Mantra.Tips

ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ Meaning — Line by Line

श्रीगुरुपादुका स्तोत्रम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Ananta-samsaara-samudra-taara-naukaayitaabhyaam Guru-bhakti-daabhyaam
  2. Verse 2. Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam Daurbhaagya-daavaambuda-maalikaabhyaam
  3. Verse 3. Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh Kadaachid-apy-aashu Daridra-varyaah
  4. Verse 4. Naaleeka-neekaasha-pada-aahritaabhyaam Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam
  5. Verse 5. Nripaali-mauli-vraja-ratna-kaanti-sarid-viraajaj-jhasha-kanyakaabhyaam
  6. Verse 6. Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam
  7. Verse 7. Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam
  8. Verse 8. Svaarchaa-paraanaam Akhila-ishta-daabhyaam Svaahaa-sahaaya-aksha-dhurandharaabhyaam
  9. Verse 9. Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam
Verse 1#

Ananta-samsaara-samudra-taara-naukaayitaabhyaam Guru-bhakti-daabhyaam

अनन्तसंसारसमुद्रतार-नौकायिताभ्यां गुरुभक्तिदाभ्याम्। वैराग्यसाम्राज्यदपूजनाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥१॥

Ananta-samsaara-samudra-taara-naukaayitaabhyaam Guru-bhakti-daabhyaam Vairaagya-saamraajyada-poojanaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (1)

Meaningଶ୍ରୀଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକାକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର — ଯାହା ଅନନ୍ତ ସଂସାର-ସାଗରକୁ ପାର କରାଇବା ପାଇଁ ନୌକା ସମାନ, ଯାହା ଗୁରୁ-ଭକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ, ଏବଂ ଯାହାର ପୂଜନ ବୈରାଗ୍ୟର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ॥

Verse 2#

Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam Daurbhaagya-daavaambuda-maalikaabhyaam

कवित्ववाराशिनिशाकराभ्यां दौर्भाग्यदावाम्बुदमालिकाभ्याम्। दूरीकृतानम्रविपत्तिताभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥२॥

Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam Daurbhaagya-daavaambuda-maalikaabhyaam Dooreekrita-anamra-vipattitaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (2)

Meaningଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହା କବିତ୍ୱର ସାଗରରେ ଜୁଆର ଆଣୁଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ଯାହା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ରୂପ ଦାବାନଳ ନିର୍ବାପଣକାରୀ ମେଘମାଳା, ଏବଂ ଯାହା ନମନକାରୀଙ୍କ ବିପତ୍ତି ଦୂର କରିଦିଏ॥

Verse 3#

Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh Kadaachid-apy-aashu Daridra-varyaah

नता ययोः श्रीपतितां समीयुः कदाचिदप्याशु दरिद्रवर्याः। मूकाश्च वाचस्पतितां हि ताभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥३॥

Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh Kadaachid-apy-aashu Daridra-varyaah Mookaash-cha Vaachaspatitaam Hi Taabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (3)

Meaningପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଅତି ଦରିଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ରୀସମ୍ପନ୍ନ (ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି) ହୋଇଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ମୂକ ମଧ୍ୟ ବୃହସ୍ପତି ସମ ବାଣୀ (ବାକ୍ପଟୁତା) ପାଇଯାଆନ୍ତି॥

Verse 4#

Naaleeka-neekaasha-pada-aahritaabhyaam Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam

नालीकनीकाशपदाहृताभ्यां नानाविमोहादिनिवारिकाभ्याम्। नमज्जनाभीष्टततिप्रदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥४॥

Naaleeka-neekaasha-pada-aahritaabhyaam Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam Namaj-jana-abheeshta-tati-pradaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (4)

Meaningପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହା କମଳ ସମ ମନୋହର ହୋଇ ହୃଦୟକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ, ଯାହା ନାନା ମୋହ ଆଦିର ନିବାରଣ କରେ, ଏବଂ ଯାହା ନମନକାରୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଭିଳାଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ॥

Verse 5#

Nripaali-mauli-vraja-ratna-kaanti-sarid-viraajaj-jhasha-kanyakaabhyaam

नृपालिमौलिव्रजरत्नकान्ति-सरिद्विराजज्झषकन्यकाभ्याम्। नृपत्वदाभ्यां नतलोकपङ्क्तेः नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥५॥

Nripaali-mauli-vraja-ratna-kaanti-sarid-viraajaj-jhasha-kanyakaabhyaam Nripatva-daabhyaam Nata-loka-pankteh Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (5)

Meaningପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହା ନମନକାରୀ ରାଜାମାନଙ୍କ ରତ୍ନଖଚିତ ମୁକୁଟର କାନ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶିତ ନଦୀର ମୀନକନ୍ୟା ସମ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଯାହା ନତଜନଙ୍କ ପଂକ୍ତିକୁ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ॥

Verse 6#

Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam

पापान्धकारार्कपरम्पराभ्यां तापत्रयाहीन्द्रखगेश्वराभ्याम्। जाड्याब्धिसंशोषणवाडवाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥६॥

Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam Jaadya-abdhi-samshoshana-vaadavaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (6)

Meaningପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହା ପାପର ଅନ୍ଧକାର ମିଟାଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ-ପରମ୍ପରା, ଯାହା ତ୍ରିବିଧ ତାପ ରୂପ ସର୍ପରାଜ ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ସମାନ, ଏବଂ ଯାହା ଜଡ଼ତା ରୂପ ସାଗରକୁ ଶୁଷ୍କକାରୀ ବଡ଼ବାଗ୍ନି॥

Verse 7#

Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam

शमादिषट्कप्रदवैभवाभ्यां समाधिदानव्रतदीक्षिताभ्याम्। रमाधवाङ्घ्रिस्थिरभक्तिदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥७॥

Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam Ramaadhava-anghri-sthira-bhakti-daabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (7)

Meaningପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହାର ବୈଭବ ଶମ ଆଦି ଷଟ୍କ ଗୁଣ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯାହା ସମାଧି-ଦାନର ବ୍ରତରେ ଦୀକ୍ଷିତ, ଏବଂ ଯାହା ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଚରଣରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ॥

Verse 8#

Svaarchaa-paraanaam Akhila-ishta-daabhyaam Svaahaa-sahaaya-aksha-dhurandharaabhyaam

स्वार्चापराणामखिलेष्टदाभ्यां स्वाहासहायाक्षधुरन्धराभ्याम्। स्वान्ताच्छभावप्रदपूजनाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥८॥

Svaarchaa-paraanaam Akhila-ishta-daabhyaam Svaahaa-sahaaya-aksha-dhurandharaabhyaam Svaanta-achchha-bhaava-prada-poojanaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (8)

Meaningପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହା ନିଜ ପୂଜନରେ ରତ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯାହା (ଯଜ୍ଞାଦିର) ସାହାଯ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର ଭାର ଧାରଣ କରେ, ଏବଂ ଯାହାର ପୂଜନ ହୃଦୟକୁ ନିର୍ମଳ ଓ ଶାନ୍ତ ଭାବ ପ୍ରଦାନ କରେ॥

Verse 9#

Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam

कामादिसर्पव्रजगारुडाभ्यां विवेकवैराग्यनिधिप्रदाभ्याम्। बोधप्रदाभ्यां दृतमोक्षदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥९॥

Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam Bodha-pradaabhyaam Drita-moksha-daabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (9)

Meaningପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହା କାମ ଆଦି ସର୍ପସମୂହ ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ସମାନ, ଯାହା ବିବେକ ଓ ବୈରାଗ୍ୟର ନିଧି ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯାହା ବୋଧ ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ମୋକ୍ଷ ଦିଏ॥

Word-by-Word Breakdown

अनन्तसंसारसमुद्र
Ananta-samsaara-samudra
ଅନନ୍ତ ସଂସାର-ସାଗର (ସାଂସାରିକ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଅସୀମ ସମୁଦ୍ର)
तारनौकायिताभ्याम्
Taara-naukaayitaabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି (ପାଦୁକା) ଦ୍ୱାରା ଯାହା ପାର କରାଉଥିବା ନୌକା ସମାନ
गुरुभक्तिदाभ्याम्
Guru-bhakti-daabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଗୁରୁ-ଭକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ
वैराग्यसाम्राज्यद
Vairaagya-saamraajyada
ଯାହା ବୈରାଗ୍ୟର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ (ସର୍ବୋଚ୍ଚତା) ପ୍ରଦାନ କରେ
पूजनाभ्याम्
Poojanaabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି (ପାଦୁକା)ର ପୂଜନରୁ
नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्
Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam
ଶ୍ରୀଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକାକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର (ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକର ଧୁଆଁ)
कवित्ववाराशिनिशाकराभ्याम्
Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହା କବିତ୍ୱର ସାଗର ପାଇଁ (ଜୁଆର ଆଣୁଥିବା) ଚନ୍ଦ୍ର ସମ
दौर्भाग्यदावाम्बुदमालिकाभ्याम्
Daurbhaagya-daava-ambuda-maalikaabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ରୂପ ଦାବାନଳ ନିର୍ବାପଣକାରୀ ମେଘମାଳା
नता ययोः श्रीपतितां समीयुः
Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh
ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଲୋକ ଶ୍ରୀ (ସୌଭାଗ୍ୟ)ର ସ୍ୱାମୀ ହୋଇଯାଆନ୍ତି
मूकाश्च वाचस्पतितां
Mookaash-cha Vaachaspatitaam
ଏବଂ ମୂକ ମଧ୍ୟ ବୃହସ୍ପତି ସମ ବାକ୍ପଟୁତା ପାଇଯାଆନ୍ତି
नानाविमोहादिनिवारिकाभ्याम्
Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହା ନାନା ମୋହ ଆଦିର ନିବାରଣ କରେ
पापान्धकारार्कपरम्पराभ्याम्
Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହା ପାପର ଅନ୍ଧକାର ମିଟାଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ-ପରମ୍ପରା ସମ
तापत्रयाहीन्द्रखगेश्वराभ्याम्
Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହା ତ୍ରିବିଧ ତାପ ରୂପ ସର୍ପରାଜ ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ସମ
जाड्याब्धिसंशोषणवाडवाभ्याम्
Jaadya-abdhi-samshoshana-vaadavaabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଜଡ଼ତା ରୂପ ସାଗରକୁ ଶୁଷ୍କକାରୀ ବଡ଼ବାଗ୍ନି ସମ
शमादिषट्कप्रदवैभवाभ्याम्
Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହାର ବୈଭବ ଶମ ଆଦି ଷଟ୍କ ଗୁଣ ପ୍ରଦାନ କରେ
समाधिदानव्रतदीक्षिताभ्याम्
Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହା ସମାଧି-ଦାନର ବ୍ରତରେ ଦୀକ୍ଷିତ
रमाधवाङ्घ्रिस्थिरभक्तिदाभ्याम्
Ramaadhava-anghri-sthira-bhakti-daabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଚରଣରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ
कामादिसर्पव्रजगारुडाभ्याम्
Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହା କାମ ଆଦି ସର୍ପସମୂହ ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ସମ
विवेकवैराग्यनिधिप्रदाभ्याम्
Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହା ବିବେକ ଓ ବୈରାଗ୍ୟର ନିଧି ପ୍ରଦାନ କରେ
बोधप्रदाभ्यां दृतमोक्षदाभ्याम्
Bodha-pradaabhyaam Drita-moksha-daabhyaam
ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଯାହା ବୋଧ ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ମୋକ୍ଷ ଦିଏ

Origin & History

Source: Composed by Adi Shankaracharya; preserved in the Advaita and stotra tradition

Author: Adi Shankaracharya (8th century CE)

Period: 8th century CE

ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ, ଯୁବକ ଶଙ୍କର ଜଣେ ଗୁରୁଙ୍କ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ନର୍ମଦାର ତଟରେ ପହଞ୍ଚି ଗୌଡ଼ପାଦଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଗୋବିନ୍ଦ ଭଗବତ୍ପାଦଙ୍କ ଗୁମ୍ଫା ପାଇଲେ। ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକା (ଖଡ଼ାଉ) ଦେଖି ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଉଚ୍ଛୁଳି ଉଠିଲା ଏବଂ ସେ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ନଅଟି ପ୍ରବାହମାନ ଶ୍ଲୋକରେ ସେ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକାକୁ ଅନନ୍ତ ସଂସାର-ସାଗର ପାର କରାଉଥିବା ନୌକା, ପାପର ଅନ୍ଧକାର ମିଟାଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, କାମ-ସର୍ପର ନାଶକାରୀ ଗରୁଡ଼, ଏବଂ ବିବେକ, ବୈରାଗ୍ୟ, ବୋଧ ଓ ଶୀଘ୍ର ମୋକ୍ଷର ଦାତା ରୂପେ ମହିମାମଣ୍ଡିତ କରନ୍ତି — ଯାହା ଏହାକୁ ଅଦ୍ୱୈତ ପରମ୍ପରାରେ ଗୁରୁ-ଭକ୍ତିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତୋତ୍ର କରେ।

Frequently Asked Questions

ଗୁରୁ ପାଦୁକା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ କ'ଣ?
ଗୁରୁ ପାଦୁକା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ନଅ ଶ୍ଲୋକର ସଂସ୍କୃତ ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକା (ଖଡ଼ାଉ)ର ସ୍ତୁତି କରେ। ପାଦୁକା ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣ ଓ କୃପାର ପ୍ରତୀକ, ଏବଂ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ ସାଂସାରିକ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସାଗର ପାର କରିବାର ସାଧନ ରୂପେ ପୂଜା କରେ।
ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକା (ଖଡ଼ାଉ) କାହିଁକି ପୂଜା କରାଯାଏ?
ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣ କୃପା ଓ ଜ୍ଞାନର ସ୍ଥାନ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଏବଂ ପାଦୁକା ଗୁରୁଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଓ ଆଶୀର୍ବାଦର ପ୍ରତୀକ। ପାଦୁକାର ପୂଜନ ସେହି ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ବିନମ୍ରତା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ପଣର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଯିଏ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅନ୍ଧକାରରୁ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି।
ଗୁରୁ ପାଦୁକା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ କିଏ ରଚନା କରିଥିଲେ?
ଏହା ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ୟ, ମହାନ ୮ମ ଶତାବ୍ଦୀର ଅଦ୍ୱୈତ ଆଚାର୍ୟଙ୍କୁ ଆରୋପିତ। କୁହାଯାଏ ଯେ ସେ ଏହାକୁ ନିଜ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ଭଗବତ୍ପାଦଙ୍କ ପାଦୁକା ଦେଖି ଭକ୍ତିଭାବରେ ରଚନା କରିଥିଲେ।
ଗୁରୁ ପାଦୁକା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ କେବେ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ?
ଏହା ବିଶେଷତଃ ଗୁରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଗୁରୁଙ୍କ ପର୍ବ, ଏବଂ ଗୁରୁବାରରେ ସର୍ବାଧିକ ଶୁଭ। ଅନେକ ସାଧକ ଏହାର ନିତ୍ୟ ସକାଳେ ଧ୍ୟାନ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ପାଠ କରନ୍ତି, ଗୁରୁଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଓ କୃପା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା ରୂପେ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →