ଏକୈବାହଂ ଜଗତ୍ୟତ୍ର (ଦେବୀଙ୍କ ଅଦ୍ୱୈତ ଘୋଷଣା) — Word-by-Word Meaning
एकैवाहं जगत्यत्र (देवी की अद्वैत घोषणा)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
देव्युवाच
devyuvāca
ଦେବୀ (ଭଗବତୀ) କହିଲେ
एका एव अहम् जगति अत्र
ekā eva aham jagati atra
ଏହି ଜଗତରେ ମୁଁ ଏକାକୀ ହିଁ ଅଛି
द्वितीया का मम अपरा
dvitīyā kā mama aparā
ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଦ୍ୱିତୀୟା କିଏ?
पश्य एताः दुष्ट
paśya etāḥ duṣṭa
ରେ ଦୁଷ୍ଟ! ଏମାନଙ୍କୁ ଦେଖ
मयि एव विशन्त्यः मद्विभूतयः
mayi eva viśantyaḥ mad-vibhūtayaḥ
ମୋ ଭିତରେ ହିଁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ମୋ ବିଭୂତିମାନେ
ततः समस्ताः ताः देव्यः
tataḥ samastāḥ tāḥ devyaḥ
ସେତେବେଳେ ସେହି ସମସ୍ତ ଦେବୀ
ब्रह्माणीप्रमुखाः
brahmāṇī-pramukhāḥ
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଆଦି (ମାତୃକାମାନେ)
लयम् तस्याः देव्याः तनौ जग्मुः
layam tasyāḥ devyāḥ tanau jagmuḥ
ସେହି ଦେବୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଲୀନ ହୋଇଗଲେ
एका एव आसीत् तदा अम्बिका
ekā eva āsīt tadā ambikā
ସେତେବେଳେ ଏକାକୀ ଅମ୍ବିକା ହିଁ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ
अहम् विभूत्या बहुभिः रूपैः
aham vibhūtyā bahubhiḥ rūpaiḥ
ମୁଁ ମୋ ବିଭୂତି (ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ରୂପରେ
इह यत् आस्थिता
iha yat āsthitā
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ରୂପରେ ସ୍ଥିତ ଥିଲି
तत् संहृतं मया
tat saṃhṛtaṃ mayā
ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସଂହରଣ କରିନେଲି
एका एव तिष्ठामि आजौ
ekā eva tiṣṭhāmi ājau
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାକୀ ହିଁ ଠିଆ ହୋଇଅଛି
स्थिरः भव
sthiraḥ bhava
ତୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଯା (ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯା)!
Complete Translation
ଦେବୀ କହିଲେ — 'ଏହି ଜଗତରେ ମୁଁ ଏକାକୀ ହିଁ ଅଛି; ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଦ୍ୱିତୀୟା କିଏ? ରେ ଦୁଷ୍ଟ! ଦେଖ, ଏହି ମୋ ବିଭୂତିମାନେ ମୋ ଭିତରେ ହିଁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି!' ସେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଆଦି ସେହି ସମସ୍ତ ଦେବୀ ସେହି ଦେବୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଲୀନ ହୋଇଗଲେ; ସେତେବେଳେ ଏକାକୀ ଅମ୍ବିକା ହିଁ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ। ଦେବୀ କହିଲେ — 'ମୋ ବିଭୂତି ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଅନେକ ରୂପରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ସ୍ଥିତ ଥିଲି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସଂହରଣ କରିନେଲି, ଏବେ ଏକାକୀ ହିଁ ଠିଆ ହୋଇଅଛି। ତୁ (ଯୁଦ୍ଧରେ) ସ୍ଥିର ହୋଇଯା!'
Origin & History
Source: Durga Saptashati Chapter 10
Author: Sage Markandeya (Markandeya Purana)
Period: c. 400–600 CE (Markandeya Purana)
ନିଶୁମ୍ଭର ବଧ ପରେ, ତା'ର ଭାଇ ଶୁମ୍ଭ ଶୋକ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଦେବୀଙ୍କ ଉପରେ ଅଭିଯୋଗ କରେ ଯେ ସେ କେବଳ ମାତୃକା-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି। ଦେବୀ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ ସେ ହିଁ ଏକାକୀ ବିଦ୍ୟମାନ ଏବଂ ମାତୃକାମାନେ ତାଙ୍କରି ବିଭୂତି; ତା'ପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନଶ୍ଚ ନିଜ ଭିତରେ ସଂହରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ତିମ, ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଶୁମ୍ଭ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକାକୀ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି।
Frequently Asked Questions
'ମୁଁ ଏକାକୀ ହିଁ ଏଠାରେ ଅଛି' ର ଗୂଢ଼ ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼
ଏହା ପରମ ଅଦ୍ୱୈତ (ଅଭେଦ)ର ଘୋଷଣା। ଦେବୀ ପ୍ରତିପାଦନ କରନ୍ତି ଯେ ସେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ସତ୍ତା; ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମାତୃକା ଓ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କରି ବିଭୂତି — ତାଙ୍କରି ଆତ୍ମ-ପ୍ରକାଶ — ମାତ୍ର। ଏହାକୁ ସିଦ୍ଧ କରିବାକୁ ସେ ଅନେକ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିଜର ଗୋଟିଏ ରୂପରେ ସଂହରଣ କରନ୍ତି।
ଶୁମ୍ଭ କାହିଁକି ଏହି ଘୋଷଣାକୁ ଉସୁକାଏ?▼
ଶୁମ୍ଭ ଦେବୀଙ୍କୁ ତିରସ୍କାର କରେ ଯେ ସେ କେବଳ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ (ମାତୃକାମାନଙ୍କ) ବଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ଉତ୍ତରରେ ସେ ସେହି ସମସ୍ତ ରୂପକୁ ନିଜ ଭିତରେ ସଂହରଣ କରି ଏକାକୀ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି, ଏହା ଦେଖାଇ ଯେ ସେହି 'ଅନ୍ୟମାନେ' କେବେ ବି ତାଙ୍କଠାରୁ ପୃଥକ୍ ନ ଥିଲେ।
ଏହା ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀର କେଉଁ ଅଧ୍ୟାୟରୁ?▼
ଏଗୁଡ଼ିକ ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀର ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ (ଶୁମ୍ଭ-ବଧ)ର ତୃତୀୟରୁ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଲୋକ, ଦେବୀ ମହାସରସ୍ୱତୀ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଉତ୍ତମ ଚରିତର ଅଂଶ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →