ଭବନ୍ତି ନମ୍ରାସ୍ତରବଃ ଫଲୋଦ୍ଗମୈଃ (ନମ୍ରତାର ଶ୍ଲୋକ) — Word-by-Word Meaning
भवन्ति नम्रास्तरवः फलोद्गमैः
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
भवन्ति
bhavanti
ଭବନ୍ତି — ହୁଅନ୍ତି, ହୋଇଯାଆନ୍ତି
नम्राः
namrāḥ
ନମ୍ରାଃ — ନଇଁଥିବା, ନମ୍ର, ତଳକୁ ନଇଁବା
तरवः
taravaḥ
ତରବଃ — ବୃକ୍ଷମାନେ
फलोद्गमैः
phalodgamaiḥ
ଫଲୋଦ୍ଗମୈଃ — ଫଳର ଉଦ୍ଗମ / ଭାରରେ
नवाम्बुभिः
navāmbubhiḥ
ନବାମ୍ବୁଭିଃ — ନୂତନ (ବର୍ଷା) ଜଳରେ
भूमिविलम्बिनः
bhūmi-vilambinaḥ
ଭୂମିବିଲମ୍ବିନଃ — ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ନଇଁଥିବା
घनाः
ghanāḥ
ଘନାଃ — ମେଘମାନେ
अनुद्धताः
anuddhatāḥ
ଅନୁଦ୍ଧତାଃ — ଅନୁଦ୍ଧତ, ଅହଂକାରରହିତ, ଗର୍ବହୀନ
सत्पुरुषाः
sat-puruṣāḥ
ସତ୍ପୁରୁଷାଃ — ସଜ୍ଜନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସଦାଚାରୀ ପୁରୁଷ
समृद्धिभिः
samṛddhibhiḥ
ସମୃଦ୍ଧିଭିଃ — ସମୃଦ୍ଧିରେ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୈଭବରେ
स्वभावः
svabhāvaḥ
ସ୍ୱଭାବଃ — ସହଜ ସ୍ୱଭାବ, ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରକୃତି
एव एषः
eva eṣaḥ
ଏବ ଏଷଃ — ଏହି ତ ନିଶ୍ଚୟ (ହୁଏ)
परोपकारिणाम्
paropakāriṇām
ପରୋପକାରିଣାମ୍ — ପରୋପକାରୀମାନଙ୍କର, ଅନ୍ୟର ହିତ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର
Complete Translation
ବୃକ୍ଷ ଫଳର ଭାରରେ ନଇଁ ଯାଆନ୍ତି; ନୂତନ (ବର୍ଷା) ଜଳରେ ଭରା ମେଘ ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ନଇଁ ତଳକୁ ଆସେ; ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇ ମଧ୍ୟ ଅନୁଦ୍ଧତ (ଅହଂକାରରହିତ) ରହନ୍ତି — କାରଣ ଏହି ନମ୍ରତା ହିଁ ପରୋପକାରୀମାନଙ୍କର ସହଜ ସ୍ୱଭାବ। ଭର୍ତୃହରି ପ୍ରକୃତିର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦେଇ ଦେଖାନ୍ତି ଯେ ପ୍ରକୃତ ମହାନତା ଅହଂକାରରେ ନୁହେଁ, ନମ୍ରତାରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।
Origin & History
Source: Niti Shataka of Bhartrhari (Subhashita)
Author: Bhartrhari
Period: Classical Sanskrit literature (c. 5th century CE)
ଭର୍ତୃହରି ତାଙ୍କ ନୀତିଶତକରେ ସଜ୍ଜନର — ପ୍ରକୃତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷର — ଚରିତ୍ରର ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ସେ ତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତି ଆଡ଼କୁ ଫେରନ୍ତି: ଫଳରେ ଭରା ବୃକ୍ଷ ଏବଂ ଜଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ମେଘ ଦୁଇଟି ଯାକ ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ନମ୍ରଭାବେ ନଇଁ ଯାଆନ୍ତି। ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରୁ ସେ ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ବାହାର କରନ୍ତି ଯେ ପରୋପକାରୀମାନେ ଯେତେ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ସେତେ ଅଧିକ ନମ୍ର ହୁଅନ୍ତି — ଏହିପରି ନମ୍ରତା ଉଦାର ଆତ୍ମାର ପରିଚୟ ହୋଇଯାଏ।
Frequently Asked Questions
'ଭବନ୍ତି ନମ୍ରାସ୍ତରବଃ ଫଲୋଦ୍ଗମୈଃ'ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ବୃକ୍ଷ ଫଳର ଭାରରେ ନଇଁ ଯାଆନ୍ତି।' ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ଲୋକ ଫଳରେ ଲଦା ବୃକ୍ଷ ଓ ଜଳରେ ଭରା ମେଘକୁ — ଯେଉଁ ଦୁଇଟି ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ନଇଁ ଯାଆନ୍ତି — ସେହି ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କରେ ଯେଉଁମାନେ ସମୃଦ୍ଧିରେ ମଧ୍ୟ ନମ୍ର ରହନ୍ତି, ଏହା ଦେଖାଇ ଯେ ନମ୍ରତା ପରୋପକାରୀମାନଙ୍କର ସହଜ ସ୍ୱଭାବ।
ଏହି ଶ୍ଲୋକ କିଏ ରଚନା କରିଛନ୍ତି?▼
ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଂସ୍କୃତ କବି-ଦାର୍ଶନିକ ଭର୍ତୃହରିଙ୍କ ନୀତିଶତକରୁ, ନୀତି ଓ ସଦାଚାର ଉପରେ ତାଙ୍କର ଶହେ ଶ୍ଲୋକର ସଂକଳନରୁ ଆସିଛି।
ଏହି ସୁଭାଷିତ କେଉଁ ଜୀବନ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ?▼
ଯେ ପ୍ରକୃତ ମହାନତା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମଣିଷକୁ ଅଧିକ ନମ୍ର ଓ ଉଦାର କରିବା ଉଚିତ, ଅଧିକ ଅହଂକାରୀ ନୁହେଁ। ପ୍ରକୃତି ନିଜେ ଏହାର ଆଦର୍ଶ: ସମୃଦ୍ଧି ବୃକ୍ଷ ଓ ମେଘକୁ ତଳକୁ ନୁଆଁଏ, ସେହିପରି ତାହା ସଜ୍ଜନକୁ କୋମଳ ଓ ଅନୁଦ୍ଧତ କରେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →