ଭଗବତୀ ଦୁର୍ଗା ଦୁର୍ଗାର୍ତିନାଶିନୀ (ଦୁର୍ଗା, କ୍ଲେଶନାଶିନୀ, ନିଶୁମ୍ଭ ବଧ) — Word-by-Word Meaning
भगवती दुर्गा दुर्गार्तिनाशिनी (निशुम्भ-वध)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ततः भगवती क्रुद्धा
tataḥ bhagavatī kruddhā
ସେତେବେଳେ ଭଗବତୀ (ଦେବୀ) କ୍ରୁଦ୍ଧା ହୋଇ
दुर्गा
durgā
ଦୁର୍ଗା (ଅଗମ୍ୟା, ଅଜେୟା)
दुर्गार्तिनाशिनी
durga-ārti-nāśinī
କ୍ଲେଶ ଓ ଦୁସ୍ତର ବାଧାର ନାଶକାରିଣୀ
चिच्छेद देवी चक्राणि
ciccheda devī cakrāṇi
ଦେବୀ ସେହି ଚକ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କାଟି ପକାଇଲେ
स्वशरैः सायकान् च तान्
sva-śaraiḥ sāyakān ca tān
ଏବଂ ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ, ନିଜ ବାଣରେ
शूलहस्तं समायान्तम्
śūla-hastaṃ samāyāntam
ହାତରେ ଶୂଳ ଧରି ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା
निशुम्भम् अमरार्दनम्
niśumbham amar-ārdanam
ନିଶୁମ୍ଭକୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ (ଅମରମାନଙ୍କୁ) ପୀଡ଼ାଦାୟୀକୁ
हृदि विव्याध शूलेन
hṛdi vivyādha śūlena
ନିଜ ଶୂଳରେ ତାହାର ହୃଦୟକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ
वेगाविद्धेन चण्डिका
vegāviddhena caṇḍikā
ବେଗରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଶୂଳରେ, ଚଣ୍ଡିକା (ତାହା କଲେ)
भिन्नस्य तस्य शूलेन हृदयात्
bhinnasya tasya śūlena hṛdayāt
ଶୂଳରେ ବିଦ୍ଧ ତାହାର ହୃଦୟରୁ
निःसृतः अपरः
niḥsṛtaḥ aparaḥ
ଆଉ ଜଣେ ପ୍ରାଣୀ ବାହାରକୁ ଆସିଲା
तिष्ठ इति पुरुषः वदन्
tiṣṭha iti puruṣaḥ vadan
'ଅଟକ!' କହୁଥିବା ଜଣେ ପୁରୁଷ
देवी प्रहस्य शिरः चिच्छेद खड्गेन
devī prahasya śiraḥ ciccheda khaḍgena
ଦେବୀ ଅଟ୍ଟହାସ୍ୟ କରି ଖଡ୍ଗରେ ତାହାର ମସ୍ତକ କାଟିଲେ
ततः असौ अपतत् भुवि
tataḥ asau apatat bhuvi
ସେତେବେଳେ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା
Complete Translation
ସେତେବେଳେ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଭଗବତୀ ଦୁର୍ଗା — କ୍ଲେଶ ଓ ଦୁସ୍ତର ପୀଡ଼ାର ନାଶକାରିଣୀ — ନିଜ ବାଣରେ ସେହି ଚକ୍ର ଓ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ କାଟି ପକାଇଲେ। ପୀଡ଼ାଦାୟୀ ନିଶୁମ୍ଭ ଯେତେବେଳେ ହାତରେ ଶୂଳ ଧରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା, ସେତେବେଳେ ଚଣ୍ଡିକା ବେଗରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଶୂଳରେ ତାହାର ହୃଦୟକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ଶୂଳରେ ବିଦ୍ଧ ତାହାର ହୃଦୟରୁ ଆଉ ଜଣେ ମହାବଳୀ, ମହାପରାକ୍ରମୀ ପୁରୁଷ 'ଅଟକ!' କହି ବାହାରକୁ ଆସିଲା। ସେ ବାହାରୁ ବାହାରୁ ଦେବୀ ଅଟ୍ଟହାସ୍ୟ କରି ଖଡ୍ଗରେ ତାହାର ମସ୍ତକ କାଟି ଦେଲେ; ସେତେବେଳେ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
Origin & History
Source: Durga Saptashati Chapter 9
Author: Sage Markandeya (Markandeya Purana)
Period: c. 400–600 CE (Markandeya Purana)
ରକ୍ତବୀଜର ବଧ ପରେ, ଦୈତ୍ୟ-ଭ୍ରାତା ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଅପାର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଏକାଠି ଦେବୀଙ୍କ ଉପରେ ଝାମ୍ପ ଦେଲେ। ସେହି ଘୋର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ନିଶୁମ୍ଭ ଖଡ୍ଗ, ବର୍ଚ୍ଛା, ଶୂଳ ଓ ଗଦାରେ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କ ଉପରେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରହାର କଲା, ଯାହାକୁ ଦେବୀ ଗୋଟି ଗୋଟି କରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ଶେଷରେ ସେ ନିଜ ଶୂଳରେ ତାହାର ହୃଦୟ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ତାହାରୁ ବାହାରିଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ଯୋଦ୍ଧାର ମସ୍ତକ କାଟିଲେ, ଏବଂ ନିଶୁମ୍ଭକୁ ଭୂପତିତ କଲେ, ଶୁମ୍ଭକୁ ଏକାକୀ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ଛାଡ଼ି।
Frequently Asked Questions
'ଦୁର୍ଗାର୍ତିନାଶିନୀ' ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼
ଦୁର୍ଗାର୍ତିନାଶିନୀ ଅର୍ଥ 'ଦୁର୍ଗ-ଆର୍ତିର ନାଶକାରିଣୀ' — ଅର୍ଥାତ୍ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ କଠିନ କ୍ଲେଶ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ବିପଦ ହରଣକାରିଣୀ (ଦୁର୍ଗ ଅର୍ଥ 'ଦୁସ୍ତର' ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ଏକ ନାମ — ଉଭୟ)। ଏହା ସପ୍ତଶତୀରେ ଦେବୀଙ୍କ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ବିଶେଷଣ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ଚଣ୍ଡିକା ନିଶୁମ୍ଭ ଉପରେ ପ୍ରହାର କଲେ କ'ଣ ହୁଏ?▼
ଚଣ୍ଡିକା ନିଜ ଶୂଳ ବେଗରେ ନିଶୁମ୍ଭର ହୃଦୟରେ ମାରନ୍ତି। ବିଦ୍ଧ ହୃଦୟରୁ ଆଉ ଜଣେ ମହାବଳୀ ଯୋଦ୍ଧା 'ଅଟକ!' କହି ବାହାରେ — କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ଅଟ୍ଟହାସ୍ୟ କରି ଖଡ୍ଗରେ ତାହାର ମସ୍ତକ କାଟି, ନିଶୁମ୍ଭର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତ କରନ୍ତି।
ଏହା ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀର କେଉଁ ଅଧ୍ୟାୟରୁ?▼
ଏଗୁଡ଼ିକ ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀର ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ (ନିଶୁମ୍ଭ-ବଧ) ର 29 ଏବଂ 32 ରୁ 34 ଶ୍ଲୋକ, ଯାହା ଦେବୀ ମହାସରସ୍ୱତୀ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଉତ୍ତମ ଚରିତର ଅଂଶ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →