ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੨.੨੭ — ਜਾਤਸ੍ਯ ਹਿ ਧ੍ਰੁਵੋ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਃ
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୨.୨୭ — ଜାତସ୍ୟ ହି ଧ୍ରୁବୋ ମୃତ୍ୟୁଃ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਸਾਂਖ੍ਯ ਯੋਗ ਅਧਿਆਏ ਦੇ ਇਸ ਗੂੜ੍ਹ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ਼ੋਕਾਕੁਲ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸਾਂਤ੍ਵਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਸਤਿਤਵ ਦਾ ਸਹਜ ਨਿਯਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ — ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਇੱਕ ਅਟੁੱਟ, ਆਵਰਤੀ ਚੱਕਰ ਹੈ। ਜੋ ਜਨਮਿਆ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਮਰਿਆ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਪੁਨਰਜਨਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਪਰਿਹਾਰ੍ਯ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ੋਕ ਕਰਨਾ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਸਮਤਾ ਨਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਮਰ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 27 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਏ ਸਾਂਖ੍ਯ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਦੇ ਯੁੱਧਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਦ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਅਵਧ੍ਯ ਹੋਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੁਣ ਸਰੀਰਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਜੇ ਕੋਈ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਵੀ ਮੰਨੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪੁਨਰਜਨਮ ਦੇ ਇੱਕ ਅਪਰਿਹਾਰ੍ਯ ਚੱਕਰ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਵਿਲਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਸੰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਮਰਨ ਕਿਨਾਰੇ ਪਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ੈ੍ਯਾ-ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਸ਼ੋਕਗ੍ਰਸਤ ਲੋਕ ਸਾਖੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤ ਬੁੱਧੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੈ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਮਰ ਉਪਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਜਾਤਸ੍ਯ ਹਿ ਧ੍ਰੁਵੋ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਰ੍ਧ੍ਰੁਵਂ ਜਨ੍ਮ ਮ੍ਰਿਤਸ੍ਯ ਚ। ਤਸ੍ਮਾਦਪਰਿਹਾਰ੍ਯੇऽਰ੍ਥੇ ਨ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੋਚਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ॥
jātasya hi dhruvo mṛityur dhruvaṁ janma mṛitasya cha tasmād aparihārye ’rthe na tvaṁ śhochitum arhasi
ਅਰਥ:ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਅਟੱਲ ਅਤੇ ਅਪਰਿਹਾਰ੍ਯ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୨.୨୭ — ଜାତସ୍ୟ ହି ଧ୍ରୁବୋ ମୃତ୍ୟୁଃ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਹਾਨੀ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਯੋਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ੍ਯਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ
ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸਹਜ ਚੱਕਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਮਰਨ ਦੇ ਭੈ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਪਰਿਹਾਰ੍ਯ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਤਾ (ਸਮਤ੍ਵ) ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਅਮਰ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਆਤਮਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਸ਼ੋਕਾਕੁਲ ਨੂੰ ਸਾਂਤ੍ਵਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਅਪਾਹਜ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ ਸਾਹਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୨.୨୭ — ଜାତସ୍ୟ ହି ଧ୍ରୁବୋ ମୃତ୍ୟୁଃ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਸੱਚ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਜੋ ਜਨਮਿਆ ਹੈ ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੋਕ ਜਾਂ ਸਮਾਰਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦਾ ਜਪ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਂਤ੍ਵਨਾਦਾਇਕ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਅਪਰਿਹਾਰ੍ਯ ਉੱਤੇ ਸ਼ੋਕ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਆਵ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝ ਬੈਠਣ ਦਿਓ ਕਿ ਆਤਮਾ ਕਦੇ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ — ਕੇਵਲ ਸਰੀਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୨.୨୭ — ଜାତସ୍ୟ ହି ଧ୍ରୁବୋ ମୃତ୍ୟୁଃ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ