Mantra.Tips

ଅଥାତୋ ବ୍ରହ୍ମଜିଜ୍ଞାସା (ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର ୧.୧.୧) — Word-by-Word Meaning

अथातो ब्रह्मजिज्ञासा

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

अथ
atha
ବର୍ତ୍ତମାନ (ମଙ୍ଗଳ-ଶବ୍ଦ; ଏଠାରେ 'ପରେ' ଅର୍ଥରେ ମଧ୍ୟ — ସାଧନ-ସମ୍ପତ୍ତିର ପୂର୍ତ୍ତି ପରେ)
अतः
ataḥ
ସେଥିପାଇଁ, ଅତଃ (କାରଣ କର୍ମର ଫଳ ଅନିତ୍ୟ, ତେଣୁ ବ୍ରହ୍ମର ଜିଜ୍ଞାସା କରାଯାଏ)
ब्रह्म
brahma
ବ୍ରହ୍ମ, ପରମ, ଅନନ୍ତ ସତ୍ତା
जिज्ञासा
jijñāsā
ଜାଣିବାର ଇଚ୍ଛା, ଜିଜ୍ଞାସା, ବିଚାରପୂର୍ବକ ଅନୁସନ୍ଧାନ
ब्रह्मजिज्ञासा
brahma-jijñāsā
ବ୍ରହ୍ମ-ଜିଜ୍ଞାସା — ପରମ ସତ୍ତାକୁ ଜାଣିବାର ଅନୁଶାସିତ ଇଚ୍ଛା (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରର ବିଷୟ)
अथातः
athātaḥ
ବର୍ତ୍ତମାନ ସେଥିପାଇଁ (ଅଥ + ଅତଃ ସନ୍ଧିରେ) — ଗ୍ରନ୍ଥର ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ସଂଯୋଜକ ଆରମ୍ଭ
जिज्ञास्
jijñās
'ଜ୍ଞା' (ଜାଣିବା) ଧାତୁର ସନ୍ନନ୍ତ — ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବା; ଜିଜ୍ଞାସା ଶବ୍ଦର ଆଧାର
ब्रह्मणः जिज्ञासा
brahmaṇaḥ jijñāsā
ବ୍ରହ୍ମର ଜିଜ୍ଞାସା — ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ସେହି ବିଷୟ ଯାହାକୁ ଜାଣିବାକୁ ହେବ
जन्मादि
janmādi
ଉତ୍ପତ୍ତି ଆଦି (ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ଲୟ)
अस्य यतः
asya yataḥ
ଏହି (ଜଗତ) ର, ଯାହାଙ୍କଠାରୁ — ବ୍ରହ୍ମର ସଂଜ୍ଞା (ସୂତ୍ର ୨) ଯେ ବ୍ରହ୍ମ ସେହି, ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ
शास्त्रयोनित्वात्
śāstra-yonitvāt
କାରଣ ଶାସ୍ତ୍ର ହିଁ (ବ୍ରହ୍ମ-ଜ୍ଞାନର) ଉତ୍ସ — ସୂତ୍ର ୩, ଯେ ବ୍ରହ୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାତ ହୁଅନ୍ତି
तत् तु समन्वयात्
tat tu samanvayāt
କିନ୍ତୁ ସେ (ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ) ସମନ୍ୱୟ/ଏକବାକ୍ୟତା କାରଣରୁ — ସୂତ୍ର ୪, ଯେ ସମସ୍ତ ଉପନିଷଦ ବ୍ରହ୍ମ ଉପରେ ହିଁ ଏକାଗ୍ର ହୁଅନ୍ତି

Complete Translation

ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେଥିପାଇଁ, (ଆରମ୍ଭ ହୁଏ) ବ୍ରହ୍ମର ଜିଜ୍ଞାସା। (୧.୧.୧) ବ୍ରହ୍ମ ସେହି, ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି, ସ୍ଥିତି ଓ ଲୟ ହୁଏ। (୧.୧.୨) କାରଣ (ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନର) ଉତ୍ସ ଶାସ୍ତ୍ର। (୧.୧.୩) କିନ୍ତୁ ସେ (ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ), ସେମାନଙ୍କ ସମନ୍ୱୟ (ଏକବାକ୍ୟତା) କାରଣରୁ। (୧.୧.୪)

Origin & History

Source: Brahma Sutra (Vedanta Sutra) 1.1.1

Author: Sage Badarayana (traditionally identified with Vyasa)

Period: Ancient (classical period of Vedanta)

ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର, ଅନ୍ୟ ମହାନ ଦାର୍ଶନିକ ଗ୍ରନ୍ଥମାନଙ୍କ ପରି, 'ଅଥ ଅତଃ' — 'ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେଥିପାଇଁ' — ଶବ୍ଦରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଭାଷ୍ୟକାରମାନେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି ଯେ 'ବର୍ତ୍ତମାନ' ସେହି ସମୟ ସୂଚାଏ ଯେତେବେଳେ ସାଧକ ଚତୁଷ୍ଟୟ-ସାଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି — ବିବେକ, ବୈରାଗ୍ୟ, ଷଟ୍‌ସମ୍ପତ୍ତି, ଏବଂ ମୁମୁକ୍ଷୁତ୍ୱ — ପ୍ରାପ୍ତ କରିସାରିଥାନ୍ତି, ଏବଂ 'ସେଥିପାଇଁ' କାରଣ ସୂଚାଏ: ଏହା ଦେଖି ଯେ କର୍ମର ଫଳ ଅନିତ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ବୁଲେ। ଏହା ସହିତ ମହର୍ଷି ବାଦରାୟଣ ନିଜ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥର ବିଷୟ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି — ବ୍ରହ୍ମର ଜିଜ୍ଞାସା। ତା'ପରେ ଆଗର ସୂତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ସେହି ରୂପେ ସଂଜ୍ଞାୟିତ କରେ ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ସ୍ଥିତି ହୁଏ।

Frequently Asked Questions

'ଅଥାତୋ ବ୍ରହ୍ମଜିଜ୍ଞାସା' ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେଥିପାଇଁ, (ଆରମ୍ଭ ହୁଏ) ବ୍ରହ୍ମର ଜିଜ୍ଞାସା।' ଏହା ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରର ପ୍ରଥମ ସୂତ୍ର, ଯାହା ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ସାଧକ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନନ୍ତ ସତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଜାଣିବାର ବିଚାରପୂର୍ବକ ଇଚ୍ଛାର ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର କ'ଣ?
ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର (ବେଦାନ୍ତ ସୂତ୍ର କିମ୍ବା ଶାରୀରକ ସୂତ୍ର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ) ମହର୍ଷି ବାଦରାୟଣ (ବ୍ୟାସଙ୍କ ସହିତ ଅଭିନ୍ନ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ସୂତ୍ରର ଏକ ଗ୍ରନ୍ଥ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମ ଉପରେ ଉପନିଷଦର ଉପଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଓ ସମନ୍ୱିତ କରେ। ଏହା ଉପନିଷଦ ଓ ଭଗବଦ୍‌ଗୀତା ସହିତ ବେଦାନ୍ତର ତିନୋଟି ଆଧାରଭୂତ ଗ୍ରନ୍ଥ (ପ୍ରସ୍ଥାନତ୍ରୟୀ) ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ଏହା 'ଅଥ ଅତଃ' (ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେଥିପାଇଁ) ରୁ କାହିଁକି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ?
'ଅଥ' (ବର୍ତ୍ତମାନ) ଏକ ମଙ୍ଗଳମୟ ଆରମ୍ଭ ଏବଂ ସୂଚାଏ ଯେ ଜିଜ୍ଞାସା ସାଧକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବଶ୍ୟକ ଯୋଗ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପରେ ହୁଏ। 'ଅତଃ' (ସେଥିପାଇଁ) କାରଣ ଦିଏ: କାରଣ କର୍ମର ଫଳ ଅନିତ୍ୟ, ତେଣୁ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମର ଜ୍ଞାନ ଆଡ଼କୁ ବୁଲେ, ଯାହା ହିଁ ସ୍ଥାୟୀ ମୁକ୍ତି ଦିଏ।
'ଜିଜ୍ଞାସା' କ'ଣ?
ଜିଜ୍ଞାସା ଜାଣିବାର ଇଚ୍ଛା — ଏକ ଅନୁଶାସିତ, ସଚ୍ଚା ଅନୁସନ୍ଧାନ। ଏଠାରେ ଏହା ବ୍ରହ୍ମର ଜିଜ୍ଞାସା, ଯାହା ଶାସ୍ତ୍ର-ଶ୍ରବଣ (ଶ୍ରବଣ), ମନନ (ମନନ) ଓ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନ (ନିଦିଧ୍ୟାସନ) ଦ୍ୱାରା ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରାଯାଏ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆତ୍ମାର ବ୍ରହ୍ମ ରୂପର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଜ୍ଞାନ ଉଦୟ ନ ହୁଏ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →