ଓ ବୈଶ୍ୟ ତିନି ବର୍ଷ ଆରାଧନା କରନ୍ତେ) ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ଚଣ୍ଡିକା ପରମ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ। ଦେବୀ କହିଲେ — 'ହେ ରାଜନ୍! ଏବଂ ହେ କୁଳନନ୍ଦନ! ତୁମେ ଦୁହେଁ ଯାହା ପ୍ରାର୍ଥନା କର, ତାହା ସବୁ ମୋ ଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ କର; ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମୁଁ ତୁମକୁ ତାହା ଦେଉଛି।'

Origin & History

Source: Durga Saptashati Chapter 13

Author: Sage Markandeya (Markandeya Purana)

Period: Ancient (part of the Markandeya Purana, c. 400–600 CE)

ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟର ସମାପନ ଅଧ୍ୟାୟ ତାହାର କାହାଣୀ-ଢାଞ୍ଚାକୁ ଫେରେ। ରାଜ୍ୟ ହରାଇଥିବା ରାଜା ସୁରଥ ଓ ପରିବାର ଦ୍ୱାରା ବାହାର କରାଯାଇଥିବା ବୈଶ୍ୟ ସମାଧି, ମେଧା ମୁନିଙ୍କଠାରୁ ଦେବୀଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ ମହିମା ଶୁଣିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁନି ରାଜାଙ୍କୁ ପରମ ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣ ନେବାକୁ କୁହନ୍ତି; ସେ ନିଜ ମାୟାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି ତଥାପି ପୂଜିତା ହେଲେ ଭୋଗ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦିଅନ୍ତି। ଦୁହେଁ ନଦୀ କୂଳକୁ ଯାଇ ଦେବୀଙ୍କ ମାଟି ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରି ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ପୁଷ୍ପ, ଅଗ୍ନି ଓ ସଂଯମରେ ତାଙ୍କ ଆରାଧନା କରନ୍ତି। ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଚଣ୍ଡିକା ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ମନଚାହିଁ ବର ଦିଅନ୍ତି — ସୁରଥଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ମନୁପଦ, ସମାଧିଙ୍କୁ ମୁକ୍ତିଦାୟକ ଜ୍ଞାନ — ତା'ପରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୁଅନ୍ତି, ଗ୍ରନ୍ଥ ତାହାର ସମାପନରେ ପହଞ୍ଚେ।

Frequently Asked Questions

'ଭୋଗ-ସ୍ୱର୍ଗ-ଅପବର୍ଗ-ଦା'ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼

ଏହାର ଅର୍ଥ ଦେବୀ, ପୂଜିତା ହେଲେ, ଭୋଗ (ସାଂସାରିକ ସୁଖ), ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଅପବର୍ଗ (ଅନ୍ତିମ ମୁକ୍ତି/ମୋକ୍ଷ) ଦାନକାରିଣୀ — ଅର୍ଥାତ୍ ସେ ଏହି ଜୀବନର ସମୃଦ୍ଧିଠାରୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂର୍ଣ କରନ୍ତି।

ଏହି ଶ୍ଳୋକ ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀରେ କେଉଁଠି ଆସେ?▼

ଏଗୁଡ଼ିକ ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ (ସୁରଥ ଓ ବୈଶ୍ୟଙ୍କୁ ବରଦାନ), ସମାପନ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଅଛି, ଯାହା ସପ୍ତଶତୀକୁ ଠିକ୍ ସାତ ଶହ ଶ୍ଳୋକରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ କରେ। ମେଧା ମୁନି ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣର ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ତା'ପରେ ଚଣ୍ଡିକା ବର ଦେବାକୁ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।

ରାଜା ଓ ବୈଶ୍ୟ କେଉଁ ବର ବାଛିଲେ?▼

ରାଜା ସୁରଥ, ଯିଏ ଏବେବି ସଂସାରରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ, ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଫେରି ପାଇବା ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଜନ୍ମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିତ ସାବର୍ଣି ମନୁ ହେବାକୁ ବାଛିଲେ। ବୈଶ୍ୟ ସମାଧି, ଯିଏ ଆସକ୍ତିମୁକ୍ତ ଥିଲେ, 'ମୁଁ' ଓ 'ମୋର' ର ସମ୍ପୂର୍ଣ ଭାବକୁ ତରଳାଇ ଦେଉଥିବା ଜ୍ଞାନ ବାଛିଲେ। ଦେବୀ ଉଭୟଙ୍କୁ ଦେଲେ।

ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଫଳ-ଶ୍ଳୋକ କାହିଁକି କୁହାଯାଏ?▼

କାରଣ ଏଗୁଡ଼ିକ ଦେବୀ ଭକ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପାଠର ଫଳ — ସେ ଭୋଗ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦିଅନ୍ତି ବୋଲି — ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ପାଠ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଓ ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାକୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ପଠିତ ହୁଅନ୍ତି।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →