ଭଜ ଗୋବିନ୍ଦମ୍
भज गोविन्दम्
Also known as: bhaja govindam bhaja govindam · govindam bhaja mudhamate · moha mudgara · bhaja govindam lyrics
Read in your language / script
Origin & Story
Composed independently by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE (circa 788-820)
According to tradition, Shankaracharya was walking through the streets of Varanasi (Kashi) with his disciples when he saw an aged scholar laboriously memorizing Panini's Sanskrit grammar rules. Moved by compassion, Shankaracharya spontaneously composed 'Bhaja Govindam' — urging the old man that grammar rules would not save him at the hour of death and that he should instead turn his mind to God. Each of his 14 disciples then added one verse, making it a collective composition. The work is also called 'Moha Mudgara' — the hammer that shatters delusion.
✦ As told in scripture
Shankaracharya himself demonstrated the teaching of Bhaja Govindam through his life. Despite dying at age 32, he established four mathas (monasteries) across India, wrote commentaries on the Upanishads, Brahma Sutras and Bhagavad Gita, composed dozens of devotional hymns, and defeated every philosophical opponent in debate. His life proves that one who worships Govinda (turns to the Divine) accomplishes more in a short life than those who spend decades in material pursuits.
Listen & Chant Along
Complete Text with Meaning
Tap any line — or the ▶ button — to hear it recited
भज गोविन्दं भज गोविन्दं गोविन्दं भज मूढमते । सम्प्राप्ते सन्निहिते काले नहि नहि रक्षति डुकृञ्करणे ॥
Bhaja govindam bhaja govindam govindam bhaja mudhamate Samprapte sannihite kale nahi nahi rakshati dukrinkarane
Meaning:ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜ, ହେ ମୂଢ଼ ବୁଦ୍ଧି! ଯେତେବେଳେ ମୃତ୍ୟୁର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ନିକଟ ଆସିବ, ସେତେବେଳେ ବ୍ୟାକରଣର ନିୟମ ('ଡୁକୃଞ୍କରଣେ') ତୁମକୁ ଟିକିଏ ବି ରକ୍ଷା କରିବ ନାହିଁ।
मूढ जहीहि धनागमतृष्णां कुरु सद्बुद्धिं मनसि वितृष्णाम् । यल्लभसे निजकर्मोपात्तं वित्तं तेन विनोदय चित्तम् ॥
Mudha jahihi dhanagamatrishnam kuru sadbuddhim manasi vitrishnam Yallabhase nijakarmopattam vittam tena vinodaya chittam
Meaning:ହେ ମୂଢ଼! ଧନ ଅର୍ଜନର ତୃଷ୍ଣା ତ୍ୟାଗ କର; ମନରେ ତୃଷ୍ଣାରହିତ ସଦ୍ବୁଦ୍ଧି ଧାରଣ କର। ନିଜ ସତ୍କର୍ମରୁ ଯାହା ମିଳେ, ତାହାରେ ହିଁ ନିଜ ଚିତ୍ତକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରଖ।
नारीस्तनभर नाभीदेशं दृष्ट्वा मा गा मोहावेशम् । एतन्मांसवसादिविकारं मनसि विचिन्तय वारं वारम् ॥
Naristanabhara nabhidesham drishtva ma ga mohavesham Etanmamsavasadivikaram manasi vichintaya varam varam
Meaning:ସ୍ତ୍ରୀ ଶରୀରକୁ ଦେଖି ମୋହ ଓ ଆବେଶରେ ପଡ଼ ନାହିଁ; ବାରମ୍ବାର ମନରେ ବିଚାର କର ଯେ ଏହା ତ ମାଂସ, ଚର୍ବି ଆଦିର ହିଁ ବିକାର।
नलिनीदल गतजलमतितरलं तद्वज्जीवितमतिशय चपलम् । विद्धि व्याध्यभिमानग्रस्तं लोकं शोकहतं च समस्तम् ॥
Nalinidala gatajalamatitaralam tadvajjivitamatishaya chapalam Viddhi vyadhyabhimanagrastam lokam shokahatam cha samastam
Meaning:ପଦ୍ମ ପତ୍ରରେ ପଡ଼ିଥିବା ଜଳବିନ୍ଦୁ ପରି ଜୀବନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ। ଜାଣ ଯେ ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସାର ରୋଗ, ଅଭିମାନ ଓ ଶୋକରେ ଗ୍ରସ୍ତ।
यावद्वित्तोपार्जनसक्तः तावन्निजपरिवारो रक्तः । पश्चाज्जीवति जर्जरदेहे वार्तां कोऽपि न पृच्छति गेहे ॥
Yavadvittoparjanasaktah tavannijaparivaro raktah Pashchajjivati jarjaradehe vartam kopi na prichchhati gehe
Meaning:ଯେତେବେଳ ଯାଏ ତୁମେ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ, ସେତେବେଳ ଯାଏ ହିଁ ତୁମ ପରିବାର ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ରଖେ; ପରେ ଯେତେବେଳେ ଶରୀର ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଘରେ କେହି ତୁମ ଖବର ସୁଦ୍ଧା ପଚାରନ୍ତି ନାହିଁ।
यावत्पवनो निवसति देहे तावत्पृच्छति कुशलं गेहे । गतवति वायौ देहापाये भार्या बिभ्यति तस्मिन्काये ॥
Yavatpavano nivasati dehe tavatprichchhati kushalam gehe Gatavati vayau dehapaye bharya bibhyati tasminkaye
Meaning:ଯେତେବେଳ ଯାଏ ଦେହରେ ପ୍ରାଣବାୟୁ ଅଛି, ସେତେବେଳ ଯାଏ ହିଁ ଘରେ ଲୋକେ କୁଶଳ ପଚାରନ୍ତି; ପ୍ରାଣ ବାହାରିଗଲେ ଓ ଦେହ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ସେହି ଶରୀରରୁ ସ୍ତ୍ରୀ ବି ଭୟ କରେ।
बालस्तावत्क्रीडासक्तः तरुणस्तावत्तरुणीसक्तः । वृद्धस्तावच्चिन्तासक्तः परमे ब्रह्मणि कोऽपि न सक्तः ॥
Balastavatkridasaktah tarunastavattarunisaktah Vriddhastavachchintasaktah parame brahmani kopi na saktah
Meaning:ବାଳକ ଖେଳରେ ମଗ୍ନ, ଯୁବକ ଯୁବତୀରେ ଆସକ୍ତ, ବୃଦ୍ଧ ଚିନ୍ତାରେ ବୁଡ଼ି — କିନ୍ତୁ ପରବ୍ରହ୍ମରେ, ହାୟ, କେହି ଆସକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି।
का ते कान्ता कस्ते पुत्रः संसारोऽयमतीव विचित्रः । कस्य त्वं कः कुत आयातः तत्त्वं चिन्तय तदिह भ्रातः ॥
Ka te kanta kaste putrah samsaroyamativa vichitrah Kasya tvam kah kuta ayatah tattvam chintaya tadiha bhratah
Meaning:ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀ କିଏ? ତୁମ ପୁତ୍ର କିଏ? ଏହି ସଂସାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଚିତ୍ର। ତୁମେ କାହାର? କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛ? ହେ ଭାଇ! ଏହି ତତ୍ତ୍ୱର ଏଠାରେ ବିଚାର କର।
सत्सङ्गत्वे निस्सङ्गत्वं निस्सङ्गत्वे निर्मोहत्वम् । निर्मोहत्वे निश्चलतत्त्वं निश्चलतत्त्वे जीवन्मुक्तिः ॥
Satsangatve nissangatvam nissangatve nirmohatvam Nirmohatve nishchalatattvam nishchalatattve jivanmuktih
Meaning:ସତ୍ସଙ୍ଗରୁ ନିଃସଙ୍ଗତା; ନିଃସଙ୍ଗତାରୁ ନିର୍ମୋହତା; ନିର୍ମୋହତାରୁ ନିଶ୍ଚଳ ତତ୍ତ୍ୱ; ଏବଂ ନିଶ୍ଚଳ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
वयसि गते कः कामविकारः शुष्के नीरे कः कासारः । क्षीणे वित्ते कः परिवारः ज्ञाते तत्त्वे कः संसारः ॥
Vayasi gate kah kamavikarah shushke nire kah kasarah Kshine vitte kah parivarah jnate tattve kah samsarah
Meaning:ଯୌବନ ବିତିଗଲେ କାମବିକାର କେଉଁଠି? ଜଳ ଶୁଖିଗଲେ ସରୋବର କେଉଁଠି? ଧନ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ପରିବାର କେଉଁଠି? ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନ ହେଲେ ସଂସାର କେଉଁଠି?
मा कुरु धन यौवन गर्वं हरति निमेषात्कालः सर्वम् । मायामयमिदमखिलं हित्वा ब्रह्मपदं त्वं प्रविश विदित्वा ॥
Ma kuru dhana yauvana garvam harati nimeshatkalah sarvam Mayamayamidamakhilam hitva brahmapadam tvam pravisha viditva
Meaning:ଧନ, ଜନ ଓ ଯୌବନର ଗର୍ବ କର ନାହିଁ; କାଳ କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଏସବୁକୁ ହରଣ କରିନିଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ମାୟାମୟ ଜଗତକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ବ୍ରହ୍ମପଦକୁ ଜାଣି ସେଥିରେ ପ୍ରବେଶ କର।
दिनयामिन्यौ सायं प्रातः शिशिरवसन्तौ पुनरायातः । कालः क्रीडति गच्छत्यायुः तदपि न मुञ्चत्याशावायुः ॥
Dinayaminyau sayam pratah shishiravasantau punarayatah Kalah kridati gachchhatyayuh tadapi na munchatyashavayuh
Meaning:ଦିନ-ରାତି, ସନ୍ଧ୍ୟା-ସକାଳ, ଶିଶିର-ବସନ୍ତ ବାରମ୍ବାର ଆସେ-ଯାଏ; କାଳ କ୍ରୀଡ଼ା କରେ, ଆୟୁ ବିତିଯାଏ — ତଥାପି ଆଶାରୂପୀ ବାୟୁ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ।
का ते कान्ता धनगतचिन्ता वातुल किं तव नास्ति नियन्ता । त्रिजगति सज्जनसङ्गतिरेका भवति भवार्णवतरणे नौका ॥
Ka te kanta dhanagatachinta vatula kim tava nasti niyanta Trijagati sajjanasangatireka bhavati bhavarnavatarane nauka
Meaning:ହେ ବାଉଳା! ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଧନର ଏହି ଚିନ୍ତା କାହିଁକି? ତୁମର କ'ଣ କୌଣସି ନିୟନ୍ତା (ମାର୍ଗଦର୍ଶକ) ନାହିଁ? ତିନି ଲୋକରେ ସତ୍ସଙ୍ଗତି ହିଁ ଏକମାତ୍ର ନୌକା ଯାହା ଭବସାଗରରୁ ପାର କରାଏ।
द्वादश मञ्जरिकाभिरशेषः कथितो वैयाकरणस्यैषः । उपदेशोऽभूद्विद्या निपुणैः श्रीमच्छङ्कर भगवच्छरणैः ॥
Dvadasha manjarikabhirasheshah kathito vaiyakaranasyaishah Upadeshobhudvidya nipunaih shrimachchhankara bhagavachchharanaih
Meaning:ବାର ଶ୍ଲୋକରେ (ଦ୍ୱାଦଶ-ମଞ୍ଜରିକା) କଥିତ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ, ବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବାନ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଚରଣ ଦ୍ୱାରା (ସେହି) ବୈୟାକରଣଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା।
जटिलो मुण्डी लुञ्छितकेशः काषायाम्बर बहुकृतवेषः । पश्यन्नपि च न पश्यति मूढः उदरनिमित्तं बहुकृतवेषः ॥
Jatilo mundi lunchhitakeshah kashayambara bahukritaveshah Pashyannapi cha na pashyati mudhah udaranimittam bahukritaveshah
Meaning:କେହି ଜଟାଧାରୀ, କେହି ମୁଣ୍ଡିତ, କେହି କେଶ-ଲୁଞ୍ଚିତ, କେହି କାଷାୟ ବସ୍ତ୍ରରେ ଅନେକ ବେଶ ଧାରଣ କରିଥିବା — ମୂଢ଼ ଦେଖି ବି ଦେଖେ ନାହିଁ; ଏହି ଅନେକ ବେଶ କେବଳ ପେଟ ପାଇଁ।
अङ्गं गलितं पलितं मुण्डं दशनविहीनं जातं तुण्डम् । वृद्धो याति गृहीत्वा दण्डं तदपि न मुञ्चत्याशापिण्डम् ॥
Angam galitam palitam mundam dashanavihinam jatam tundam Vriddho yati grihitva dandam tadapi na munchatyashapindam
Meaning:ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ, ମସ୍ତକ ଶ୍ୱେତ, ମୁଖ ଦନ୍ତହୀନ ହୋଇଗଲା; ବୃଦ୍ଧ ହାତରେ ବାଡ଼ି ଧରି ଚାଲେ — ତଥାପି ସେ ଆଶାର ପିଣ୍ଡ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ।
अग्रे वह्निः पृष्ठे भानुः रात्रौ चुबुक समर्पित जानुः । करतल भिक्षस्तरुतलवासः तदपि न मुञ्चत्याशापाशः ॥
Agre vahnih prishthe bhanuh ratrau chubuka samarpita januh Karatala bhikshastarutalavasah tadapi na munchatyashapashah
Meaning:ଆଗରେ ଅଗ୍ନି, ପଛରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପ; ରାତିରେ ଆଣ୍ଠୁକୁ ଦାଢ଼ିରେ ଲଗାଇ ବସି; ହାତ ତଳିରେ ଭିକ୍ଷା, ବୃକ୍ଷ ତଳେ ବାସ — ତଥାପି ଆଶାର ଫାଶ ଖୁଲେ ନାହିଁ।
कुरुते गङ्गासागरगमनं व्रत परिपालनमथवा दानम् । ज्ञानविहीनः सर्वमतेन भजति न मुक्तिं जन्मशतेन ॥
Kurute gangasagaragamanam vrata paripalanamathava danam Jnanavihinah sarvamatena bhajati na muktim janmashatena
Meaning:କେହି ଗଙ୍ଗାସାଗରର ଯାତ୍ରା କରୁ, ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁ ଅଥବା ଦାନ ଦେଉ — ତଥାପି ଜ୍ଞାନରହିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ମତ ଅନୁସାରେ, ଶହେ ଜନ୍ମରେ ବି ମୁକ୍ତି ପାଏ ନାହିଁ।
सुरमन्दिर निवासः शय्या भूतलमजिनं वासः । सर्व परिग्रह भोगत्यागः कस्य सुखं न करोति विरागः ॥
Suramandira nivasah shayya bhutalamajinam vasah Sarva parigraha bhogatyagah kasya sukham na karoti viragah
Meaning:ଦେବ-ମନ୍ଦିରରେ ବାସ, ଶଯ୍ୟା ରୂପେ ଭୂମି, ବସ୍ତ୍ର ରୂପେ ମୃଗଚର୍ମ — ସମସ୍ତ ପରିଗ୍ରହ ଓ ଭୋଗର ତ୍ୟାଗ: ଏଭଳି ବୈରାଗ୍ୟ କାହାକୁ ସୁଖ ଦିଏ ନାହିଁ?
योगरतो वा भोगरतो वा सङ्गरतो वा सङ्गविहीनः । यस्य ब्रह्मणि रमते चित्तं नन्दति नन्दति नन्दत्येव ॥
Yogarato va bhogarato va sangarato va sangavihinah Yasya brahmani ramate chittam nandati nandati nandatyeva
Meaning:ଯୋଗରେ ରତ ହେଉ କି ଭୋଗରେ, ସଙ୍ଗରେ ହେଉ କି ସଙ୍ଗରହିତ — ଯାହାର ଚିତ୍ତ ବ୍ରହ୍ମରେ ରମେ, ସେ ହିଁ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ, ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ, ସତରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।
भगवद्गीता किञ्चिदधीता गङ्गाजल लवकणिका पीता । सकृदपि येन मुरारिसमर्चा क्रियते तस्य यमेन न चर्चा ॥
Bhagavadgita kinchidadhita gangajala lavakanika pita Sakridapi yena murarisamarcha kriyate tasya yamena na charcha
Meaning:ଯିଏ ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ଅଳ୍ପ ବି ଅଧ୍ୟୟନ କଲା, ଗଙ୍ଗାଜଳର ଗୋଟିଏ ବୁନ୍ଦା ବି ପିଇଲା, ଏବଂ ଥରେ ବି ମୁରାରିଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲା — ତାହା ସହିତ ଯମ (ମୃତ୍ୟୁ) କୌଣସି ବିବାଦ କରେ ନାହିଁ।
पुनरपि जननं पुनरपि मरणं पुनरपि जननीजठरे शयनम् । इह संसारे बहुदुस्तारे कृपयाऽपारे पाहि मुरारे ॥
Punarapi jananam punarapi maranam punarapi jananijathare shayanam Iha samsare bahudustare kripayapare pahi murare
Meaning:ପୁଣି ଜନ୍ମ, ପୁଣି ମୃତ୍ୟୁ, ପୁଣି ମାତାର ଗର୍ଭରେ ଶୟନ — ଏହି ସଂସାର ପାର କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ହେ ମୁରାରେ! ତୁମ ଅପାର କୃପାରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର!
रथ्याचर्पट विरचित कन्थः पुण्यापुण्य विवर्जित पन्थः । योगी योगनियोजित चित्तः रमते बालोन्मत्तवदेव ॥
Rathyacharpata virachita kanthah punyapunya vivarjita panthah Yogi yoganiyojita chittah ramate balonmattavadeva
Meaning:ଗଳିର ଚିରା କନାରେ ତିଆରି କନ୍ଥା ପିନ୍ଧି, ପୁଣ୍ୟ-ପାପର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ମାର୍ଗରେ ଚାଲି, ଯୋଗରେ ଚିତ୍ତ ଲଗାଇଥିବା ଯୋଗୀ ବାଳକ ଅଥବା ଉନ୍ମତ୍ତ ପରି ବିଚରଣ କରେ।
कस्त्वं कोऽहं कुत आयातः का मे जननी को मे तातः । इति परिभावय सर्वमसारं विश्वं त्यक्त्वा स्वप्नविचारम् ॥
Kastvam koham kuta ayatah ka me janani ko me tatah Iti paribhavaya sarvamasaram vishvam tyaktva svapnavicharam
Meaning:ତୁମେ କିଏ? ମୁଁ କିଏ? କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି? ମୋ ମାତା କିଏ, ପିତା କିଏ? ଏହିଭଳି ବିଚାର କର, ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସ୍ୱପ୍ନ ପରି ଅସାର ଜାଣି ତ୍ୟାଗ କର।
त्वयि मयि चान्यत्रैको विष्णुः व्यर्थं कुप्यसि मय्यसहिष्णुः । भव समचित्तः सर्वत्र त्वं वाञ्छस्यचिराद्यदि विष्णुत्वम् ॥
Tvayi mayi chanyatraiko vishnuh vyartham kupyasi mayyasahishnuh Bhava samachittah sarvatra tvam vanchhasyachiradyadi vishnutvam
Meaning:ତୁମରେ, ମୋରେ ଓ ସର୍ବତ୍ର ଏକ ବିଷ୍ଣୁ ହିଁ ଅଛନ୍ତି। ତୁମେ ବ୍ୟର୍ଥରେ ଅସହିଷ୍ଣୁ ହୋଇ ମୋ ଉପରେ କ୍ରୋଧ କର। ଯଦି ଶୀଘ୍ର ବିଷ୍ଣୁତ୍ୱ ପାଇବାକୁ ଚାହଁ ତେବେ ସର୍ବତ୍ର ସମଚିତ୍ତ ହୋଇଯାଅ।
शत्रौ मित्रे पुत्रे बन्धौ मा कुरु यत्नं विग्रहसन्धौ । सर्वस्मिन्नपि पश्यात्मानं सर्वत्रोत्सृज भेदाज्ञानम् ॥
Shatrau mitre putre bandhau ma kuru yatnam vigrahasandhau Sarvasminnapi pashyatmanam sarvatrotsrija bhedajnanam
Meaning:ଶତ୍ରୁ, ମିତ୍ର, ପୁତ୍ର କି ବନ୍ଧୁ ସହିତ ବିଗ୍ରହ କି ସନ୍ଧିର ପ୍ରୟତ୍ନ କର ନାହିଁ। ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖି, ସର୍ବତ୍ର ଭେଦର ଅଜ୍ଞାନକୁ ତ୍ୟାଗ କର।
कामं क्रोधं लोभं मोहं त्यक्त्वाऽऽत्मानं पश्यति सोऽहम् । आत्मज्ञानविहीना मूढाः ते पच्यन्ते नरकनिगूढाः ॥
Kamam krodham lobham moham tyaktvatmanam pashyati soham Atmajnanavihina mudhah te pachyante narakanigudhah
Meaning:କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ ଓ ମୋହକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଆତ୍ମାକୁ 'ସୋଽହମ୍' ରୂପେ ଦେଖେ। ଆତ୍ମଜ୍ଞାନରହିତ ମୂଢ଼ ନର୍କରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି।
गेयं गीता नामसहस्रं ध्येयं श्रीपति रूपमजस्रम् । नेयं सज्जन सङ्गे चित्तं देयं दीनजनाय च वित्तम् ॥
Geyam gita namasahasram dhyeyam shripati rupamajasram Neyam sajjana sange chittam deyam dinajanaya cha vittam
Meaning:ଗୀତା ଓ (ବିଷ୍ଣୁ-)ସହସ୍ରନାମ ଗାନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ; ଶ୍ରୀପତିଙ୍କ ରୂପର ନିରନ୍ତର ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ; ଚିତ୍ତକୁ ସତ୍ସଙ୍ଗରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଧନ ଦୀନ-ଜନଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
सुखतः क्रियते कामाभोगः पश्चादन्त शरीरे रोगः । यद्यपि लोके मरणं शरणं तदपि न मुञ्चति पापाचरणम् ॥
Sukhatah kriyate kamabhogah pashchadanta sharire rogah Yadyapi loke maranam sharanam tadapi na munchati papacharanam
Meaning:ସୁଖରେ ଭୋଗ କରାଯାଏ — କିନ୍ତୁ ପରେ, ହାୟ! ଶରୀରରେ ରୋଗ ଲାଗେ। ଯଦିଓ ସଂସାରରେ ମରଣ ହିଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅନ୍ତ, ତଥାପି ମନୁଷ୍ୟ ପାପାଚରଣ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ।
अर्थमनर्थं भावय नित्यं नास्तिततः सुखलेशः सत्यम् । पुत्रादपि धनभाजां भीतिः सर्वत्रैषा विहिता रीतिः ॥
Arthamanartham bhavaya nityam nastitatah sukhaleshah satyam Putradapi dhanabhajam bhitih sarvatraisha vihita ritih
Meaning:ସଦା ବିଚାର କର ଯେ ଧନ ଅନର୍ଥକାରୀ; ସତ୍ୟ ତ ଏହି ଯେ ସେଥିରେ ସୁଖର ଲେଶ ବି ନାହିଁ। ଧନୀମାନଙ୍କୁ ନିଜ ପୁତ୍ରଠାରୁ ବି ଭୟ ରହେ — ସର୍ବତ୍ର ଏହି ରୀତି।
प्राणायामं प्रत्याहारं नित्यानित्य विवेकविचारम् । जाप्यसमेतसमाधिविधानं कुर्ववधानं महदवधानम् ॥
Pranayamam pratyaharam nityanitya vivekavicharam Japyasametasamadhividhanam kurvavadhanam mahadavadhanam
Meaning:ପ୍ରାଣାୟାମ, ପ୍ରତ୍ୟାହାର, ନିତ୍ୟ-ଅନିତ୍ୟର ବିବେକ-ବିଚାର, ଏବଂ ଜପ-ସହିତ ସମାଧିର ଅନୁଷ୍ଠାନ — ଏସବୁ ବହୁତ ସାବଧାନତାର ସହ, ବହୁତ ଏକାଗ୍ରତାର ସହ କର।
गुरुचरणाम्बुज निर्भरभक्तः संसारादचिराद्भव मुक्तः । सेन्द्रियमानस नियमादेवं द्रक्ष्यसि निजहृदयस्थं देवम् ॥
Gurucharanambuja nirbharabhaktah samsaradachiradbhava muktah Sendriyamanasa niyamadevam drakshyasi nijahridayastham devam
Meaning:ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣ-କମଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ରଖି ସଂସାରରୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଅ। ଏହିଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନର ସଂଯମରେ ତୁମେ ନିଜ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥିତ ଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବ।
मूढः कश्चन वैयाकरणो डुःकृङ्करणाध्ययनधुरीणः । श्रीमच्छङ्कर भगवच्छिष्यैः बोधित आसीच्छोधित करणः ॥
Mudhah kashchana vaiyakarano duhkrinkaranadhyayanadhurinah Shrimachchhankara bhagavachchhishyaih bodhita asichchhodhita karanah
Meaning:କୌଣସି ମୂଢ଼ ବୈୟାକରଣ ବ୍ୟାକରଣର ନିୟମ ('ଡୁକୃଙ୍କରଣ') ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲୀନ ଥିଲା; ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବାନ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ତାହାକୁ ବୁଝାଇ ତାହାର ବୁଦ୍ଧି ଶୁଦ୍ଧ (ଠିକ୍) କଲେ।
भज गोविन्दं भज गोविन्दं गोविन्दं भज मूढमते । नामस्मरणादन्यमुपायं नहि पश्यामो भवतरणे ॥
Bhaja govindam bhaja govindam govindam bhaja mudhamate Namasmaranadanyamupayam nahi pashyamo bhavatarane
Meaning:ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜ, ହେ ମୂଢ଼ ବୁଦ୍ଧି! ଭବସାଗର ପାର ହେବା ପାଇଁ, ନାମ-ସ୍ମରଣ ବ୍ୟତୀତ ଆମେ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ଦେଖୁ ନାହୁଁ।
Word-by-Word Meaning
Click any word to hear its pronunciation
Benefits of Chanting ଭଜ ଗୋବିନ୍ଦମ୍
Profound wake-up call for the mind lost in material pursuits
Cultivates vairagya (detachment) — the foundation of spiritual progress
Written by Adi Shankaracharya — the greatest philosopher-sage of India
Each verse is a complete meditation on the nature of life and death
Frees the mind from attachment to wealth, body and relationships
One of the most quoted philosophical texts in all of Hinduism
How to Chant ଭଜ ଗୋବିନ୍ଦମ୍
Bhaja Govindam is best read slowly, contemplating each verse deeply. It is not a mantra for rapid repetition but a philosophical meditation. Read one verse, close your eyes, and let its meaning penetrate. It is traditionally chanted in groups during satsang. The refrain 'Bhaja Govindam' should be felt as a direct call from the guru to your own wandering mind.
Frequently Asked Questions
You May Also Like
ॐ
Explore more sacred mantras with complete meaning and chanting guides