ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ ବ୍ରହ୍ମୈବ ଭବତି (ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମ ହୋଇଯାଆନ୍ତି) — Word-by-Word Meaning
ब्रह्मविद् ब्रह्मैव भवति
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
सः यः ह वै
sa yo ha vai
ସଃ ଯଃ ହ ବୈ — ଯିଏ, ନିଶ୍ଚୟ, ବାସ୍ତବରେ
तत् परमम् ब्रह्म
tat paramam brahma
ତତ୍ ପରମମ୍ ବ୍ରହ୍ମ — ସେହି ପରବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ
वेद
veda
ବେଦ — ଜାଣିଯାଆନ୍ତି, ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରନ୍ତି
ब्रह्म एव भवति
brahma eva bhavati
ବ୍ରହ୍ମ ଏବ ଭବତି — ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ହୋଇଯାଆନ୍ତି
न अस्य अब्रह्मवित् कुले भवति
na asya abrahmavit kule bhavati
ନ ଅସ୍ୟ ଅବ୍ରହ୍ମବିତ୍ କୁଲେ ଭବତି — ତାଙ୍କ କୁଳରେ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ନ ଜାଣିଥିବା କେହି ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି ନାହିଁ
तरति शोकम्
tarati śokam
ତରତି ଶୋକମ୍ — ସେ ଶୋକକୁ ପାର କରିଯାଆନ୍ତି, ଦୁଃଖର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଯାଆନ୍ତି
तरति पाप्मानम्
tarati pāpmānam
ତରତି ପାପ୍ମାନମ୍ — ସେ ପାପ ଓ ଅଶୁଭକୁ ପାର କରିଯାଆନ୍ତି
गुहाग्रन्थिभ्यः
guhāgranthibhyaḥ
ଗୁହାଗ୍ରନ୍ଥିଭ୍ୟଃ — ହୃଦୟର ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ (ହୃଦୟ-ଗୁହାରେ ଲୁଚିଥିବା ବନ୍ଧନରୁ)
विमुक्तः
vimuktaḥ
ବିମୁକ୍ତଃ — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ, ବିମୋଚିତ
अमृतः भवति
amṛtaḥ bhavati
ଅମୃତଃ ଭବତି — ଅମର ହୋଇଯାଆନ୍ତି
Complete Translation
ଯିଏ ସେହି ପରବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଜାଣିଯାଆନ୍ତି, ସେ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ହୋଇଯାଆନ୍ତି; ତାଙ୍କ କୁଳରେ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ନ ଜାଣିଥିବା କେହି ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ସେ ଶୋକକୁ ପାର କରିଯାଆନ୍ତି, ପାପକୁ ପାର କରିଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ହୃଦୟର ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଅମର ହୋଇଯାଆନ୍ତି।
Origin & History
Source: Mundaka Upanishad, Verse 3.2.9
Author: Traditional (Upanishadic)
Period: Vedic / Upanishadic
ମୁଣ୍ଡକ ଉପନିଷଦ ସାଧକଙ୍କୁ କର୍ମକାଣ୍ଡ ଓ ଗ୍ରନ୍ଥମାନଙ୍କ ଅପରା ବିଦ୍ୟାଠାରୁ ସେହି ପରା ବିଦ୍ୟା ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ହୁଏ। ନିଜର ଅନ୍ତିମ ଭାଗରେ ଏହା ସେହି ମୁକ୍ତ ଜ୍ଞାତାଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ଯିଏ ହୃଦୟର ଗୁହାରେ ପରମ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି ଅଜ୍ଞାନର ଗ୍ରନ୍ଥି କଟିଯାଇଥିବା ଓ ସମସ୍ତ ସଂଶୟ ବିଲୀନ ହୋଇଯାଇଥିବା ଦେଖନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ସେହି ଉପଦେଶର ଶିଖର, ଯାହା ଗର୍ଜନଶୀଳ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଯିଏ ବି ପରବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଜାଣିଯାଆନ୍ତି ସେ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ହୋଇଯାଆନ୍ତି, ଶୋକ ଓ ପାପକୁ ପାର କରି ଅମରତ୍ୱରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
Frequently Asked Questions
ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ ବ୍ରହ୍ମୈବ ଭବତିର ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଜ୍ଞାତା ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ହୋଇଯାଆନ୍ତି'। ଏହା ଶିଖାଏ ଯେ ପରମ ସତ୍ୟର ସାକ୍ଷାତ୍କାର କୌଣସି ପୃଥକ୍ ବସ୍ତୁ ପାଇବା ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜର ବ୍ରହ୍ମ-ରୂପ ପରିଚୟରେ ଜାଗ୍ରତ ହେବା — ଶୋକ ଓ ପାପକୁ ପାର କରି ଅମର ହେବା।
ଏହି ଶ୍ଲୋକ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି?▼
ଏହା ମୁଣ୍ଡକ ଉପନିଷଦ (୩.୨.୯)ରୁ, ଯାହା ଅଥର୍ବବେଦ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ। ମୁଣ୍ଡକ ଉପନିଷଦ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ପରା ବିଦ୍ୟାକୁ ଅପରା ବିଦ୍ୟାଠାରୁ ପୃଥକ୍ କରିବା ପାଇଁ ତଥା ଗୋଟିଏ ବୃକ୍ଷରେ ଦୁଇ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ରୂପକ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
'ହୃଦୟର ଗ୍ରନ୍ଥି' କ'ଣ?▼
'ହୃଦୟର ଗ୍ରନ୍ଥି' (ହୃଦୟ-ଗ୍ରନ୍ଥି) ଅଜ୍ଞାନ, ଇଚ୍ଛା ଓ ଅହଂକାର-ଭାବର ସେହି ଗଭୀର ବନ୍ଧନ ଯାହା ଆତ୍ମାକୁ ଶରୀର ଓ ସଂସାର ସହିତ ବାନ୍ଧେ। ମୁଣ୍ଡକ ଉପନିଷଦ କୁହେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ପରମ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥି କଟିଯାଏ, ସମସ୍ତ ସଂଶୟ ଲିଭିଯାଏ ଏବଂ ତାଙ୍କ କର୍ମ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଏ।
ବ୍ରହ୍ମ ହୋଇଯିବାର ଅର୍ଥ କ'ଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଲୁପ୍ତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି?▼
ଏହାର ଅର୍ଥ ବିନାଶ ନୁହେଁ, ବରଂ ପୃଥକ୍, ସୀମିତ ଆତ୍ମ-ଭାବର ମିଥ୍ୟା ବୋଧ ଖସିଯିବା। ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହେ ତାହା ସଦା-ବିଦ୍ୟମାନ ସତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ, ଯାହା ନିଜର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ରୂପେ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ — ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆନନ୍ଦମୟ ଓ ଅମର। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭ୍ରମ ସମାପ୍ତ ହୁଏ; ଅନନ୍ତ ସତ୍ତା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →