ଗୋବିନ୍ଦାଷ୍ଟକମ୍ (ସତ୍ୟଂ ଜ୍ଞାନମନନ୍ତଂ ନିତ୍ୟମ୍) — Complete Lyrics
गोविन्दाष्टकम् (सत्यं ज्ञानमनन्तम्)
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
सत्यं ज्ञानमनन्तं नित्यमनाकाशं परमाकाशं
गोष्ठप्राङ्गणरिङ्खणलोलमनायासं परमायासम् ।
मायाकल्पितनानाकारमनाकारं भुवनाकारं
क्ष्मायानाथमनाथं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम् ॥ १ ॥
Satyam jnanamanantam nityamanakasham paramakasham
Goshthaprangana-rinkhana-lolamanayasam paramayasam |
Maya-kalpita-nanakaramanakaram bhuvanakaram
Kshmayanathamanatham pranamata govindam paramanandam || 1 ||
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ, ପରମାନନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର — ଯେ ସତ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ଅନନ୍ତ ଓ ନିତ୍ୟ; ଯେ ଆକାଶରେ ଅବଦ୍ଧ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ପରମ ଆକାଶ; ଯେ ଅନାୟାସରେ ଗୋଷ୍ଠ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ବାଟୁଳି ବୁଲିବାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି, ତଥାପି ପରମ ସାଧନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ; ଯେ ମାୟାରଚିତ ଅସଂଖ୍ୟ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ନିରାକାର, ଯାହାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ହିଁ ସମସ୍ତ ଭୁବନ; ଯେ ପୃଥିବୀର ନାଥ ଅଥଚ ଯାହାଙ୍କର କୌଣସି ନାଥ ନାହିଁ।
Verse 2
मृत्स्नामत्सीहेति यशोदाताडनशैशवसन्त्रासं
व्यादितवक्त्रालोकितलोकालोकचतुर्दशलोकालिम् ।
लोकत्रयपुरमूलस्तम्भं लोकालोकमनालोकं
लोकेशं परमेशं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम् ॥ २ ॥
Mritsnamatsiheti yashodatadana-shaishavasantrasam
Vyadita-vaktraalokita-lokaaloka-chaturdashalokalim |
Lokatraya-pura-mulastambham lokalokamanalokam
Lokesham paramesham pranamata govindam paramanandam || 2 ||
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ, ପରମାନନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର — ଯେ 'ତୁ ମାଟି ଖାଇଛୁ' ଏହି ଯଶୋଦାଙ୍କ ଭର୍ତ୍ସନାରେ ବାଳକରୂପେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଖୋଲା ମୁଖରେ ଯଶୋଦା ଚଉଦ ଲୋକ ଦେଖିଲେ; ଯେ ତିନି ଲୋକର ନଗରମାନଙ୍କର ମୂଳ ସ୍ତମ୍ଭ; ଯେ ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ, ଲୋକେଶ ଓ ପରମେଶ।
Verse 3
त्रैविष्टपरिपुवीरघ्नं क्षितिभारघ्नं भवरोगघ्नं
कैवल्यं नवनीताहारमनाहारं भुवनाहारम् ।
वैमल्यस्फुटचेतोवृत्तिविशेषाभासमनाभासं
शैवं केवलशान्तं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम् ॥ ३ ॥
Traivishtaparipuviraghnam kshitibharaghnam bhavarogaghnam
Kaivalyam navanitaharamanaharam bhuvanaharam |
Vaimalya-sphuta-cheto-vritti-visheshabhasamanabhasam
Shaivam kevalashantam pranamata govindam paramanandam || 3 ||
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ, ପରମାନନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର — ଯେ ଦେବଶତ୍ରୁ ବୀରମାନଙ୍କର ସଂହାରକ, ପୃଥିବୀର ଭାର ଓ ଭବରୋଗର ନାଶକ; ଯେ କୈବଲ୍ୟସ୍ୱରୂପ, ତାଜା ଲହୁଣୀ ଆହାର କରି ମଧ୍ୟ ଅନାହାର, କାରଣ ସେ ହିଁ ଭୁବନମାନଙ୍କର ଆଧାର; ଯେ ନିର୍ମଳ ଚିତ୍ତବୃତ୍ତିରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଅନାଭାସ, ଶିବ, କେବଳ ଓ ଶାନ୍ତ।
Verse 4
गोपालं भूलीलाविग्रहगोपालं कुलगोपालं
गोपीखेलनगोवर्धनधृतिलीलालालितगोपालम् ।
गोभिर्निगदितगोविन्दस्फुटनामानं बहुनामानं
गोपीगोचरदूरं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम् ॥ ४ ॥
Gopalam bhulilavigrahagopalam kulagopalam
Gopikhelana-govardhanadhritilila-lalitagopalam |
Gobhirnigaditagovindasphutanaamanam bahunaamanam
Gopigocharaduram pranamata govindam paramanandam || 4 ||
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ, ପରମାନନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର — ଯେ ଗୋପାଳ, ଭୂଲୋକର ଲୀଳା ପାଇଁ ଗୋପ-ରୂପଧାରୀ, କୁଳର ଗୋପାଳ; ଯେ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳରେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଧାରଣର ଲୀଳାରେ ଗୋପାଳମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ; ଯାହାଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ ନାମ 'ଗୋବିନ୍ଦ'କୁ ଗାଈମାନେ ମଧ୍ୟ ହମ୍ବାରବରେ ଡାକନ୍ତି, ଯେ ବହୁନାମ, ତଥାପି ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ ଅତୀତ।
Verse 5
गोपीमण्डलगोष्ठीभेदं भेदावस्थमभेदाभं
शश्वद्गोखुरनिर्धूतोद्गतधूलीधूसरसौभाग्यम् ।
श्रद्धाभक्तिगृहीतानन्दमचिन्त्यं चिन्तितसद्भावं
चिन्तामणिमहिमानं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम् ॥ ५ ॥
Gopimandalagoshthibhedam bhedavasthamabhedabham
Shashvadgokhuranirdhutodgatadhulidhusarasaubhagyam |
Shraddhabhaktigrihitanandamachintyam chintitasadbhavam
Chintamanimahimanam pranamata govindam paramanandam || 5 ||
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ, ପରମାନନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର — ଯେ ଗୋପୀମଣ୍ଡଳରେ ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଦେଖାଦେଇ ମଧ୍ୟ ଅଭିନ୍ନ; ଯାହାଙ୍କ ସୌଭାଗ୍ୟ ଗାଈମାନଙ୍କ ଖୁରର ସଦା ଉଡ଼ନ୍ତା ଧୂଳିରେ ଧୂସରିତ; ଯାହାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିରେ ହିଁ ଗୃହୀତ ହୁଏ, ଯେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିନ୍ତିତ ସଦ୍ଭାବ, ଚିନ୍ତାମଣି ସଦୃଶ ମହିମାମୟ।
Verse 6
स्नानव्याकुलयोषिद्वस्त्रमुपादायागमुपारूढं
व्यादित्सन्तीरथ दिग्वस्त्रा दातुमुपाकर्षन्तं ताः ।
निर्धूतद्वयशोकविमोहं बुद्धं बुद्धेरन्तःस्थं
सत्तामात्रशरीरं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम् ॥ ६ ॥
Snanavyakulayoshidvastramupadayagamuparudham
Vyaditsantiratha digvastra datumupakarshantam tah |
Nirdhutadvayashokavimoham buddham buddherantahstham
Sattamatrashariram pranamata govindam paramanandam || 6 ||
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ, ପରମାନନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର — ଯେ ସ୍ନାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ନେଇ ବୃକ୍ଷ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିଗଲେ, ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଦିଗମ୍ବରା ହୋଇ ଆସିଲେ ସେତେବେଳେ ବସ୍ତ୍ର ଦେବାକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ପାଖକୁ ଡାକିଲେ; ଯେ ଶୋକ ଓ ମୋହର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିତ ବୁଦ୍ଧସ୍ୱରୂପ, ବୁଦ୍ଧି ଭିତରେ ସ୍ଥିତ, ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର କେବଳ ସତ୍ତାମାତ୍ର।
Verse 7
कान्तं कारणकारणमादिमनादिं कालमनाभासं
कालिन्दीगतकालियशिरसि मुहुर्नृत्यन्तं नृत्यन्तम् ।
कालं कालकलातीतं कलिताशेषं कलिदोषघ्नं
कालत्रयगतिहेतुं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम् ॥ ७ ॥
Kantam karanakaranamadimanadim kalamanabhasam
Kalindigatakaliyashirasi muhurnrityantam nrityantam |
Kalam kalakalatitam kalitaasesham kalidoshaghnam
Kalatrayagatihetum pranamata govindam paramanandam || 7 ||
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ, ପରମାନନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର — ଯେ କାନ୍ତ, କାରଣମାନଙ୍କର କାରଣ, ଅନାଦିର ମଧ୍ୟ ଆଦି, ସ୍ୱୟଂ କାଳ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅନାଭାସ; ଯେ ଯମୁନାରେ କାଳିୟର ମସ୍ତକ ଉପରେ ବାରମ୍ବାର ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି; ଯେ କାଳକଳାର ଅତୀତ କାଳ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟାପ୍ତକାରୀ, କଳିଯୁଗର ଦୋଷର ନାଶକ, ତିନି କାଳର ଗତିର ହେତୁ।
Verse 8
वृन्दावनभुवि वृन्दारकगणवृन्दाराधितवन्द्यायं
कुन्दाभामलमन्दस्मेरसुधानन्दं सुहृदानन्दम् ।
वन्द्याशेषमहामुनिमानसवन्द्यानन्दपदद्वन्द्वं
वन्द्याशेषगुणाब्धिं प्रणमत गोविन्दं परमानन्दम् ॥ ८ ॥
Vrindavanabhuvi vrindarakaganavrindaradhitavandyayam
Kundabhaamalamandasmera-sudhanandam suhridanandam |
Vandyaasheshamahamunimanasavandyanandapadadvandvam
Vandyaasheshagunabdhim pranamata govindam paramanandam || 8 ||
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ, ପରମାନନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର — ଯେ ବୃନ୍ଦାବନର ଭୂମିରେ ଦେବଗଣଙ୍କ ସମୂହ ଦ୍ୱାରା ଆରାଧିତ ଓ ବନ୍ଦନୀୟ; ଯାହାଙ୍କ ମନ୍ଦ ଓ କୁନ୍ଦ-ପୁଷ୍ପ ସଦୃଶ ନିର୍ମଳ ସୁଧାମୟ ହସ ଆନନ୍ଦଦାୟୀ, ଯେ ସୁହୃଦମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ; ଯାହାଙ୍କ ଆନନ୍ଦମୟ ଚରଣଯୁଗଳ ସମସ୍ତ ମହାମୁନିଙ୍କ ମନରେ ବନ୍ଦନୀୟ, ଯେ ସମସ୍ତ ବନ୍ଦନୀୟ ଗୁଣର ସାଗର।
Verse 9
गोविन्दाष्टकमेतदधीते गोविन्दार्पितचेता यो
गोविन्दाच्युत माधव विष्णो गोकुलनायक कृष्णेति ।
गोविन्दाङ्घ्रिसरोजध्यानसुधाजलधौतसमस्ताघो
गोविन्दं परमानन्दामृतमन्तःस्थं स तमभ्येति ॥
Govindashtakametadadhite govindarpitacheta yo
Govindachyuta madhava vishno gokulanayaka krishneti |
Govindanghrisarojadhyanasudhajaladhautasamastagho
Govindam paramanandamritamantahstham sa tamabhyeti ||
ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କଠାରେ ଚିତ୍ତ ଅର୍ପଣ କରି ଏହି ଗୋବିନ୍ଦାଷ୍ଟକର ପାଠ କରେ, 'ଗୋବିନ୍ଦ! ଅଚ୍ୟୁତ! ମାଧବ! ବିଷ୍ଣୋ! ଗୋକୁଳନାୟକ! କୃଷ୍ଣ!' ଡାକି ଡାକି — ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଚରଣକମଳର ଧ୍ୟାନରୂପ ସୁଧାସାଗରରେ ଯାହାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ଧୋଇ ଯାଏ — ସେ ଅନ୍ତଃସ୍ଥିତ ସେହି ପରମାନନ୍ଦାମୃତସ୍ୱରୂପ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →