ଅଷ୍ଟଭୁଜାଷ୍ଟକମ୍ Meaning — Line by Line
अष्टभुजाष्टकम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ଅଷ୍ଟଭୁଜାଷ୍ଟକମ୍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. gajendrarakṣātvaritaṃ bhavantaṃ grāhairivāhaṃ viṣayairvikṛṣṭaḥ |
- Verse 2. tvadekaśeṣo'hamanātmatantrastvatpādalipsāṃ diśatā tvayaiva |
- Verse 3. svarūparūpāstravibhūṣaṇādyaiḥ paratvacintāṃ tvayi durnivārām |
- Verse 4. śaktiṃ śaraṇyāntaraśabdabhājāṃ sāraṃ ca santolya phalāntarāṇām |
- Verse 5. abhītihetoranuvartanīyaṃ nātha tvadanyaṃ na vibhāvayāmi |
- Verse 6. tvadekatantraṃ kamalāsahāya svenaiva māṃ rakṣitum arhasi tvam |
- Verse 7. samādhibhaṅgeṣvapi sampatatsu śaraṇyabhūte tvayi baddhakakṣye |
- Verse 8. prāptābhilāṣaṃ tvadanugrahānmām padmāniṣevye tava pādapadme |
gajendrarakṣātvaritaṃ bhavantaṃ grāhairivāhaṃ viṣayairvikṛṣṭaḥ |
गजेन्द्ररक्षात्वरितं भवन्तं ग्राहैरिवाहं विषयैर्विकृष्टः । अपारविज्ञानदयानुभावम् आप्तं सतामष्टभुजं प्रपद्ये ॥ १ ॥
gajendrarakṣātvaritaṃ bhavantaṃ grāhairivāhaṃ viṣayairvikṛṣṭaḥ | apāravijñānadayānubhāvam āptaṃ satāmaṣṭabhujaṃ prapadye || 1 ||
Meaningଯେପରି ଗଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କୁମ୍ଭୀର ଟାଣିଥିଲା, ସେପରି ମୁଁ ବିଷୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଟଣା ହେଉଛି; ଗଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଧାବମାନ, ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ଅପାର ଜ୍ଞାନ-ଦୟା-ପ୍ରଭାବଯୁକ୍ତ ସେହି ଅଷ୍ଟଭୁଜ ଭଗବାନଙ୍କ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି।
tvadekaśeṣo'hamanātmatantrastvatpādalipsāṃ diśatā tvayaiva |
त्वदेकशेषोऽहमनात्मतन्त्रस्त्वत्पादलिप्सां दिशता त्वयैव । असत्समोऽप्यष्टभुजास्पदेश सत्ताम् इदानीम् उपलम्भितोऽस्मि ॥ २ ॥
tvadekaśeṣo'hamanātmatantrastvatpādalipsāṃ diśatā tvayaiva | asatsamo'pyaṣṭabhujāspadeśa sattām idānīm upalambhito'smi || 2 ||
Meaningମୁଁ କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ଶେଷ (ଅଧୀନ), ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୁହେଁ। ଯେ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣର ଆକାଂକ୍ଷା ଦେଲେ, ସେହି ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ, ଅସତ୍-ସମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏବେ ମୁଁ ସତ୍ତା (ପ୍ରକୃତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି — ହେ ଅଷ୍ଟଭୁଜ-କ୍ଷେତ୍ରର ସ୍ୱାମୀ!
svarūparūpāstravibhūṣaṇādyaiḥ paratvacintāṃ tvayi durnivārām |
स्वरूपरूपास्त्रविभूषणाद्यैः परत्वचिन्तां त्वयि दुर्निवाराम् । भोगे मृदूपक्रमताम् अभीप्सन् शीलादिभिर्वारयसीव पुंसाम् ॥ ३ ॥
svarūparūpāstravibhūṣaṇādyaiḥ paratvacintāṃ tvayi durnivārām | bhoge mṛdūpakramatām abhīpsan śīlādibhirvārayasīva puṃsām || 3 ||
Meaningଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ, ରୂପ, ଅସ୍ତ୍ର, ଆଭରଣ ଆଦିରୁ ମୋ'ଠାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଆପଣଙ୍କ ପରତ୍ୱର (ଶ୍ରେଷ୍ଠତାର) ଦୁର୍ନିବାର ଭାବକୁ — ଭୋଗରେ ସୁଲଭତା ଚାହିଁ, ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ଶୀଳ ଆଦି ଗୁଣରେ ଯେପରି ଦୂର କରିଦିଅନ୍ତି।
śaktiṃ śaraṇyāntaraśabdabhājāṃ sāraṃ ca santolya phalāntarāṇām |
शक्तिं शरण्यान्तरशब्दभाजां सारं च सन्तोल्य फलान्तराणाम् । त्वद्दास्यहेतोस्त्वयि निर्विशङ्कं न्यस्तात्मनां नाथ बिभर्षि भारम् ॥ ४ ॥
śaktiṃ śaraṇyāntaraśabdabhājāṃ sāraṃ ca santolya phalāntarāṇām | tvaddāsyahetostvayi nirviśaṅkaṃ nyastātmanāṃ nātha bibharṣi bhāram || 4 ||
Meaningହେ ନାଥ! ଅନ୍ୟ 'ଶରଣ' କୁହାଯିବା ଲୋକଙ୍କ ଶକ୍ତି ତଥା ଅନ୍ୟ ଫଳର ସାରକୁ ତଉଲି, ଆପଣଙ୍କ ଦାସ୍ୟ ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ନିଃସଂଶୟ ହୋଇ ନିଜକୁ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଭାର ଆପଣ ବହନ କରନ୍ତି।
abhītihetoranuvartanīyaṃ nātha tvadanyaṃ na vibhāvayāmi |
अभीतिहेतोरनुवर्तनीयं नाथ त्वदन्यं न विभावयामि । भयं कुतः स्यात् त्वयि सानुकम्पे रक्षा कुतः स्यात् त्वयि जातरोषे ॥ ५ ॥
abhītihetoranuvartanīyaṃ nātha tvadanyaṃ na vibhāvayāmi | bhayaṃ kutaḥ syāt tvayi sānukampe rakṣā kutaḥ syāt tvayi jātaroṣe || 5 ||
Meaningହେ ନାଥ! ଅଭୟ ପାଇଁ ଅନୁସରଣୀୟ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମୁଁ କଳ୍ପନା ମଧ୍ୟ କରେ ନାହିଁ। ଆପଣ ସାନୁକମ୍ପ ହେଲେ ଭୟ କେଉଁଠି? ଆଉ (କଦାଚିତ୍) ଆପଣ ହିଁ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ରକ୍ଷା କେଉଁଠାରୁ?
tvadekatantraṃ kamalāsahāya svenaiva māṃ rakṣitum arhasi tvam |
त्वदेकतन्त्रं कमलासहाय स्वेनैव मां रक्षितुम् अर्हसि त्वम् । त्वयि प्रवृत्ते मम किं प्रयासैस्त्वय्यप्रवृत्ते मम किं प्रयासैः ॥ ६ ॥
tvadekatantraṃ kamalāsahāya svenaiva māṃ rakṣitum arhasi tvam | tvayi pravṛtte mama kiṃ prayāsaistvayyapravṛtte mama kiṃ prayāsaiḥ || 6 ||
Meaningହେ କମଳାସହାୟ (ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି)! ମୁଁ କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ତେଣୁ ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ ହିଁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆପଣ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ ମୋ' ପ୍ରୟାସରେ କ'ଣ ପ୍ରୟୋଜନ? ଆଉ ଆପଣ ପ୍ରବୃତ୍ତ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ' ପ୍ରୟାସରେ କ'ଣ?
samādhibhaṅgeṣvapi sampatatsu śaraṇyabhūte tvayi baddhakakṣye |
समाधिभङ्गेष्वपि सम्पतत्सु शरण्यभूते त्वयि बद्धकक्ष्ये । अपत्रपे सोढुम् अकिञ्चनोऽहं दूराधिरोहं पतनं च नाथ ॥ ७ ॥
samādhibhaṅgeṣvapi sampatatsu śaraṇyabhūte tvayi baddhakakṣye | apatrape soḍhum akiñcano'haṃ dūrādhirohaṃ patanaṃ ca nātha || 7 ||
Meaningସମାଧି ଭଙ୍ଗ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବିଘ୍ନ ଆସିପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶରଣ୍ୟଭୂତ ଆପଣ ଯେତେବେଳେ କଟି ବାନ୍ଧି (ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତତ୍ପର) ଅଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଅକିଞ୍ଚନ ଓ ନିର୍ଲଜ୍ଜ, ହେ ନାଥ, କଠିନ ଆରୋହଣ ଓ ପତନ — ଉଭୟକୁ ସହ୍ୟ କରିପାରେ।
prāptābhilāṣaṃ tvadanugrahānmām padmāniṣevye tava pādapadme |
प्राप्ताभिलाषं त्वदनुग्रहान्माम् पद्मानिषेव्ये तव पादपद्मे । आदेहपातादपराधदूरम् आत्मान्तकैङ्कर्यरसं विधेयाः ॥ ८ ॥
prāptābhilāṣaṃ tvadanugrahānmām padmāniṣevye tava pādapadme | ādehapātādaparādhadūram ātmāntakaiṅkaryarasaṃ vidheyāḥ || 8 ||
Meaningଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ଅଭୀଷ୍ଟ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ହେ ଲକ୍ଷ୍ମୀସେବ୍ୟ ଚରଣକମଳଯୁକ୍ତ! ଏହି ଦେହର ପତନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋତେ ଅପରାଧରୁ ଦୂରେଇ ରଖି, ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକମଳରେ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ କୈଙ୍କର୍ଯ୍ୟର ରସରେ ଯୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Ashtabhuja Ashtakam (eight verses on the Ashtabhuja Perumal of Kanchipuram)
Author: Vedanta Desika (Venkatanatha)
Period: 13th-14th century CE
ସ୍ୱାମୀ ବେଦାନ୍ତ ଦେଶିକ, ଯେ ନିଜ ଜୀବନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ କାଞ୍ଚୀପୁରମ୍ରେ କଟାଇଲେ, ଏହି ଅଷ୍ଟକମ୍ ଅଷ୍ଟଭୁଜ ପେରୁମାଳ୍ — ଅଷ୍ଟଭୁଜାକରମ୍ ଦିବ୍ୟଦେଶରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଠ ବାହୁଯୁକ୍ତ ରୂପ — ଙ୍କୁ ପ୍ରପତ୍ତି ରୂପେ ରଚନା କଲେ। ଭଗବାନଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ କୃପାରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ, ଏବଂ ନିଜକୁ ବିଷୟରୂପୀ କୁମ୍ଭୀର ଦ୍ୱାରା ଟଣା ଅସହାୟ ଗଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ତୁଳନା କରି, ସେ ଆଠ ଶ୍ଳୋକରେ ନିଜକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଭାବେ ଭଗବାନଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ସମର୍ପଣ କଲେ, ମୋକ୍ଷକୁ ସ୍ୱୟଂ ସାଧ୍ୟ ବୋଲି ନ ମାନି ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣରେ ନିତ୍ୟ ସେବାର ଆନନ୍ଦ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।
Frequently Asked Questions
ଅଷ୍ଟଭୁଜ ପେରୁମାଳ୍ କିଏ?▼
ଅଷ୍ଟଭୁଜାଷ୍ଟକମ୍ କିଏ ରଚନା କଲେ?▼
ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକରେ ଗଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ?▼
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରରେ ଭକ୍ତ ଶେଷରେ କ'ଣ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →