ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ସୂକ୍ତମ୍ — Complete Lyrics
हिरण्यगर्भ सूक्तम्
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेक आसीत् ।
स दाधार पृथिवीं द्यामुतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥१॥
Hiraṇyagarbhaḥ samavartatāgre bhūtasya jātaḥ patireka āsīt |
sa dādhāra pṛthivīṃ dyāmutemāṃ kasmai devāya haviṣā vidhema ||1||
ଆରମ୍ଭରେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ (ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ଗର୍ଭ) ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସେ ସମସ୍ତ ଭୂତର ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ଥିଲା। ସେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟୁଲୋକକୁ ଧାରଣ କଲା — ଆମେ କେଉଁ ଦେବଙ୍କ ହବି ଦ୍ୱାରା ଉପାସନା କରିବା?
Verse 2
य आत्मदा बलदा यस्य विश्व उपासते प्रशिषं यस्य देवाः ।
यस्य छायामृतं यस्य मृत्युः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥२॥
Ya ātmadā baladā yasya viśva upāsate praśiṣaṃ yasya devāḥ |
yasya chāyāmṛtaṃ yasya mṛtyuḥ kasmai devāya haviṣā vidhema ||2||
ଯିଏ ଆତ୍ମା ଓ ବଳ ଦିଏ, ଯାହାର ଆଜ୍ଞା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଓ ଦେବଗଣ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଯାହାର ଛାୟା ଅମୃତ ଏବଂ ଯାହାର ଛାୟା ମୃତ୍ୟୁ — ଆମେ କେଉଁ ଦେବଙ୍କ ଉପାସନା କରିବା?
Verse 3
यः प्राणतो निमिषतो महित्वैक इद्राजा जगतो बभूव ।
य ईशे अस्य द्विपदश्चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥३॥
Yaḥ prāṇato nimiṣato mahitvaika idrājā jagato babhūva |
ya īśe asya dvipadaścatuṣpadaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema ||3||
ଯିଏ ନିଜ ମହିମାରେ ପ୍ରାଣଧାରୀ ଓ ପଲକ ପକାଉଥିବା (ସମସ୍ତ ଜୀବିତ) ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ରାଜା ହେଲା, ଯିଏ ଏହାର ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ — ଆମେ କେଉଁ ଦେବଙ୍କ ଉପାସନା କରିବା?
Verse 4
यस्येमे हिमवन्तो महित्वा यस्य समुद्रं रसया सहाहुः ।
यस्येमाः प्रदिशो यस्य बाहू कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥४॥
Yasyeme himavanto mahitvā yasya samudraṃ rasayā sahāhuḥ |
yasyemāḥ pradiśo yasya bāhū kasmai devāya haviṣā vidhema ||4||
ଯାହାର ମହିମାକୁ ଏହି ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାନେ ପ୍ରକଟ କରନ୍ତି, ଯାହାର ସମୁଦ୍ର ନଦୀ ସହିତ କୁହାଯାଏ, ଯାହାର ଏହି ଦିଗସବୁ ତାହାର ଭୁଜା ସମାନ — ଆମେ କେଉଁ ଦେବଙ୍କ ଉପାସନା କରିବା?
Verse 5
येन द्यौरुग्रा पृथिवी च दृळ्हा येन स्वः स्तभितं येन नाकः ।
यो अन्तरिक्षे रजसो विमानः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥५॥
Yena dyaurugrā pṛthivī ca dṛḷhā yena svaḥ stabhitaṃ yena nākaḥ |
yo antarikṣe rajaso vimānaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema ||5||
ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଗ୍ର ଦ୍ୟୁଲୋକ ଓ ପୃଥିବୀ ଦୃଢ଼ ହେଲା, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଲୋକ ଓ ନାକ (ଆକାଶ) ସ୍ଥିର ହେଲା, ଯିଏ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ରଜର ବିଧାତା — ଆମେ କେଉଁ ଦେବଙ୍କ ଉପାସନା କରିବା?
Verse 6
यं क्रन्दसी अवसा तस्तभाने अभ्यैक्षेतां मनसा रेजमाने ।
यत्राधि सूर उदितो विभाति कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥६॥
Yaṃ krandasī avasā tastabhāne abhyaikṣetāṃ manasā rejamāne |
yatrādhi sūra udito vibhāti kasmai devāya haviṣā vidhema ||6||
ଯାହାର ସହାୟତାରେ ଧୃତ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ମନରେ କମ୍ପି ଯାହାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁ ରହିଲେ, ଯେଉଁଠି ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ — ଆମେ କେଉଁ ଦେବଙ୍କ ଉପାସନା କରିବା?
Verse 7
आपो ह यद्बृहतीर्विश्वमायन्गर्भं दधाना जनयन्तीरग्निम् ।
ततो देवानां समवर्ततासुरेकः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥७॥
Āpo ha yadbṛhatīrviśvamāyangarbhaṃ dadhānā janayantīragnim |
tato devānāṃ samavartatāsureka kasmai devāya haviṣā vidhema ||7||
ଯେତେବେଳେ ମହାନ ଜଳ ଆସିଲା, ବିଶ୍ୱର ଗର୍ଭକୁ ଧାରଣ କରି ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ସେତେବେଳେ ଦେବଗଣଙ୍କ ଏକ ପ୍ରାଣ (ଅସୁ) ପ୍ରକଟ ହେଲା — ଆମେ କେଉଁ ଦେବଙ୍କ ଉପାସନା କରିବା?
Verse 8
यश्चिदापो महिना पर्यपश्यद्दक्षं दधाना जनयन्तीर्यज्ञम् ।
यो देवेष्वधि देव एक आसीत्कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥८॥
Yaścidāpo mahinā paryapaśyaddakṣaṃ dadhānā janayantīryajñam |
yo deveṣvadhi deva eka āsītkasmai devāya haviṣā vidhema ||8||
ଯିଏ ନିଜ ମହିମାରେ ସେହି ଜଳସମୂହକୁ ଦେଖିଲା ଯାହା ସାମର୍ଥ୍ୟ ଧାରଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ଯଜ୍ଞକୁ ଜନ୍ମ ଦେଉଥିଲା, ଯିଏ ଦେବଗଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏକମାତ୍ର ଅଧିଦେବ ଥିଲା — ଆମେ କେଉଁ ଦେବଙ୍କ ଉପାସନା କରିବା?
Verse 9
मा नो हिंसीज्जनिता यः पृथिव्या यो वा दिवं सत्यधर्मा जजान ।
यश्चापश्चन्द्रा बृहतीर्जजान कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥९॥
Mā no hiṃsījjanitā yaḥ pṛthivyā yo vā divaṃ satyadharmā jajāna |
yaścāpaścandrā bṛhatīrjajāna kasmai devāya haviṣā vidhema ||9||
ସେ ଆମକୁ ହାନି ନ କରୁ — ଯିଏ ପୃଥିବୀର ଜନକ, ଯିଏ ସତ୍ୟଧର୍ମଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଦ୍ୟୁଲୋକର ରଚନା କଲା, ଏବଂ ଯିଏ ମହାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜଳ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା — ଆମେ କେଉଁ ଦେବଙ୍କ ଉପାସନା କରିବା?
Verse 10
प्रजापते न त्वदेतान्यन्यो विश्वा जातानि परि ता बभूव ।
यत्कामास्ते जुहुमस्तन्नो अस्तु वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥१०॥
Prajāpate na tvadetānyanyo viśvā jātāni pari tā babhūva |
yatkāmāste juhumastanno astu vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||10||
ହେ ପ୍ରଜାପତେ! ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ଏହି ସମସ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ପଦାର୍ଥକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ଯେଉଁ କାମନାରେ ଆମେ ତୁମକୁ ଆହୁତି ଦେଉ, ତାହା ଆମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ; ଆମେ ଧନ-ସମ୍ପଦର ସ୍ୱାମୀ ହେଉ।
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →