ଅତି ସର୍ବତ୍ର ବର୍ଜୟେତ୍ — Word-by-Word Meaning
अति सर्वत्र वर्जयेत्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अति
ati
ଅତି, ଅତ୍ୟଧିକ, ବହୁତ ଅଧିକ
रूपेण
rūpeṇa
(ନିଜ) ରୂପ (ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ) କାରଣରୁ
वै
vai
ନିଶ୍ଚୟ, ବାସ୍ତବରେ
सीता
sītā
ସୀତା (ଯାହାଙ୍କ ଅତି ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅପହରଣର କାରଣ ହେଲା)
अतिगर्वेण
ati-garveṇa
ଅତି ଗର୍ବ/ଅହଂକାର କାରଣରୁ
रावणः
rāvaṇaḥ
ରାବଣ (ନିଜ ଅତି ଗର୍ବରୁ ନଷ୍ଟ ହେଲା)
अतिदानात्
ati-dānāt
ଅତି ଦାନ/ଉଦାରତା କାରଣରୁ
बलिः
baliḥ
ରାଜା ବଳି (ନିଜ ଅସୀମ ଉଦାରତାରୁ ବନ୍ଧାହୋଇଗଲେ)
बद्धः
baddhaḥ
ବନ୍ଧାହୋଇଗଲେ, ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ିଲେ
अति सर्वत्र
ati sarvatra
ଅତି ସର୍ବତ୍ର, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଷୟରେ ଅତି
वर्जयेत्
varjayet
ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ
Complete Translation
ଅତି ରୂପ (ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ) କାରଣରୁ ସୀତାଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ହେଲା, ଅତି ଗର୍ବରୁ ରାବଣ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଏବଂ ଅତି ଦାନରୁ ରାଜା ବଳି ବନ୍ଧାହୋଇଗଲେ; ସେଥିପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଷୟରେ ଅତି (ଅତିଶୟତା) ରୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ତିନୋଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉଦାହରଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସୁଭାଷିତ ମଧ୍ୟମ ମାର୍ଗ (ସଂଯମ) ର କାଳଜୟୀ ଜ୍ଞାନ ଶିଖାଏ — ଯେ ଭଲ ଗୁଣ ମଧ୍ୟ, ଅତିରେ ପହଞ୍ଚି, ପତନର କାରଣ ହୋଇପାରେ।
Origin & History
Source: Subhashita (Sanskrit niti tradition)
Author: Anonymous (traditional Subhashita)
Period: Classical Sanskrit literature
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ସଂସ୍କୃତର ସମୃଦ୍ଧ ସୁଭାଷିତ ପରମ୍ପରା ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ, ଯାହା ଜ୍ଞାନ ଓ ଆଚରଣ ଉପରେ ହଜାର ହଜାର ସ୍ମରଣୀୟ ଶ୍ଲୋକ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖେ। ସଂଯମର ମୂଲ୍ୟ ଶିଖାଇବାକୁ ଏହା ମହାକାବ୍ୟ ଓ ପୁରାଣର ତିନିଜଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଅତି — ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଗର୍ବ ଓ ଉଦାରତାର — ଦୁଃଖର କାରଣ ହେଲା, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଷୟରେ ଅତିରୁ ବାଞ୍ଚିବାର କାଳଜୟୀ ନିୟମ ସହିତ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
Frequently Asked Questions
ଅତି ସର୍ବତ୍ର ବର୍ଜୟେତ୍ ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଷୟରେ ଅତିରୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।' ଏହି ଶ୍ଲୋକ ତିନୋଟି ଉଦାହରଣ ଦିଏ — ସୀତାଙ୍କ ଅତି ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ରାବଣର ଅତି ଗର୍ବ ଏବଂ ବଳିଙ୍କ ଅତି ଦାନ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଠିନତାର କାରଣ ହେଲା — ଏହା ଶିଖାଇବାକୁ ଯେ ସଂଯମ ସର୍ବତ୍ର ପାଳନୀୟ।
ସୀତା, ରାବଣ ଓ ବଳିଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ କାହିଁକି?▼
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦର୍ଶାଏ ଯେ କୌଣସି ଅନ୍ୟଥା ଭଲ ବସ୍ତୁର ମଧ୍ୟ ଅତି ପତନର କାରଣ ହୋଇପାରେ: ସୀତାଙ୍କ ଅନୁପମ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅପହରଣର କାରଣ ହେଲା, ରାବଣର ଗର୍ବ ତାକୁ ନଷ୍ଟ କଲା, ଏବଂ ରାଜା ବଳିଙ୍କ ଅସୀମ ଉଦାରତା ତାଙ୍କୁ ବାମନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧାହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲା। ମିଳିତ ଭାବେ ସେମାନେ ସଂଯମର ପକ୍ଷ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
ଏହି ସୁଭାଷିତର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା କ'ଣ?▼
ସଂଯମ। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଶିଖାଏ ଯେ ଜୀବନର ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସନ୍ତୁଳନ ଓ ସଂଯମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା, କାରଣ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ଅତିରେ ପହଞ୍ଚି — ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ କିମ୍ବା ଉଦାରତା ଭଳି ଗୁଣ ମଧ୍ୟ — ହାନି ଆଣିପାରେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →