Mantra.Tips

ବୁଧ କବଚମ୍ Meaning — Line by Line

बुध कवचम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ବୁଧ କବଚମ୍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. śrīgaṇeśāya namaḥ |
  2. Verse 2. budhastu pustakadharaḥ kuṅkumasya samadyutiḥ |
  3. Verse 3. kaṭiṃ ca pātu me saumyaḥ śirodeśaṃ budhastathā |
  4. Verse 4. ghrāṇaṃ gandhapriyaḥ pātu jihvāṃ vidyāprado mama |
  5. Verse 5. vakṣaḥ pātu varāṅgaśca hṛdayaṃ rohiṇīsutaḥ |
  6. Verse 6. jānunī rauhiṇeyaśca pātu jaṅghe'khilapradaḥ |
  7. Verse 7. etaddhi kavacaṃ divyaṃ sarvapāpapraṇāśanam |
  8. Verse 8. āyurārogyaśubhadaṃ putrapautrapravardhanam |
  9. Verse 9. || iti śrībrahmavaivartapurāṇe budhakavacaṃ sampūrṇam ||
Verse 1#

śrīgaṇeśāya namaḥ |

श्रीगणेशाय नमः अस्य श्रीबुधकवचस्तोत्रमन्त्रस्य कश्यप ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, बुधो देवता, बुधप्रीत्यर्थं जपे विनियोगः

śrīgaṇeśāya namaḥ | asya śrībudhakavacastotramantrasya kaśyapa ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, budho devatā, budhaprītyarthaṃ jape viniyogaḥ ||

Meaningଶ୍ରୀଗଣେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ବୁଧ କବଚ ସ୍ତୋତ୍ର ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି କଶ୍ୟପ, ଛନ୍ଦ ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍, ଦେବତା ବୁଧ; ବୁଧଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଏହାର ଜପ କରାଯାଏ।

Verse 2#

budhastu pustakadharaḥ kuṅkumasya samadyutiḥ |

बुधस्तु पुस्तकधरः कुङ्कुमस्य समद्युतिः पीताम्बरधरः पातु पीतमाल्यानुलेपनः १॥

budhastu pustakadharaḥ kuṅkumasya samadyutiḥ | pītāmbaradharaḥ pātu pītamālyānulepanaḥ || 1||

Meaningପୁସ୍ତକ ଧାରଣ କରିଥିବା, କୁଙ୍କୁମ ସମାନ କାନ୍ତିଯୁକ୍ତ, ପୀତାମ୍ବରଧାରୀ, ହଳଦିଆ ମାଳା ଓ ହଳଦିଆ ଅନୁଲେପନରେ ଶୋଭିତ ବୁଧ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

Verse 3#

kaṭiṃ ca pātu me saumyaḥ śirodeśaṃ budhastathā |

कटिं पातु मे सौम्यः शिरोदेशं बुधस्तथा नेत्रे ज्ञानमयः पातु श्रोत्रे पातु निशाप्रियः २॥

kaṭiṃ ca pātu me saumyaḥ śirodeśaṃ budhastathā | netre jñānamayaḥ pātu śrotre pātu niśāpriyaḥ || 2||

Meaningସୌମ୍ୟ ମୋର କଟି ଓ ଶିରଃପ୍ରଦେଶକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଜ୍ଞାନମୟ ମୋର ନେତ୍ରକୁ, ନିଶାପ୍ରିୟ ମୋର କର୍ଣକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

Verse 4#

ghrāṇaṃ gandhapriyaḥ pātu jihvāṃ vidyāprado mama |

घ्राणं गन्धप्रियः पातु जिह्वां विद्याप्रदो मम कण्ठं पातु विधोः पुत्रो भुजौ पुस्तकभूषणः ३॥

ghrāṇaṃ gandhapriyaḥ pātu jihvāṃ vidyāprado mama | kaṇṭhaṃ pātu vidhoḥ putro bhujau pustakabhūṣaṇaḥ || 3||

Meaningଗନ୍ଧପ୍ରିୟ ମୋର ନାସିକାକୁ, ବିଦ୍ୟାପ୍ରଦ ମୋର ଜିହ୍ୱାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ବିଧୁ (ଚନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୋର କଣ୍ଠକୁ, ପୁସ୍ତକଭୂଷଣ ମୋର ଭୁଜଦ୍ୱୟକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

Verse 5#

vakṣaḥ pātu varāṅgaśca hṛdayaṃ rohiṇīsutaḥ |

वक्षः पातु वराङ्गश्च हृदयं रोहिणीसुतः नाभिं पातु सुराराध्यो मध्यं पातु खगेश्वरः ४॥

vakṣaḥ pātu varāṅgaśca hṛdayaṃ rohiṇīsutaḥ | nābhiṃ pātu surārādhyo madhyaṃ pātu khageśvaraḥ || 4||

Meaningବରାଙ୍ଗ ମୋର ବକ୍ଷଃସ୍ଥଳକୁ, ରୋହିଣୀସୁତ ମୋର ହୃଦୟକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ସୁରାରାଧ୍ୟ ମୋର ନାଭିକୁ, ଖଗେଶ୍ୱର ମୋର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

Verse 6#

jānunī rauhiṇeyaśca pātu jaṅghe'khilapradaḥ |

जानुनी रौहिणेयश्च पातु जङ्घेऽखिलप्रदः पादौ मे बोधनः पातु पातु सौम्योऽखिलं वपुः ५॥

jānunī rauhiṇeyaśca pātu jaṅghe'khilapradaḥ | pādau me bodhanaḥ pātu pātu saumyo'khilaṃ vapuḥ || 5||

Meaningରୌହିଣେୟ ମୋର ଜାନୁଦ୍ୱୟକୁ, ଅଖିଳପ୍ରଦ ମୋର ଜଙ୍ଘାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ବୋଧନ ମୋର ପାଦକୁ, ଏବଂ ସୌମ୍ୟ ମୋର ସମସ୍ତ ଶରୀରକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

Verse 7#

etaddhi kavacaṃ divyaṃ sarvapāpapraṇāśanam |

एतद्धि कवचं दिव्यं सर्वपापप्रणाशनम् सर्वरोगप्रशमनं सर्वदुःखनिवारणम् ६॥

etaddhi kavacaṃ divyaṃ sarvapāpapraṇāśanam | sarvarogapraśamanaṃ sarvaduḥkhanivāraṇam || 6||

Meaningଏହି ଦିବ୍ୟ କବଚ ସମସ୍ତ ପାପର ନାଶକ, ସମସ୍ତ ରୋଗର ଶମନକାରୀ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର ନିବାରଣକାରୀ।

Verse 8#

āyurārogyaśubhadaṃ putrapautrapravardhanam |

आयुरारोग्यशुभदं पुत्रपौत्रप्रवर्धनम् यः पठेच्छृणुयाद्वापि सर्वत्र विजयी भवेत् ७॥

āyurārogyaśubhadaṃ putrapautrapravardhanam | yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi sarvatra vijayī bhavet || 7||

Meaningଏହା ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଏବଂ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି କରେ; ଯେ ଏହାକୁ ପାଠ କରେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ ସେ ସର୍ବତ୍ର ବିଜୟୀ ହୁଏ।

Verse 9#

|| iti śrībrahmavaivartapurāṇe budhakavacaṃ sampūrṇam ||

इति श्रीब्रह्मवैवर्तपुराणे बुधकवचं सम्पूर्णम्

|| iti śrībrahmavaivartapurāṇe budhakavacaṃ sampūrṇam ||

Meaningଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତପୁରାଣରେ ବୁଧ କବଚ ସମ୍ପୂର୍ଣ ହେଲା।

Word-by-Word Breakdown

बुधः
budhaḥ
ବୁଧ — ଗ୍ରହ ବୁଧ, ବୁଦ୍ଧିର ଅଧିପତି
पुस्तकधरः
pustakadharaḥ
ପୁସ୍ତକ ଧାରଣକାରୀ (ବିଦ୍ୟା ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରତୀକ)
कुङ्कुमस्य समद्युतिः
kuṅkumasya samadyutiḥ
କୁଙ୍କୁମ ସମାନ କାନ୍ତିଯୁକ୍ତ
पीताम्बरधरः
pītāmbaradharaḥ
ହଳଦିଆ (ସୁବର୍ଣ) ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣକାରୀ
पीतमाल्यानुलेपनः
pītamālyānulepanaḥ
ହଳଦିଆ ମାଳା ଓ ହଳଦିଆ ଅନୁଲେପନରେ ଶୋଭିତ
पातु
pātu
ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ / ପାଳନ କରନ୍ତୁ
सौम्यः
saumyaḥ
ସୌମ୍ୟ — 'ସୌମ୍ୟ/ଶାନ୍ତ', ବୁଧଙ୍କ ଏକ ନାମ (ସୋମ/ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର)
ज्ञानमयः
jñānamayaḥ
ଜ୍ଞାନମୟ — ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ, ନେତ୍ର ରକ୍ଷାକାରୀ
निशाप्रियः
niśāpriyaḥ
ନିଶାପ୍ରିୟ — ରାତ୍ରିର ପ୍ରିୟ, କର୍ଣ ରକ୍ଷାକାରୀ
विद्याप्रदः
vidyāpradaḥ
ବିଦ୍ୟାପ୍ରଦ — ବିଦ୍ୟା/ଜ୍ଞାନଦାତା, ଜିହ୍ୱା ରକ୍ଷାକାରୀ
विधोः पुत्रः
vidhoḥ putraḥ
ବିଧୁ (ଚନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ପୁତ୍ର — କଣ୍ଠ ରକ୍ଷାକାରୀ
रोहिणीसुतः
rohiṇīsutaḥ
ରୋହିଣୀସୁତ — ରୋହିଣୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ହୃଦୟ ରକ୍ଷାକାରୀ
सुराराध्यः
surārādhyaḥ
ସୁରାରାଧ୍ୟ — ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ନାଭି ରକ୍ଷାକାରୀ
खगेश्वरः
khageśvaraḥ
ଖଗେଶ୍ୱର — ଆକାଶଚାରୀ ଗ୍ରହଙ୍କ ଅଧୀଶ୍ୱର, ମଧ୍ୟଭାଗ ରକ୍ଷାକାରୀ
रौहिणेयः
rauhiṇeyaḥ
ରୌହିଣେୟ — ରୋହିଣୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଜାନୁ ରକ୍ଷାକାରୀ
अखिलप्रदः
akhilapradaḥ
ଅଖିଳପ୍ରଦ — ସର୍ବସ୍ୱ ଦାନକାରୀ, ଜଙ୍ଘା ରକ୍ଷାକାରୀ
बोधनः
bodhanaḥ
ବୋଧନ — 'ଜାଗରଣକାରୀ/ପ୍ରବୋଧଦାତା', ବୁଧଙ୍କ ଏକ ନାମ, ପାଦ ରକ୍ଷାକାରୀ
सर्वपापप्रणाशनम्
sarvapāpapraṇāśanam
ସମସ୍ତ ପାପର ନାଶକ
सर्वरोगप्रशमनम्
sarvarogapraśamanam
ସମସ୍ତ ରୋଗର ଶାମକ
आयुरारोग्यशुभदम्
āyurārogyaśubhadam
ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ପ୍ରଦାନକାରୀ
सर्वत्र विजयी भवेत्
sarvatra vijayī bhavet
ସର୍ବତ୍ର ବିଜୟୀ ହୁଏ

Origin & History

Source: Brahma-Vaivarta Purana (Budha Kavacham)

Author: Sage Kashyapa (rishi of the mantra)

Period: Puranic

ବୁଧ କବଚମ୍ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତପୁରାଣରେ ସଂରକ୍ଷିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଋଷି କଶ୍ୟପ ଏହାର ଦ୍ରଷ୍ଟା ଏବଂ ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ଏହାର ଛନ୍ଦ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ଗ୍ରହ (ନବଗ୍ରହ) କବଚ-ସ୍ତୁତିର ସେହି ପରିବାରର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଯାହା ଗ୍ରହ-ଶାନ୍ତି, ଅର୍ଥାତ୍ ନଅ ଗ୍ରହଙ୍କ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପାଠ କରାଯାଏ। ପୌରାଣିକ କଥାରେ ବୁଧ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି, ବାଣୀ ଓ ବିଦ୍ୟାର ଅଧିପତି; ପୁସ୍ତକଧାରୀ ଏବଂ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ, ସେ ଏହି କବଚ ମାଧ୍ୟମରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ଅଙ୍ଗ-ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ରକ୍ଷା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସଫଳତାର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି।

Frequently Asked Questions

ବୁଧ କବଚମ୍ କଣ?
ବୁଧ କବଚମ୍ ଗ୍ରହ ବୁଧଙ୍କ ରକ୍ଷାତ୍ମକ ସ୍ତୁତି, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତପୁରାଣରେ ମିଳେ। 'କବଚ' ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବର୍ମ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ ବୁଧଙ୍କୁ ଶରୀରର କୌଣସି ବିଶେଷ ଅଂଶ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ଏବଂ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ବୁଧଙ୍କ ସୌମ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମୟ ଶକ୍ତିରେ ଆବୃତ କରେ।
ବୁଧ କବଚମ୍ ପାଠ କଲେ କଣ ମିଳେ?
ଯେହେତୁ ବୁଧ ବୁଦ୍ଧି, ବାଣୀ, ବିଦ୍ୟା ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ଅଧିପତି, ଏହାର ପାଠ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସ୍ମୃତି, ଜ୍ଞାନ, ବାକ୍ପଟୁତା ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ପରୀକ୍ଷାରେ ସଫଳତା ପାଇଁ କରାଯାଏ। ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ଫଳଶ୍ରୁତି ମଧ୍ୟ ପାପ ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି, ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ, ସନ୍ତାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଜୟର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
ବୁଧ କବଚମ୍ କେବେ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ?
ବୁଧବାରରେ, ଯାହା ବୁଧଙ୍କ ବାର, ଏବଂ ଯେକୌଣସି ନବଗ୍ରହ ପୂଜାରେ, ସବୁଜ କିମ୍ବା ହଳଦିଆ ପୁଷ୍ପ, ସବୁଜ ମୁଗ ଓ ଦୀପ ସହ। ପରିହାର ରୂପେ ପ୍ରତିକୂଳ ବୁଧ ଦଶା କିମ୍ବା ଗୋଚରର ଅବଧିରେ ଏହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ପାଠ କରାଯାଇପାରେ।
ବୁଧ କିଏ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର କାହିଁକି କୁହାଯାଏ?
ବୁଧ ବୁଧ ଗ୍ରହର ଅଧିଦେବତା, ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ରୋହିଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ହୋଇଥିଲେ — ଏଣୁ ତାଙ୍କ ନାମ ସୌମ୍ୟ ('ସୋମଙ୍କ ପୁତ୍ର'), ରୋହିଣେୟ ଓ ରୌହିଣେୟ। ସେ ପୁସ୍ତକଧାରୀ, ପୀତାମ୍ବରଧାରୀ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ବିଦ୍ୟାର ସୌମ୍ୟ ଅଧିପତି ରୂପେ ଚିତ୍ରିତ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →