ଅସମ୍ଭବଂ ହେମମୃଗସ୍ୟ ଜନ୍ମ — Word-by-Word Meaning
असम्भवं हेममृगस्य जन्म
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
असम्भवम्
asambhavam
ଅସମ୍ଭବ, ଯାହା ହୋଇପାରେ ନାହିଁ
हेममृगस्य
hemamṛgasya
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗର
जन्म
janma
ଜନ୍ମ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ, ଉତ୍ପତ୍ତି
तथापि
tathāpi
ତଥାପି, ତଥାପିଚ
रामः
rāmaḥ
ରାମ (ଶ୍ରୀରାମ)
लुलुभे
lulubhe
ଲୋଭିତ ହେଲେ, ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲେ, ମୋହିତ ହେଲେ
मृगाय
mṛgāya
ମୃଗ ପାଇଁ, ମୃଗର ପଛରେ
प्रायः
prāyaḥ
ସାଧାରଣତଃ, ଅଧିକାଂଶରେ
समापन्नविपत्तिकाले
samāpanna-vipatti-kāle
ଯେତେବେଳେ ବିପତ୍ତି ନିକଟ ହୁଏ, ଆସନ୍ନ ବିପଦ ସମୟରେ
धियः
dhiyaḥ
ବୁଦ୍ଧି, ମନ, ବିଚାରଶକ୍ତି
अपि
api
ମଧ୍ୟ
पुंसाम्
puṁsām
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର, ପୁରୁଷମାନଙ୍କର
मलिनी
malinī
ମଳିନ, ମ୍ଲାନ, କ୍ଷୀଣ
भवन्ति
bhavanti
ହୋଇଯାଏ, ପରିଣତ ହୁଏ
Complete Translation
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗର ଜନ୍ମ ଅସମ୍ଭବ, ତଥାପି ରାମ ସେହି ମୃଗ ପ୍ରତି ଲୋଭିତ ହେଲେ; ସତରେ, ଯେତେବେଳେ ବିପତ୍ତି ନିକଟ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ମଳିନ (ଭ୍ରମିତ) ହୋଇଯାଏ। ମାରୀଚର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗର ଲୋଭରେ ପଡ଼ି ଶ୍ରୀରାମ କିପରି ସୀତାହରଣକୁ ନେଇଯିବା ଘଟଣାବଳୀର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଟଣା ହେଲେ, ତାହା ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ଳୋକ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ।
Origin & History
Source: Subhashita drawn from the Ramayana tradition (golden deer episode, Aranya Kanda)
Author: Traditional (Subhashita reflecting on Valmiki Ramayana)
Period: Classical Sanskrit literature
ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡରେ ରାକ୍ଷସ ମାରୀଚ ରାବଣର ଆଜ୍ଞାରେ ସୀତା ଓ ରାମଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବାକୁ ଝଲସୁଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଯଦିଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ସ୍ୱଭାବତଃ ଅସମ୍ଭବ, ତଥାପି ସୀତା ତାହା ପ୍ରତି ମୋହିତ ହେଲେ ଏବଂ ରାମ ତାହାକୁ ଧରିବାକୁ ବାହାରିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ରଖି — ଆଉ ସେଥିରୁ ହିଁ ସେହି ଘଟଣା-ଶୃଙ୍ଖଳା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଯାହା ସୀତାହରଣକୁ ନେଇଗଲା। ଆସନ୍ନ ବିପତ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ମଳିନ କରେ — ଏହି ସୂତ୍ରରେ ଏହି ଶ୍ଳୋକ ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଧାରଣ କରେ।
Frequently Asked Questions
'ଅସମ୍ଭବଂ ହେମମୃଗସ୍ୟ ଜନ୍ମ' ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗର ଜନ୍ମ ଅସମ୍ଭବ, ତଥାପି ରାମ ତାହା ପ୍ରତି ଲୋଭିତ ହେଲେ।' ଏହି ଶ୍ଳୋକ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଯେତେବେଳେ ବିପତ୍ତି ଆସନ୍ନ, ସେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନୀ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ମଳିନ ହୋଇଯାଏ — ଯେପରି ରାମାୟଣରେ ଶ୍ରୀରାମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଏହି ଶ୍ଳୋକ ରାମାୟଣର କେଉଁ ପ୍ରସଙ୍ଗ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ?▼
ଏହା ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ସୂଚାଏ ଯେଉଁଠାରେ ରାକ୍ଷସ ମାରୀଚ ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରୁ ଦୂରକୁ ଟାଣିଲେ, ଆଉ ସେଥିରୁ ହିଁ ସେହି ଘଟଣାବଳୀର ଶୃଙ୍ଖଳା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଯାହା ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ସୀତାହରଣକୁ ନେଇଗଲା।
ଏହି ଶ୍ଳୋକର ଗଭୀର ଶିକ୍ଷା କ'ଣ?▼
ଯେ ନିୟତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଜନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ମ୍ଲାନ କରିପାରେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ଅସମ୍ଭବ, ତଥାପି ରାମ ତାହା ପଛରେ ଗଲେ — ବିବେକୀ ଓ ବିନମ୍ର ରହିବାର ସ୍ମରଣ, କାରଣ ଆସନ୍ନ ବିପତ୍ତି ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବିବେକକୁ ବିଚଳିତ କରିପାରେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →