Mantra.Tips

ଦେବି ପ୍ରପନ୍ନାର୍ତିହରେ ପ୍ରସୀଦ Meaning — Line by Line

देवि प्रपन्नार्तिहरे प्रसीद

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ଦେବି ପ୍ରପନ୍ନାର୍ତିହରେ ପ୍ରସୀଦ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

devi prapannārtihare prasīda

देवि प्रपन्नार्तिहरे प्रसीद प्रसीद मातर्जगतोऽखिलस्य प्रसीद विश्वेश्वरि पाहि विश्वं त्वमीश्वरी देवि चराचरस्य

devi prapannārtihare prasīda prasīda mātarjagato'khilasya prasīda viśveśvari pāhi viśvaṃ tvamīśvarī devi carācarasya

Meaningହେ ଶରଣାଗତମାନଙ୍କ ପୀଡ଼ା ହରଣକାରିଣୀ ଦେବୀ! ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ; ହେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାତା! ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ; ହେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରୀ! ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବିଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କର — ହେ ଦେବୀ! ଚରାଚରର ଈଶ୍ୱରୀ ତୁମେ ହିଁ।

Verse 2#

ādhārabhūtā jagatastvamekā

आधारभूता जगतस्त्वमेका महीस्वरूपेण यतः स्थितासि अपां स्वरूपस्थितया त्वयैत- दाप्यायते कृत्स्नमलङ्घ्यवीर्ये

ādhārabhūtā jagatastvamekā mahīsvarūpeṇa yataḥ sthitāsi apāṃ svarūpasthitayā tvayaita- dāpyāyate kṛtsnamalaṅghyavīrye

Meaningତୁମେ ହିଁ ଏକାକୀ ଜଗତର ଆଧାର, କାରଣ ତୁମେ ପୃଥିବୀ ରୂପରେ ସ୍ଥିତ; ଏବଂ ଜଳ ରୂପରେ ସ୍ଥିତ ତୁମଠାରୁ ହିଁ ଏ ସମସ୍ତ ପୁଷ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ଅଲଙ୍ଘ୍ୟ ବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳିନୀ!

Verse 3#

tvaṃ vaiṣṇavīśaktiranantavīryā

त्वं वैष्णवीशक्तिरनन्तवीर्या विश्वस्य बीजं परमासि माया सम्मोहितं देवि समस्तमेतत् त्वं वै प्रसन्ना भुवि मुक्तिहेतुः

tvaṃ vaiṣṇavīśaktiranantavīryā viśvasya bījaṃ paramāsi māyā sammohitaṃ devi samastametat tvaṃ vai prasannā bhuvi muktihetuḥ

Meaningତୁମେ ଅନନ୍ତ ବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳିନୀ ବୈଷ୍ଣବୀ ଶକ୍ତି; ତୁମେ ବିଶ୍ୱର ବୀଜ ଓ ପରମ ମାୟା। ହେ ଦେବୀ! ତୁମଠାରୁ ହିଁ ଏ ସମସ୍ତ ଜଗତ ମୋହିତ; ଏବଂ ତୁମେ ହିଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ପୃଥିବୀରେ ମୁକ୍ତିର ହେତୁ ହୁଅ।

Word-by-Word Breakdown

देवि
devi
ହେ ଦେବୀ
प्रपन्नार्तिहरे
prapannārti-hare
ହେ ଶରଣାଗତ (ପ୍ରପନ୍ନ)ମାନଙ୍କ ପୀଡ଼ା (ଆର୍ତି) ହରଣକାରିଣୀ
प्रसीद
prasīda
ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ, କୃପା କର
मातः
mātaḥ
ହେ ମାତା
जगतः अखिलस्य
jagataḥ akhilasya
ସମସ୍ତ ଜଗତ / ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱର
विश्वेश्वरि
viśveśvari
ହେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରୀ / ବିଶ୍ୱର ଅଧୀଶ୍ୱରୀ
पाहि विश्वम्
pāhi viśvaṃ
ବିଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କର
ईश्वरी चराचरस्य
īśvarī carācarasya
ଚରାଚରର ଈଶ୍ୱରୀ (ଯାହା ଚଳମାନ ଓ ଅଚଳ ସବୁର ଅଧୀଶ୍ୱରୀ)
आधारभूता
ādhārabhūtā
ଆଧାରଭୂତା — ସ୍ୱୟଂ ଆଧାର / ଭିତ୍ତି
महीस्वरूपेण
mahī-svarūpeṇa
ପୃଥିବୀ ସ୍ୱରୂପରେ
अपां स्वरूपस्थितया
apāṃ svarūpa-sthitayā
ଜଳ ସ୍ୱରୂପରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ
आप्यायते
āpyāyate
ପୁଷ୍ଟ ହୁଏ / ପରିପୋଷିତ ହୁଏ
अलङ्घ्यवीर्ये
alaṅghya-vīrye
ହେ ଅଲଙ୍ଘ୍ୟ ବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳିନୀ (ଯାହାର ବଳ ଅଜେୟ)
वैष्णवी शक्तिः
vaiṣṇavī śaktiḥ
ବୈଷ୍ଣବୀ ଶକ୍ତି (ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତି)
अनन्तवीर्या
ananta-vīryā
ଅନନ୍ତ ବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳିନୀ (ଅସୀମ ପରାକ୍ରମଶାଳିନୀ)
विश्वस्य बीजम्
viśvasya bījaṃ
ବିଶ୍ୱର ବୀଜ
परमा माया
paramā māyā
ପରମ ମାୟା (ପରମ ସୃଷ୍ଟି-ଶକ୍ତି)
मुक्तिहेतुः
mukti-hetuḥ
ମୁକ୍ତିର ହେତୁ (ମୋକ୍ଷର କାରଣ)

Origin & History

Source: Durga Saptashati (Devi Mahatmyam) Chapter 11 — Narayani Stuti, verses 2-4; from the Markandeya Purana

Author: Sage Markandeya (traditional)

Period: Ancient (the Devi Mahatmyam is dated to c. 5th-6th century CE)

ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ଯେ ଅସୁର ଭ୍ରାତା ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ତିନି ଲୋକ ଜୟ କରି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବାହାର କରିଦେଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମ୍ମିଳିତ ଶକ୍ତିରୁ ଆବିର୍ଭୂତ ହୋଇ ଦେବୀ ନିଶୁମ୍ଭ, ରକ୍ତବୀଜ ଏବଂ ଶେଷରେ ସ୍ୱୟଂ ଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ମହାନ ଅସୁର ପତିତ ହେଲେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବଗଣ — ଆନନ୍ଦରେ ପଦ୍ମ ପରି ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ମୁଖରେ — କୃତଜ୍ଞତାର ସହ ନାରାୟଣୀ ସ୍ତୁତି ଗାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଯାହା 'ଶରଣାଗତମାନଙ୍କ ପୀଡ଼ା ହରଣକାରିଣୀ'ଙ୍କ ପ୍ରତି ଏହି ଆକୁତିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।

Frequently Asked Questions

'ଦେବି ପ୍ରପନ୍ନାର୍ତିହରେ'ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ହେ ଦେବୀ, ଯିଏ ତୁମଠାରେ ଶରଣ (ପ୍ରପନ୍ନ) ନେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପୀଡ଼ା (ଆର୍ତି) ହରଣ କର।' ଏହା ନାରାୟଣୀ ସ୍ତୁତିର ଆରମ୍ଭିକ ସମ୍ବୋଧନ, ଯାହା ମାତାଙ୍କୁ ସେହି ରୂପରେ ଆହ୍ୱାନ କରେ ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶରଣାଗତ ଆତ୍ମାର କଷ୍ଟ ତତ୍କ୍ଷଣାତ ଦୂର କରନ୍ତି।
ଏ ପ୍ରାର୍ଥନା କେଉଁଠାରୁ ଆସେ?
ଏହା ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁରାଣର ଅଂଶ ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀ (ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ)ର ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟରୁ। ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁମ୍ଭ ବଧ ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବଗଣ ତାଙ୍କ ସ୍ତୁତି ନାରାୟଣୀ ସ୍ତୁତିରେ କରନ୍ତି, ଯାହା ଏହି ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକରୁ ହିଁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
'ପ୍ରସୀଦ' ଶବ୍ଦ ବାରମ୍ବାର କାହିଁକି ପୁନରାବୃତ୍ତ ହୁଏ?
'ପ୍ରସୀଦ' ଅର୍ଥ 'ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ, କୃପା କର।' ଏହାର ତିନିଥର ପୁନରାବୃତ୍ତି — ଜଗନ୍ମାତାଙ୍କ ପ୍ରତି, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପ୍ରତି — ଭକ୍ତଙ୍କ ଦେବୀଙ୍କ କୃପା ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆର୍ତ, ବାରମ୍ବାର ଉଠୁଥିବା ଆକୁଳତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଏହାକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ପାଠ କରାଯାଇପାରେ କି?
ହଁ। ଯଦିଓ ଏହା ବୃହତ୍ ନାରାୟଣୀ ସ୍ତୁତିର ଆରମ୍ଭ, ଏ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ରକ୍ଷା ଓ ସମର୍ପଣ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁନ୍ଦର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରାର୍ଥନା ରୂପେ ମଧ୍ୟ ପଠିତ ହୁଏ, ବିଶେଷତଃ ନବରାତ୍ରିରେ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →