ଏକଂ ସଦ୍ୱିପ୍ରା ବହୁଧା ବଦନ୍ତି — Word-by-Word Meaning
एकं सद्विप्रा बहुधा वदन्ति
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
इन्द्रम्
indram
ଇନ୍ଦ୍ର (ସ୍ୱର୍ଗର ଅଧିପତି)
मित्रम्
mitram
ମିତ୍ର (ଦିବସ ଓ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟର ମୈତ୍ରୀପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବତା)
वरुणम्
varuṇam
ବରୁଣ (ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ଋତ ଓ ଜଳର ଦେବତା)
अग्निम्
agnim
ଅଗ୍ନି (ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି)
आहुः
āhuḥ
ସେମାନେ (ତାହାଙ୍କୁ) କୁହନ୍ତି, ନାମ ଦିଅନ୍ତି
अथो
atho
ଏବଂ ଆହୁରି, ତଦୁପରି
दिव्यः
divyaḥ
ଦିବ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଗୀୟ
सः
saḥ
ସେ ହିଁ (ସେହି ଏକ ହିଁ)
सुपर्णः
suparṇaḥ
ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ (ଦିବ୍ୟ ପକ୍ଷୀ / ସୂର୍ଯ୍ୟ)
गरुत्मान्
garutmān
ଗରୁତ୍ମାନ୍ (ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ, ଗରୁଡ଼)
एकम्
ekam
ଏକ (ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅବିଭାଜ୍ୟ ସତ୍ତା)
सत्
sat
ସତ୍, ସତ୍ୟ, ଯାହା ବିଦ୍ୟମାନ
विप्राः
viprāḥ
ଜ୍ଞାନୀଗଣ, ଋଷିଗଣ, ପ୍ରେରିତ ଦ୍ରଷ୍ଟାଗଣ
बहुधा
bahudhā
ଅନେକ ପ୍ରକାରେ, ଅନେକ ନାମରେ
वदन्ति
vadanti
କୁହନ୍ତି, ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, ଡାକନ୍ତି
यमम्
yamam
ଯମ (ଧର୍ମ ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କ ଅଧିପତି)
मातरिश्वानम्
mātariśvānam
ମାତରିଶ୍ୱା (ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ବାୟୁ / ପ୍ରାଣ)
Complete Translation
ସେମାନେ ସେହି ଏକକୁ ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ବରୁଣ ଓ ଅଗ୍ନି କୁହନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ହିଁ ଦିବ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ଗରୁତ୍ମାନ୍ (ସୁପର୍ଣ) ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି। ସତ୍ୟ ଗୋଟିଏ ହିଁ, କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀଗଣ ତାହାକୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି — ତାହାକୁ ହିଁ ଅଗ୍ନି, ଯମ ଓ ମାତରିଶ୍ୱା ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି। ବାସ୍ତବରେ ସେହି ଏକ ସତ୍ ତତ୍ତ୍ୱ ତାହାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ନାମରେ ଡକାଯାଏ, ତଥାପି ସେ ସଦା ଏକ ହିଁ ରହନ୍ତି।
Origin & History
Source: Rigveda 1.164.46
Author: Rishi Dirghatamas Auchathya
Period: Vedic period (c. 1500 BCE or earlier)
ଏହି ପଂକ୍ତି ଋଗ୍ୱେଦର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେୟାଳି-ସୂକ୍ତ, ଯାହାକୁ ଅସ୍ୟ ବାମସ୍ୟ ସୂକ୍ତ କୁହାଯାଏ, ର ଏକ ଶ୍ଳୋକର ସମାପ୍ତି ଘଟାଏ; ଏହି ସୂକ୍ତ ଅନ୍ଧ ଋଷି ଦୀର୍ଘତମାଙ୍କୁ ଆରୋପିତ। ଏହି ସୂକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, କାଳ ଓ ଦିବ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଗଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଏ। ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ଋଷି ବୈଦିକ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆପାତ ଅନେକତାର ସମାଧାନ ଏହି ଘୋଷଣା ଦ୍ୱାରା କରନ୍ତି ଯେ ସେହି ଏକ ସତ୍ (ଏକଂ ସତ୍) ହିଁ ଜ୍ଞାନୀଗଣ ଅନେକ ନାମରେ ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି — ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ଦିବ୍ୟ ଗରୁତ୍ମାନ୍, ଯମ ଓ ମାତରିଶ୍ୱା।
Frequently Asked Questions
'ଏକଂ ସତ୍ ବିପ୍ରା ବହୁଧା ବଦନ୍ତି'ର ଅର୍ଥ କଣ?▼
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ସତ୍ୟ (ଅଥବା ଯାହା ବିଦ୍ୟମାନ) ଏକ ହିଁ; ଜ୍ଞାନୀଗଣ ତାହାକୁ ଅନେକ ନାମରେ ଡାକନ୍ତି।' ଏହା ଶିଖାଏ ଯେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ ଓ ଯମ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଦେବତା ଏକ ହିଁ ପରମ ସତ୍ତାର ଭିନ୍ନ ନାମ ଓ ଶକ୍ତି।
ଏହି ଶ୍ଳୋକ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଅଛି?▼
ଏହା ଋଗ୍ୱେଦ ୧.୧୬୪.୪୬ର ଉତ୍ତରାର୍ଦ୍ଧ, ଋଷି ଦୀର୍ଘତମା ଔଚଥ୍ୟଙ୍କୁ ଆରୋପିତ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଦାର୍ଶନିକ ସୂକ୍ତ (ଅସ୍ୟ ବାମସ୍ୟ ସୂକ୍ତ)ରୁ ନିଆଯାଇଛି। ଏହା ସମଗ୍ର ମାନବ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏକତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରାଚୀନତମ ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ।
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏହି ଶ୍ଳୋକ ଏତେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାହିଁକି?▼
ଏକ ସତ୍ୟ ଅନେକ ନାମ, ଦେବତା ଓ ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ — ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଏହି ସମନ୍ୱୟୀ ଦୃଷ୍ଟିର ହୃଦୟ ଭାବେ ଏହା ବାରମ୍ବାର ଉଦ୍ଧୃତ ହୁଏ। ଏହା ସନାତନ ଧର୍ମରେ ଉପାସନାର ଅନେକ ରୂପ ମଧ୍ୟରେ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପରମ୍ପରା ପ୍ରତି ସମ୍ମାନର ଆଧାର।
ଏହି ଶ୍ଳୋକ କ'ଣ ଅନେକ ଦେବତାଙ୍କ ଉପାସନାକୁ ସମର୍ଥନ କରେ ନା ଏକ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ?▼
ଏହା ଉଭୟର ସମନ୍ୱୟ କରେ: ଅନେକ ଦେବତା ବାସ୍ତବ ଶକ୍ତି ଓ ରୂପ, ତଥାପି ସେମାନେ ଏକ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସତ୍ତା (ସତ୍)ର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି। ଯେକୌଣସି ରୂପର ଉପାସନା, ନିଷ୍ଠାର ସହିତ କଲେ, ସେହି ଏକ ସତ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →