Mantra.Tips

ଦୁର୍ଗେ ସ୍ମୃତା ହରସି (ଶକ୍ରାଦି ସ୍ତୁତି ଶ୍ଲୋକ) Meaning — Line by Line

दुर्गे स्मृता हरसि

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ଦୁର୍ଗେ ସ୍ମୃତା ହରସି (ଶକ୍ରାଦି ସ୍ତୁତି ଶ୍ଲୋକ) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

durge smṛtā harasi bhītimaśeṣajantoḥ

दुर्गे स्मृता हरसि भीतिमशेषजन्तोः स्वस्थैः स्मृता मतिमतीव शुभां ददासि दारिद्र्यदुःखभयहारिणि का त्वदन्या सर्वोपकारकरणाय सदार्द्रचित्ता

durge smṛtā harasi bhītimaśeṣajantoḥ svasthaiḥ smṛtā matimatīva śubhāṃ dadāsi dāridryaduḥkhabhayahāriṇi kā tvadanyā sarvopakārakaraṇāya sadārdracittā

Meaningହେ ଦୁର୍ଗେ! ସ୍ମରଣ କଲେ ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର ଭୟ ହରଣ କର; ସୁଖୀ ଲୋକ ସ୍ମରଣ କଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କର। ହେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଦୁଃଖ ଓ ଭୟ ହରଣକାରିଣୀ! ତୁମ ବିନା ଆଉ କିଏ ଅଛି ଯାହାର ଚିତ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ସଦା ଆର୍ଦ୍ର (ଦୟାଳୁ) ରହେ?

Verse 2#

trailokyametadakhilaṃ ripunāśanena

त्रैलोक्यमेतदखिलं रिपुनाशनेन त्रातं त्वया समरमूर्धनि तेऽपि हत्वा नीता दिवं रिपुगणा भयमप्यपास्तम् अस्माकमुन्मदसुरारिभवं नमस्ते

trailokyametadakhilaṃ ripunāśanena trātaṃ tvayā samaramūrdhani te'pi hatvā nītā divaṃ ripugaṇā bhayamapyapāstam asmākamunmadasurāribhavaṃ namaste

Meaningଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟର ରକ୍ଷା ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶ କରି କରିଛ; ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ସମ୍ମୁଖରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମାରି ଶତ୍ରୁ-ସମୂହକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପଠାଇଛ, ତଥା ଉନ୍ମତ୍ତ ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଆମ ଭୟକୁ ମଧ୍ୟ ଦୂର କରିଛ — ତୁମକୁ ନମସ୍କାର!

Verse 3#

śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike

शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिःस्वनेन

śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyāniḥsvanena ca

Meaningହେ ଦେବୀ! ତୁମ ଶୂଳରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ହେ ଅମ୍ବିକେ! ଖଡ୍ଗରେ ରକ୍ଷା କର; ତୁମ ଘଣ୍ଟାର ନାଦରେ ଏବଂ ଧନୁର ଗୁଣ ନାଦରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।

Word-by-Word Breakdown

दुर्गे
durge
ହେ ଦୁର୍ଗେ
स्मृता
smṛtā
ସ୍ମରଣ କଲେ / ମନେ ପକାଇଲେ
हरसि भीतिम्
harasi bhītiṃ
ତୁମେ ଭୟ ହରଣ କର
अशेषजन्तोः
aśeṣa-jantoḥ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର (କୌଣସି ବ୍ୟତିକ୍ରମ ବିନା)
स्वस्थैः स्मृता
svasthaiḥ smṛtā
ସ୍ୱସ୍ଥ / ସୁଖୀ ଲୋକ ସ୍ମରଣ କଲେ
मतिम् अतीव शुभां ददासि
matim atīva śubhāṃ dadāsi
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧି (ମତି) ପ୍ରଦାନ କର
दारिद्र्यदुःखभयहारिणि
dāridrya-duḥkha-bhaya-hāriṇi
ହେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଦୁଃଖ ଓ ଭୟ ହରଣକାରିଣୀ
का त्वदन्या
kā tvad-anyā
ତୁମ ବିନା ଆଉ କିଏ?
सर्वोपकारकरणाय
sarva-upakāra-karaṇāya
ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପକାର କରିବା ପାଇଁ
सदार्द्रचित्ता
sadā-ārdra-cittā
ଯାହାର ଚିତ୍ତ ସଦା ଆର୍ଦ୍ର (ଦୟାଳୁ) ରହେ
त्रैलोक्यम् एतत् अखिलम्
trailokyam etat akhilaṃ
ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟ
रिपुनाशनेन त्रातम्
ripu-nāśanena trātaṃ
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ
समरमूर्धनि
samara-mūrdhani
ଯୁଦ୍ଧ ସମ୍ମୁଖ / ଅଗ୍ରଭାଗରେ
नीता दिवम् रिपुगणाः
nītā divaṃ ripu-gaṇāḥ
ଶତ୍ରୁ-ସମୂହକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପଠାଇଲ
भयम् अपि अपास्तम्
bhayam api apāstam
(ଆମ) ଭୟ ମଧ୍ୟ ଦୂର କରାଗଲା
नमस्ते
namaste
ତୁମକୁ ନମସ୍କାର
शूलेन पाहि नः
śūlena pāhi naḥ
ତୁମ ଶୂଳ (ତ୍ରିଶୂଳ)ରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର
खड्गेन च अम्बिके
khaḍgena ca ambike
ଏବଂ ଖଡ୍ଗରେ, ହେ ଅମ୍ବିକେ (ମାତା)
घण्टास्वनेन
ghaṇṭā-svanena
ତୁମ ଘଣ୍ଟାର ନାଦରେ
चापज्यानिःस्वनेन
cāpa-jyā-niḥsvanena
ଏବଂ ଧନୁର ଗୁଣ ନାଦରେ

Origin & History

Source: Durga Saptashati (Devi Mahatmyam) Chapter 4 — Shakradi Stuti, verses 16, 22-23; from the Markandeya Purana

Author: Sage Markandeya (traditional)

Period: Ancient (the Devi Mahatmyam is dated to c. 5th-6th century CE)

ଯେତେବେଳେ ଦେବୀ ପରାକ୍ରମୀ ମହିଷାସୁରକୁ ବଧ କଲେ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତଡ଼ି ଦେଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଏକତ୍ରିତ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ରାଦି ସ୍ତୁତି ('ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ସ୍ତୁତି')ରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ତାଙ୍କ ମୁଖ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ସମାନ ସୌମ୍ୟ ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଉଭୟ, ଏବଂ ସେ ସେହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ କରୁଣା କରନ୍ତି ଯାହାଙ୍କୁ ସେ ମାରନ୍ତି — ଏହା ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ସେମାନେ 'ଦୁର୍ଗେ ସ୍ମୃତା ହରସି' ଗାଇଲେ — ଯେ ତାଙ୍କ କେବଳ ସ୍ମରଣ ହିଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭୟ ହରଣ କରେ — ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରୁ ତାଙ୍କ ରକ୍ଷାର ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

Frequently Asked Questions

'ଦୁର୍ଗେ ସ୍ମୃତା ହରସି ଭୀତିମ୍'ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ହେ ଦୁର୍ଗେ, ସ୍ମରଣ କଲେ ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର ଭୟ ହରଣ କର।' ଏହି ଗୋଟିଏ ପଂକ୍ତି ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟର ସର୍ବାଧିକ ଉଦ୍ଧୃତ ପଂକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରକାଶ କରେ ଯେ ମାଆଙ୍କୁ କେବଳ ମନେ ପକାଇବା ସମସ୍ତ ଭୟ ଦୂର କରିଦିଏ।
ଏହି ଶ୍ଲୋକ କେଉଁଠାରୁ?
ଏହା ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀ (ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ)ର ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟର ଶକ୍ରାଦି ସ୍ତୁତିର ଶ୍ଲୋକ 16, ଯାହା ମହିଷାସୁର-ବଧ ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ଗାଇଥିଲେ। 'ଶୂଳେନ ପାହି ନୋ ଦେବି' (ଶ୍ଲୋକ 23)ର ରକ୍ଷାତ୍ମକ ଶ୍ଲୋକ ସେହି ସ୍ତୁତିରେ ଆଗକୁ ଆସେ।
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଭୟ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର କରିବାକୁ କାହିଁକି ପଠିତ ହୁଏ?
କାରଣ ଏହା ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ 'ଦାରିଦ୍ର୍ୟ-ଦୁଃଖ-ଭୟ-ହାରିଣୀ' — ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଦୁଃଖ ଓ ଭୟ ହରଣକାରିଣୀ — ବୋଲି କହେ ଏବଂ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ ଯେ ତାଙ୍କ ସ୍ମରଣ ହିଁ ଭୟକୁ ଦୂର କରିଦିଏ। ଭକ୍ତମାନେ ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ମନର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପଢ଼ନ୍ତି।
କେଉଁ ଚତୁର୍ବିଧ ରକ୍ଷାର ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି?
'ଶୂଳେନ ପାହି ନୋ ଦେବି' ଶ୍ଲୋକରେ ଦେବତାମାନେ ମାଆଙ୍କଠାରୁ ଚାରି ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା ମାଗନ୍ତି: ତାଙ୍କ ଶୂଳ (ତ୍ରିଶୂଳ), ଖଡ୍ଗ (ତରବାରି), ଘଣ୍ଟାର ନାଦ (ଘଣ୍ଟା-ସ୍ୱନ) ଓ ଧନୁର ଗୁଣ (ଚାପ-ଜ୍ୟା) ଦ୍ୱାରା — ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷାର ପ୍ରତୀକ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →