ଗର୍ଭ ସ୍ତୁତି (ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି) — Complete Lyrics
गर्भ स्तुति
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
सत्यव्रतं सत्यपरं त्रिसत्यं
सत्यस्य योनिं निहितं च सत्ये ।
सत्यस्य सत्यमृतसत्यनेत्रं
सत्यात्मकं त्वां शरणं प्रपन्नाः ॥ २६ ॥
satya-vrataṃ satya-paraṃ tri-satyaṃ
satyasya yoniṃ nihitaṃ ca satye |
satyasya satyam ṛta-satya-netraṃ
satyātmakaṃ tvāṃ śaraṇaṃ prapannāḥ || 26 ||
ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଉ, ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ହିଁ ସତ୍ୟ — ସଦା ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ, ପରମ ସତ୍ୟ, ତିନି କାଳ (ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ) ର ସତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ସତ୍ୟର ଉତ୍ସ, ସତ୍ୟରେ ନିହିତ, ସତ୍ୟର ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ, ଯାହାଙ୍କ ନେତ୍ର ଅମୋଘ ସତ୍ୟ।
Verse 2
एकायनोऽसौ द्विफलस्त्रिमूल-
श्चतूरसः पञ्चविधः षडात्मा ।
सप्तत्वगष्टविटपो नवाक्षो
दशच्छदी द्विखगो ह्यादिवृक्षः ॥ २७ ॥
ekāyano 'sau dvi-phalas tri-mūlaś
catū-rasaḥ pañca-vidhaḥ ṣaḍ-ātmā |
sapta-tvag aṣṭa-viṭapo navākṣo
daśa-cchadī dvi-khago hy ādi-vṛkṣaḥ || 27 ||
ଏହି ଆଦିବୃକ୍ଷ (ଜଗତ / ଜୀବ ଶରୀର) ର ଗୋଟିଏ ଆଶ୍ରୟ, ଦୁଇଟି ଫଳ, ତିନିଟି ମୂଳ, ଚାରିଟି ରସ, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନ, ଛଅଟି ସ୍ୱଭାବ, ସାତଟି ବକଳ, ଆଠଟି ଶାଖା, ନଅଟି କୋଟର, ଦଶଟି ପତ୍ର ଏବଂ ତାହାରେ ବସା ବାନ୍ଧିଥିବା ଦୁଇଟି ପକ୍ଷୀ ଅଛନ୍ତି।
Verse 3
त्वमेक एवास्य सतः प्रसूति-
स्त्वं सन्निधानं त्वमनुग्रहश्च ।
त्वन्मायया संवृतचेतसस्त्वां
पश्यन्ति नाना न विपश्चितो ये ॥ २८ ॥
tvam eka evāsya sataḥ prasūtis
tvaṃ sannidhānaṃ tvam anugrahaś ca |
tvan-māyayā saṃvṛta-cetasas tvāṃ
paśyanti nānā na vipaścito ye || 28 ||
କେବଳ ଆପଣ ହିଁ ଏହି ପ୍ରକଟ ଜଗତର ଉତ୍ସ, ଆପଣ ହିଁ ଏହାର ପାଳନ, ଆପଣ ହିଁ ଏହାର ସଂହାର। ଯାହାଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ମାୟାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ସେମାନେ ହିଁ ନାନା ଭେଦ ଦେଖନ୍ତି, ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନୀଗଣ ନୁହଁନ୍ତି।
Verse 4
बिभर्षि रूपाण्यवबोध आत्मा
क्षेमाय लोकस्य चराचरस्य ।
सत्त्वोपपन्नानि सुखावहानि
सतामभद्राणि मुहुः खलानाम् ॥ २९ ॥
bibharṣi rūpāṇy avabodha ātmā
kṣemāya lokasya carācarasya |
sattvopapannāni sukhāvahāni
satām abhadrāṇi muhuḥ khalānām || 29 ||
ହେ ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ, ଚରାଚର ଜଗତର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଆପଣ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି — ସତ୍ତ୍ୱମୟ, ସୁଖକର ରୂପ, ଯାହା ସାଧୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକର କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ଅମଙ୍ଗଳକର।
Verse 5
त्वय्यम्बुजाक्षाखिलसत्त्वधाम्नि
समाधिनावेशितचेतसैके ।
त्वत्पादपोतेन महत्कृतेन
कुर्वन्ति गोवत्सपदं भवाब्धिम् ॥ ३० ॥
tvayy ambujākṣākhila-sattva-dhāmni
samādhināveśita-cetasaike |
tvat-pāda-potena mahat-kṛtena
kurvanti go-vatsa-padaṃ bhavābdhim || 30 ||
ହେ କମଳନୟନ, ସମସ୍ତ ସତ୍ତ୍ୱର ଧାମ, କେହି କେହି ସମାଧି ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଚିତ୍ତ ସ୍ଥିର କରି, ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୀର୍ତ୍ତିତ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକମଳରୂପୀ ନୌକାର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଏହି ବିଶାଳ ଭବସାଗରକୁ ବାଛୁରୀର ଖୁରର ଗାତ ସମାନ (ସୁଗମ) କରିଦିଅନ୍ତି।
Verse 6
स्वयं समुत्तीर्य सुदुस्तरं द्युमन्
भवार्णवं भीममदभ्रसौहृदाः ।
भवत्पदाम्भोरुहनावमत्र ते
निधाय याताः सदनुग्रहो भवान् ॥ ३१ ॥
svayaṃ samuttīrya sudustaraṃ dyuman
bhavārṇavaṃ bhīmam adabhra-sauhṛdāḥ |
bhavat-padāmbhoruha-nāvam atra te
nidhāya yātāḥ sad-anugraho bhavān || 31 ||
ହେ ସ୍ୱୟଂପ୍ରକାଶ, ସେହି ଅପାର କରୁଣାମୟ ଭକ୍ତମାନେ ଏହି ଦୁସ୍ତର ଓ ଭୟାନକ ଭବସାଗରକୁ ନିଜେ ପାର ହୋଇ, ଏଠାରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକମଳରୂପୀ ନୌକା ଛାଡ଼ିଯାଆନ୍ତି — କାରଣ ଆପଣ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପରମ ଅନୁଗ୍ରହଶୀଳ।
Verse 7
येऽन्येऽरविन्दाक्ष विमुक्तमानिन-
स्त्वय्यस्तभावादविशुद्धबुद्धयः ।
आरुह्य कृच्छ्रेण परं पदं ततः
पतन्त्यधोऽनादृतयुष्मदङ्घ्रयः ॥ ३२ ॥
ye 'nye 'ravindākṣa vimukta-māninas
tvayy asta-bhāvād aviśuddha-buddhayaḥ |
āruhya kṛcchreṇa paraṃ padaṃ tataḥ
patanty adho 'nādṛta-yuṣmad-aṅghrayaḥ || 32 ||
ହେ କମଳନୟନ, ଯେଉଁ ଅନ୍ୟ ଲୋକେ ନିଜକୁ ମିଥ୍ୟା ହିଁ ମୁକ୍ତ ମନେ କରନ୍ତି — ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଭକ୍ତି ନ ଥିବାରୁ ଯାହାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଅଶୁଦ୍ଧ — ସେମାନେ ମହା କଷ୍ଟରେ ପରମ ପଦକୁ ଚଢ଼ି ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣର ଅବହେଳା କାରଣରୁ ପୁନର୍ବାର ତଳକୁ ପଡ଼ିଯାଆନ୍ତି।
Verse 8
तथा न ते माधव तावकाः क्वचिद्
भ्रश्यन्ति मार्गात्त्वयि बद्धसौहृदाः ।
त्वयाभिगुप्ता विचरन्ति निर्भया
विनायकानीकपमूर्धसु प्रभो ॥ ३३ ॥
tathā na te mādhava tāvakāḥ kvacid
bhraśyanti mārgāt tvayi baddha-sauhṛdāḥ |
tvayābhiguptā vicaranti nirbhayā
vināyakānīkapa-mūrdhasu prabho || 33 ||
କିନ୍ତୁ, ହେ ମାଧବ, ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଦୃଢ଼ ପ୍ରେମରେ ବନ୍ଧା ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ମାର୍ଗରୁ କେବେ ବି ପତିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନର ସେନାପତିମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ଉପରେ ପାଦ ଦେଇ ନିର୍ଭୟରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।
Verse 9
सत्त्वं विशुद्धं श्रयते भवान् स्थितौ
शरीरिणां श्रेयउपायनं वपुः ।
वेदक्रियायोगतपःसमाधिभि-
स्तवार्हणं येन जनः समीहते ॥ ३४ ॥
sattvaṃ viśuddhaṃ śrayate bhavān sthitau
śarīriṇāṃ śreya-upāyanaṃ vapuḥ |
veda-kriyā-yoga-tapaḥ-samādhibhis
tavārhaṇaṃ yena janaḥ samīhate || 34 ||
ସ୍ଥିତି (ପାଳନ) ସମୟରେ ଆପଣ ବିଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱର ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି, ଯାହା ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରମ କଲ୍ୟାଣକର ରୂପ — ଯାହାର ଆରାଧନା ବେଦ, କର୍ମ, ଯୋଗ, ତପ ଓ ସମାଧି ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଶ୍ରେୟ ପାଇଁ କରନ୍ତି।
Verse 10
सत्त्वं न चेद्धातरिदं निजं भवेद्
विज्ञानमज्ञानभिदापमार्जनम् ।
गुणप्रकाशैरनुमीयते भवान्
प्रकाशते यस्य च येन वा गुणः ॥ ३५ ॥
sattvaṃ na ced dhātar idaṃ nijaṃ bhaved
vijñānam ajñāna-bhidāpamārjanam |
guṇa-prakāśair anumīyate bhavān
prakāśate yasya ca yena vā guṇaḥ || 35 ||
ହେ ବିଧାତା, ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଏହି ବିଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱମୟ ରୂପ — ଯାହା ଅଜ୍ଞାନର ନାଶକାରୀ ବିଜ୍ଞାନ — ପ୍ରକଟ ନ ହୁଅନ୍ତା, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ କେବଳ ଗୁଣର କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଅନୁମିତ ହୁଅନ୍ତା; କାରଣ ଯେଉଁ ଗୁଣରେ ସବୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ସେହି ଗୁଣରେ ହିଁ ଆପଣ ଜ୍ଞାତ ହୁଅନ୍ତି।
Verse 11
न नामरूपे गुणजन्मकर्मभि-
र्निरूपितव्ये तव तस्य साक्षिणः ।
मनोवचोभ्यामनुमेयवर्त्मनो
देव क्रियायां प्रतियन्त्यथापि हि ॥ ३६ ॥
na nāma-rūpe guṇa-janma-karmabhir
nirūpitavye tava tasya sākṣiṇaḥ |
mano-vacobhyām anumeya-vartmano
deva kriyāyāṃ pratiyanty athāpi hi || 36 ||
ଗୁଣ, ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଯାହାଙ୍କ ନାମ-ରୂପ ନିରୂପିତ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ — ଆପଣ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାକ୍ଷୀ, ଆପଣଙ୍କ ମାର୍ଗ ମନ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ହିଁ (ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ) ଅନୁମେୟ; ତଥାପି ଆପଣଙ୍କ ଲୀଳା-କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ଆପଣଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ନିଅନ୍ତି।
Verse 12
शृण्वन्गृणन्संस्मरयंश्च चिन्तयन्
नामानि रूपाणि च मङ्गलानि ते ।
क्रियासु यस्त्वच्चरणारविन्दयो-
राविष्टचेता न भवाय कल्पते ॥ ३७ ॥
śṛṇvan gṛṇan saṃsmarayaṃś ca cintayan
nāmāni rūpāṇi ca maṅgalāni te |
kriyāsu yas tvac-caraṇāravindayor
āviṣṭa-cetā na bhavāya kalpate || 37 ||
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ କରୁ ଆପଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳମୟ ନାମ ଓ ରୂପର ଶ୍ରବଣ, କୀର୍ତ୍ତନ, ସ୍ମରଣ ଓ ଚିନ୍ତନ କରୁ କରୁ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକମଳରେ ଚିତ୍ତ ସ୍ଥିର କରିଦିଏ, ସେ ଆଉ ଜନ୍ମର ଯୋଗ୍ୟ ରହେ ନାହିଁ।
Verse 13
दिष्ट्या हरेऽस्या भवतः पदो भुवो
भारोऽपनीतस्तव जन्मनेशितुः ।
दिष्ट्याङ्कितां त्वत्पदकैः सुशोभनै-
र्द्रक्ष्याम गां द्यां च तवानुकम्पिताम् ॥ ३८ ॥
diṣṭyā hare 'syā bhavataḥ pado bhuvo
bhāro 'panītas tava janmaneśituḥ |
diṣṭyāṅkitāṃ tvat-padakaiḥ suśobhanair
drakṣyāma gāṃ dyāṃ ca tavānukampitām || 38 ||
ହେ ହରି, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଈଶ୍ୱର ରୂପ ଆପଣଙ୍କ ଜନ୍ମରେ ଏହି ପୃଥିବୀର ଭାର ଓହ୍ଲାଇ ଗଲା; ଏବଂ ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣର ସୁନ୍ଦର ଚିହ୍ନରେ ଅଙ୍କିତ, ଆପଣଙ୍କ ଅନୁକମ୍ପାରେ ସୁଶୋଭିତ ଏହି ପୃଥିବୀ ତଥା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବୁ।
Verse 14
न तेऽभवस्येश भवस्य कारणं
विना विनोदं बत तर्कयामहे ।
भवो निरोधः स्थितिरप्यविद्यया
कृता यतस्त्वय्यभयाश्रयात्मनि ॥ ३९ ॥
na te 'bhavasyeśa bhavasya kāraṇaṃ
vinā vinodaṃ bata tarkayāmahe |
bhavo nirodhaḥ sthitir apy avidyayā
kṛtā yatas tvayy abhayāśrayātmani || 39 ||
ହେ ଈଶ, ଆପଣ ଜନ୍ମରହିତ — ଆପଣଙ୍କ ଅବତାରର ଆପଣଙ୍କ ଲୀଳା ବ୍ୟତୀତ ଆମେ କୌଣସି କାରଣ ଭାବି ପାରୁ ନାହିଁ; କାରଣ ଯଦିଓ ସୃଷ୍ଟି, ସଂହାର ଓ ସ୍ଥିତି ଅବିଦ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ତଥାପି ତାହା ଅଭୟ ଆଶ୍ରୟ ରୂପ ଆପଣଙ୍କଠାରେ ହିଁ ସ୍ଥିତ।
Verse 15
मत्स्याश्वकच्छपनृसिंहवराहहंस-
राजन्यविप्रविबुधेषु कृतावतारः ।
त्वं पासि नस्त्रिभुवनं च यथाधुनेश
भारं भुवो हर यदूत्तम वन्दनं ते ॥ ४० ॥
matsyāśva-kacchapa-nṛsiṃha-varāha-haṃsa-
rājanya-vipra-vibudheṣu kṛtāvatāraḥ |
tvaṃ pāsi nas tri-bhuvanaṃ ca yathādhuneśa
bhāraṃ bhuvo hara yadūttama vandanaṃ te || 40 ||
ମତ୍ସ୍ୟ, ଅଶ୍ୱ, କଚ୍ଛପ, ନୃସିଂହ, ବରାହ, ହଂସ ତଥା କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବତାର ଗ୍ରହଣକାରୀ ହେ ପ୍ରଭୁ! ଯେପରି ଆପଣ ଏହି ସମୟରେ ଆମର ଓ ତ୍ରିଭୁବନର ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ସେହିପରି, ହେ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହରଣ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କୁ ଆମର ନମସ୍କାର।
Verse 16
दिष्ट्याम्ब ते कुक्षिगतः परः पुमा-
नंशेन साक्षाद्भगवान् भवाय नः ।
माभूद्भयं भोजपतेर्मुमूर्षो-
र्गोप्ता यदूनां भविता तवात्मजः ॥ ४१ ॥
diṣṭyāmba te kukṣi-gataḥ paraḥ pumān
aṃśena sākṣād bhagavān bhavāya naḥ |
mābhūd bhayaṃ bhoja-pater mumūrṣor
goptā yadūnāṃ bhavitā tavātmajaḥ || 41 ||
ହେ ମାତା ଦେବକୀ, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସାକ୍ଷାତ ପରମପୁରୁଷ ଭଗବାନ ନିଜ ଅଂଶ ସହିତ ଆମ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଆସିଛନ୍ତି। ମରଣାସନ୍ନ ଭୋଜରାଜ (କଂସ) ଠାରୁ ଟିକିଏ ବି ଭୟଭୀତ ହୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ — ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯଦୁବଂଶର ରକ୍ଷକ ହେବେ।
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →