ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਭਵਤਿ
ਬ੍ਰਹਮਵਿਦ੍ ਬ੍ਰਹਮੈਵ ਭਵਤਿ (ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸਵਯੰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਬ੍ਰਹਮਵਿਦ੍ ਬ੍ਰਹਮੈਵ ਭਵਤਿ ਮੁਣ੍ਡਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮਗਿਆਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਾਣੂ ਸਵਯੰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਪੁਰਖ ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੁਕਤੀ ਕੋਈ ਦੂਰ ਦਾ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜਾਣੂ ਦੀ ਜਾਣਨਯੋਗ ਨਾਲ ਅਭਿੰਨਤਾ ਹੀ ਹੈ — ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਉਹ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Mundaka Upanishad, Verse 3.2.9 · Traditional (Upanishadic) · Vedic / Upanishadic
ਮੁਣ੍ਡਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਕਰਮਕਾਂਡ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਅਪਰਾ ਵਿੱਦਿਆ ਤੋਂ ਉਸ ਪਰਾ ਵਿੱਦਿਆ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਾਖਿਆਤਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਸ ਮੁਕਤ ਜਾਣੂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਲੀਨ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਿਖਰ ਹੈ, ਜੋ ਗੂੰਜਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਵਯੰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਅਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਮੁਣ੍ਡਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਵਰਣ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰਸ਼ਟਾ, ਈਸ਼, ਪੁਰਖ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉਦਗਮ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਝਾੜ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੱਤ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੰਢ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਸ਼ੇ ਛਿੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਖੀਣ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਸ ਯੋ ਹ ਵੈ ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵੇਦ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਭਵਤਿ ਨਾਸ੍ਯਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਕੁਲੇ ਭਵਤਿ । ਤਰਤਿ ਸ਼ੋਕਂ ਤਰਤਿ ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਗੁਹਾਗ੍ਰਨ੍ਥਿਭ੍ਯੋ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋऽਮ੍ਰਿਤੋ ਭਵਤਿ ॥
sa yo ha vai tat paramaṁ brahma veda brahmaiva bhavati nāsyābrahmavit kule bhavati tarati śokaṁ tarati pāpmānaṁ guhāgranthibhyo vimukto'mṛto bhavati
ਅਰਥ:ਜੋ ਉਸ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਯੰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਬ੍ਰਹਮਵਿਦ੍ ਬ੍ਰਹਮੈਵ ਭਵਤਿ (ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸਵਯੰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਤਮਗਿਆਨ ਦੇ ਪਰਮ ਫਲ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਾਣੂ ਸਵਯੰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਅਭਿੰਨਤਾ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੂਰ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ।
ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਬਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀਆਂ 'ਹਿਰਦੇ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ' ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਖਿਆਤਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਮਰਤਾ (ਅਮ੍ਰਿਤ) ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਂਤਿਕ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਲਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹਮਵਿਦ੍ ਬ੍ਰਹਮੈਵ ਭਵਤਿ (ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸਵਯੰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੋ, ਇਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ ਕਿ 'ਹਿਰਦੇ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ' — ਸੰਸ਼ਾ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇਪਣ ਦਾ ਭਾਵ — ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਢਿੱਲੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰੇ। ਸਮਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅਮਰ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ ਉੱਤੇ ਮੌਨ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਹਮਵਿਦ੍ ਬ੍ਰਹਮੈਵ ਭਵਤਿ (ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸਵਯੰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ