શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૮.૨૦ — સર્વભૂતેષુ યેનૈકમ્
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 18.20 — ସର୍ବଭୂତେଷୁ ଯେନୈକମ୍ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
ત્રણ પ્રકારના જ્ઞાનના વિશ્લેષણમાં શ્રીકૃષ્ણ સર્વોચ્ચ, સાત્ત્વિક જ્ઞાનનું વર્ણન કરે છે. આ તે જ્ઞાન છે જેના દ્વારા મનુષ્ય સમસ્ત પ્રાણીઓમાં એક અવિભક્ત, અવિનાશી સત્તાને જુએ છે, જોકે તેઓ પૃથક અને વિવિધ પ્રતીત થાય છે. આ શ્લોક અનેકતા પાછળની એકતાના દર્શન તરફ સંકેત કરે છે — સૌમાં એક જ દિવ્ય આત્માને જોવો — જે શુદ્ધ, પ્રબુદ્ધ જ્ઞાનનું લક્ષણ છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 20 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અઢારમા અધ્યાય, મોક્ષ સંન્યાસ યોગમાં, શ્રીકૃષ્ણ ત્રણ ગુણો અનુસાર જ્ઞાન, કર્મ અને કર્તાનું વિશ્લેષણ કરે છે. જ્ઞાનના ત્રિવિધ વિભાગનું વર્ણન કરતાં, આ સર્વોચ્ચ, સાત્ત્વિક જ્ઞાનની ઘોષણા કરે છે: સમસ્ત પ્રાણીઓમાં વિદ્યમાન એક અવિભક્ત, અવિનાશી સત્તાને જોનાર જ્ઞાન.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ઋષિઓ માને છે કે જે સમસ્ત પ્રાણીઓમાં એક જ અવિનાશી આત્માને સાચા રૂપમાં જોઈ લે છે તે સમસ્ત ઘૃણા અને ભયથી ઉપર ઊઠી જાય છે, કેમ કે એકતાના તે દર્શનમાં હાનિ પહોંચાડનાર કે હાનિ પામનાર કોઈ અન્ય રહેતું નથી — માત્ર એક જ દિવ્ય સત્તા સર્વત્ર પ્રકાશિત રહે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
સર્વભૂતેષુ યેનૈકં ભાવમવ્યયમીક્ષતે।અવિભક્તં વિભક્તેષુ તજ્જ્ઞાનં વિદ્ધિ સાત્ત્વિકમ્॥
sarva-bhūteṣhu yenaikaṁ bhāvam avyayam īkṣhate avibhaktaṁ vibhakteṣhu taj jñānaṁ viddhi sāttvikam
અર્થ:જે જ્ઞાન દ્વારા મનુષ્ય સમસ્ત પ્રાણીઓમાં એક અવિનાશી સત્તાને — વિભક્તોમાં અવિભક્ત રૂપે — જુએ છે, તે જ્ઞાનને સાત્ત્વિક જાણ.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 18.20 — ସର୍ବଭୂତେଷୁ ଯେନୈକମ୍ પાઠના લાભ
સર્વોચ્ચ, સાત્ત્વિક (શુદ્ધ) એકતાના જ્ઞાનનું વર્ણન કરે છે
સમસ્ત પ્રાણીઓમાં એક દિવ્ય આત્માના દર્શનને વિકસાવે છે
પૃથકતાના ભાવને મટાડે છે અને સાર્વભૌમિક પ્રેમને પોષે છે
પ્રતીત વિવિધતા પાછળની એકતાને પ્રગટ કરીને શાંતિ લાવે છે
સમસ્ત પ્રાણીઓ પ્રત્યે સમભાવ અને કરુણાને પ્રેરિત કરે છે
અવિનાશી સત્તા પર ધ્યાન માટેનો એક ગહન શ્લોક
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 18.20 — ସର୍ବଭୂତେଷୁ ଯେନୈକମ୍ જપ વિધિ
આ શ્લોકનો જપ કરતાં સમસ્ત પ્રાણીઓમાં વિદ્યમાન એક અવિનાશી સત્તા પર ચિંતન કરો. જેમ જેમ તમે પાઠ કરો, મનને સપાટીના ભેદોથી પરે જોવા અને પ્રત્યેક વસ્તુ તથા પ્રાણીમાં એક જ દિવ્ય આત્માને અનુભવવા માટે કોમળતાથી પ્રશિક્ષિત કરો. આ એકતાના સાત્ત્વિક દર્શનને શાંતિ, કરુણા અને સમસ્ત જીવન પ્રત્યે શ્રદ્ધા જાગૃત કરવા દો, પૃથકતાના ભાવને મટાડતાં.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 18.20 — ସର୍ବଭୂତେଷୁ ଯେନୈକମ୍ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ